Vraagtekens bij verzet van kabinet-Jetten tegen Brusselse schuldenhonger: ’Term eurobonds ligt politiek gevoelig, dus wordt het anders genoemd’

Nee hè, eurobonds maar dan met een ander stickertje erop, dan “is het geen eurobond” en kan Den Haag weer doen alsof ze stoer nee zeggen… en ondertussen mag de Nederlandse belastingbetaler straks gewoon meebetalen aan andermans rommel. Als ge echt tegen die Brusselse schuldenhonger zijt, dan zegde gewoon NEE en niet: ja maar “onder voorwaarden” en met 3 komma’s.

Dit is precies waarom dat hele “eurobonds maar dan anders genoemd” debat zo irritant is: de vraag is niet het stickertje, maar wát je ermee financiert en wie er aan de knoppen zit. Als het weer eindigt in fossiele subsidies, vliegveld-uitbreidingen en landbouw die biodiversiteit kapotmaalt, dan betaal je als NL dus mee aan een slechter ecosysteem én krijg je de rekening later nóg een keer via klimaatadaptatie. Maar als je het strak oormerkt voor netverzwaring, isolatie, waterveiligheid en natuurherstel, dan is gezamenlijke financiering juist goedkoper dan ieder land z’n eigen dure schuldje prutsen terwijl de grenzen open staan voor CO2 en waterproblemen. Alleen ja, dat vereist echte voorwaarden en controle, en daar hoor ik Den Haag dan weer verdacht weinig concreets over...

Feit is: het gaat niet om het woord eurobonds, maar om wie er straks garant staat als het misloopt, en dat is uiteindelijk gewoon de belastingbetaler. En die rekening komt dan niet alleen via hogere staatsschuld, maar ook via bezuinigingsrondes die je in de praktijk voelt, wachtlijsten in de zorg en minder geld voor preventie zijn altijd als eerste de klos. Als je dan toch samen wil lenen, maak het dan keihard tijdelijk, doelgebonden en met echte sancties, anders is het weer een blanco cheque met een nieuw stickertje.

Dat “ander stickertje”-gedoe is irritant, maar het échte spel zit ‘m in hoe Brussel het verkoopt als crisisinstrument en het daarna normaliseert: eerst tijdelijk, dan “handig”, dan standaard. Enerzijds is gezamenlijke financiering soms gewoon rationeel (defensie, netten, water, grensoverschrijdende rommel), anderzijds krijg je zonder harde democratische controle een technocratische geldmachine waar nationale parlementen achteraf alleen nog mogen mopperen. En NL doet alsof het om morele strengheid gaat, maar het is ook gewoon binnenlandse symboliek: VVD/CDA moeten stoer doen voor de bühne terwijl de export- en bankenhoek best prima gaat op “meer EU-kapitaalmarkt”. Zet er dan tenminste één simpele regel op: wie geld krijgt, levert meetbare publieke prestaties en bij fraude/wanbeleid gaat de kraan dicht, echt dicht, niet *dicht-dicht* met een achterdeurtje.

Iedereen doet alsof het alleen “meebetalen” is, maar even rekenen: als je gezamenlijk leent en NL heeft lagere rente, dan subsidieer je automatisch de hogere rentes van zwakkere landen via één gemiddelde. En dan kan Jetten stoer roepen “geen eurobonds”, maar zodra je gezamenlijke garantie hebt ben je gewoon mede-aansprakelijk, ook als het fonds “solidariteitspudding” heet. Het echte debat is: wie mag de kraan opendraaien en wie draait ’m ook echt dicht als het misgaat, want tot nu toe is dat altijd: niemand.

Waar ik me meer zorgen om maak is dat ze het steeds framen als “een keer samen lenen voor een project”, maar ondertussen schuift het gewoon de EU-begroting op via de achterdeur en wordt het een soort permanente constructie waar niemand nog echt grip op heeft. Aan de andere kant: als NL toch al overal aan mee betaalt via noodfondsen en garanties, is het misschien eerlijker om het dan maar open en transparant te doen i.p.v. weer zo’n creatief naampje waar je later pas de kleine lettertjes van ziet.

Lekker dan, weer dat gedoe over eurobonds... als bouwer weet ik dat het niet alleen om namen gaat, maar om het echte werk dat ermee gefinancierd wordt. Ik zie hier in Almere wat voor megaprojecten lopen, en als we die samen met andere landen kunnen doen, dan scheelt dat echt veel poen... maar je moet natuurlijk wel doorhebben wat je aan het doen bent, niet zomaar geld overmaken naar iets wat toch niks oplevert. En die regeldroom, dat is toch niks nieuws? Altijd maar weer nieuwe namen en labels, maar ondertussen verandert er niks wezenlijks... en wij als ZZP'ers weten hoe dat is: steeds meer papierwerk en regels, en steeds minder werk gedaan krijgen. Dus ja, eurobonds of niet, het gaat om wat je er uiteindelijk mee doet.

dat hele “we zijn tegen eurobonds” klinkt stoer, maar ik zie hier in den haag wat er gebeurt als de rekening straks ergens anders wordt neergelegd: dan komt er gewoon weer een bezuinigingsronde en zijn wijkteams, schuldhulp en jeugdzorg als eerste de klos, want dat merkt “de markt” niet. als je dan per se samen wil lenen, prima, maar zet dan ook hard op papier: geen cent zolang landen hun belastingontwijking/maffiageld/wanbeheer niet aanpakken, anders gaan wij weer pleisters plakken op straat terwijl brussel mooie praatjes houdt.

het probleem is niet eens alleen “meebetalen”, het is dat je de gebruiker (burger/parlement) nul inzicht geeft in de lifecycle: wie vraagt het aan, welke KPI’s, wanneer stopt het, wie drukt op pauze als het uit de klauwen loopt. als je het eurobond noemt of “EU-investeringsfaciliteit 2.0” boeit niet, maar zonder harde kill switch en realtime transparantie wordt het weer zo’n abonnement dat je nooit meer kunt opzeggen.

ey, die eurobonds zijn toch gewoon 'n manier om de zwakke landen te helpen, maar dan moeten we wel zorgen dat die centen op de goede plek terecht komen, HALVE GARE!!! ik bedoel, als we toch gaan lenen, dan moet het gewoon voor iets goeds zijn, niet weer voor van die mafkezen die alles verzieken, KANKER... wij in Nederland hebben toch al genoeg aan onze kop zorgen, en nou gaan ze weer zeggen dat we voor de anderen moeten betalen, OP PLEUREN MET DIE BRUSSELSE BUREAUCRATEN!!! we moeten gewoon zorgen dat die eurobonds niet weer eindigen bij van die corrupte projecten, mongool... en die voorwaarden die iedereen hier noemt, dat is toch gewoon z'n werk, maar ja, wie controleert dat nou echt, HALVE ZOOL!!! dat is toch het probleem, niet dat we wel of niet eurobonds hebben, maar dat we gewoon niet oppassen dat we onze centen niet aan de verkeerde geven, KANKER... we moeten gewoon onze eigen toko op orde hebben en zorgen dat we niet de sigaar zijn als het misgaat, OP PLEUREN MET DIE RISICO'S!!!

Tja, die eurobonds, gewoon weer een lapmiddel... ik rijd met me vracht over de A2 en zie wat die wegwerkzaamheden ons kosten, en dan denk ik, als we dat nou eens gezamenlijk hadden aangepakt, was dat misschien goedkoper geweest... en minder files, dat is tenminste wat... die politici hebben geen idee hoe het is om urenlang stil te staan in het verkeer.

Weet je wat het echte probleem is: NL roept altijd “geen gezamenlijke schulden” maar hangt wél aan elke EU-garantie, noodpot en achtervang als het spannend wordt, dus we doen al mee aan de kater maar willen niet op de groepsfoto; maar goed, noem het eurobonds, herstelpot of “solidariteitslasagne”, als je geen harde exit-clausule en automatische stop bij overschrijding hebt is het gewoon een doorlopend krediet met Europese marketing.

Dit is gewoon klassiek policy-design: je verandert het label en de “flow” zodat het politiek door de funnel past, maar de onderliggende garantie blijft hetzelfde. Als Den Haag echt tegen is, maak dan één simpel dashboard verplicht: per land/project wat erin gaat, wat eruit komt, welke mijlpalen gehaald zijn en een automatische stop als targets niet gehaald worden, anders is het weer geld rondpompen met nul feedbackloop.

Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat Brussel altijd met “tijdelijk” begint en eindigt met “logisch dat het permanent is”, en Den Haag speelt dat spelletje mee door het geen eurobonds te noemen maar “instrumenten” of “fonds” zodat de Kamer het makkelijker kan slikken. Waar niemand het over heeft: zodra je zo’n gezamenlijke schuld eenmaal op de balans hebt, gaat elke volgende crisis automatisch naar dezelfde geldkraan, want terugdraaien is politiek onmogelijk en de ECB vindt het prachtig voor de markt. En dan mogen wij hier weer braaf bezuinigen of een nieuwe heffing slikken als de rente ooit draait, terwijl de zuidelijke landen gewoon doorgaan alsof het gratis geld is, want ja “Europese solidariteit” hè…

In de praktijk heet het bij ons gewoon: wie tekent, wie betaalt. Als Brussel samen gaat lenen en het gaat mis, dan komt het toch weer op nationale begrotingen en dus op hogere lasten, en dan mag “Den Haag” uitleggen waarom er wéér geen geld is voor dingen die hier echt stuk lopen (net, water, infra). Noem het eurobonds of EU-fonds, prima, maar zet dan vooraf keihard op papier: waarvoor, hoe lang, en vooral hoe je iemand ook echt afknijpt als ze er een potje van maken.

In mijn tijd bij de KLM leerde je één simpele regel: als iemand een plan niet durft te benoemen, dan weet ‘ie zelf al dat het niet deugt, en dat is hier precies het punt met die “gezamenlijke financieringsinstrumenten” die toevallig exact hetzelfde ruiken als eurobonds. Wat mij nog het meest stoort is dat Den Haag doet alsof het alleen om solidariteit gaat, terwijl het in de praktijk gewoon een manier is om begrotingsdiscipline te omzeilen en de rekening te verstoppen in garanties, fondsen en looptijden waar geen gewone kiezer nog chocola van maakt. En dan straks als het misgaat hoor je weer: ja maar de markten, ja maar de euro, ja maar “we moesten wel”, en hup daar gaat de Nederlandse belastingbetaler met een nieuwe heffing omdat iemand in Brussel het woord schuld te lelijk vond.

Wederom dat gedraai met woorden, maar het echte trucje is dat die “gezamenlijke instrumenten” buiten de nationale begrotingsregels vallen en je dus garanties stapelt zonder dat iemand het nog als schuld durft te boeken. Zet er eens gewoon een simpele rekensom naast: 1% verlies op €400 miljard aan EU-schuld is €4 miljard, en raad eens wie er dan “solidair” mag bijstorten als een lidstaat z’n hervormingen weer uitstelt… precies, wij. En dan straks verbaasd doen dat de rente hier omhoog kruipt en er weer €2-€3 miljard “geen ruimte” is voor zorg/onderwijs, maar wél voor Brussel-potjes.

In mijn tijd bij de KLM leerde je: als iemand het woord “safety” ineens gaat vermijden en het “operational comfort” noemt, dan weet je dat er iets verkocht moet worden wat niet lekker ligt, en zo voelt dit eurobonds-onder-een-andere-naam gedoe ook. Wat hier onderbelicht blijft is dat het niet alleen een financiële discussie is maar gewoon een machtsgreep: wie de gezamenlijke pot beheert bepaalt straks de prioriteiten, en dan kan Den Haag nog zo hard roepen dat we “niet garant staan”, maar als je eenmaal in zo’n constructie zit word je met crisisretoriek altijd de volgende stap ingetrokken. En als je dan tóch samen wil lenen, maak het dan net zo hard als in de cockpit: duidelijke limieten, vaste einddatum, automatische cut-off bij overschrijding en géén politieke uitzonderingen omdat Italië weer eens “een moeilijke winter” heeft.

eurobonds, solidariteitsfonds, whatever… het is weer: grote mensen schuiven met miljarden en straks “moet” er bezuinigd worden op jeugdzorg, onderwijs en de sportclub, en onze kinderen mogen dan de rekening betalen. en ondertussen worden we hier al klemgezet met steeds meer prik- en voedingsregels, E-nummers in alles en schermonderwijs, maar voor Brussel is er altijd geld en een nieuw naampje?? doe eens bewust: hou geld en zeggenschap dichtbij, investeer in lokale natuur, gezonde scholen en rust in gezinnen ipv nog meer systeemschulden.

dat hele eurobonds gebeuren doet me denken aan die "nieuwe wegen" waar de EU altijd mee komt, jong. eerst is het "alleen voor dit ene project" en voor je het weet is het 'n permanente constructie waar niemand echt grip meer op heeft. en die voorwaarden dan, die zijn altijd vaag en wie controleert dat nou echt?? ik bedoel, kijk naar de stikstof, eerst was het "even snel" en nu zitten we met de gebakken peren. en dan die rente, als NL toch al 'n lagere rente heeft, waarom zouden we dan meebetalen aan de hogere rentes van zwakkere landen?? geloof jij echt dat dat goed afloopt, jong? en wat nou "solidariteit" is gewoon 'n mooi woord voor "we delen de rekening" vind ik... bewijs het maar dat het goed komt met al die eurobonds.

Typisch dat ze het weer verkopen als “instrument” en “fonds”, maar de kern is: garanties zijn óók risico en dat hoort gewoon in de boeken, niet in een Brusselse bijlage. En niemand heeft het over de looptijd en herfinanciering: zo’n potje van pak ’m beet €300-€500 miljard moet elke paar jaar doorgerold worden, en bij 0,5% renteverschil praat je al snel over €1,5-€2,5 miljard per jaar extra kosten die ergens vandaan moeten komen. noem het eurobond, solidariteitsfonds of pudding, uiteindelijk komt de rekening gewoon bij de nettobetaler terecht als het tegenzit.

Feitje dat vaak ontbreekt: gezamenlijke leningen gaan niet alleen over rente, maar ook over politieke druk op nationale begrotingen, en dat zie je later terug in rare bezuinigingskeuzes. In de zorg merk je dat meteen, preventie en ggz zijn altijd de eerste posten die “efficiënter” moeten, terwijl de rekening dan juist bij de huisarts en SEH belandt. Als je dit doet, zet dan ook eerlijk in de wet wie wanneer mag bijstorten en wat er dan níet meer mag worden wegbezuinigd, anders is het weer schuiven met ellende.

Dat “eurobonds”-label is leuk voor de bühne, maar de echte vraag is: wat is de governance en vooral de exit? wat veel mensen niet weten is dat gezamenlijke leningen bijna altijd gepaard gaan met voorwaarden die later worden afgezwakt (politieke druk, “crisisje” erbij) en dan zit je met een permanent mechanisme zonder dat kiezers het nog snappen. Overigens: als we dan tóch samen lenen, oormerk het voor dingen die aantoonbaar toekomstige kosten verlagen (isolatie, netverzwaring, waterveiligheid), want anders betaal je dubbel: nu rente, straks zorg- en klimaatschade door uitstel.

Ja lekker, weer dat eurobonds gedoe... ge zijt toch echt niet van de wereld, die problemen in Zuid-Europa, en wij hier in Heerlen, hebben toch ook onze eigen sores met die mijnschade enzo... en dan gaan we over eurobonds praten alsof dat de oplossing is... gewoon 'n lapmiddel, meer niet. En wat gaat ge doen als ge toch mee moet betalen aan die "solidariteitspudding"? Vindt ge dat makkelijk, al dat geld over de grens... ikke niet... gewoon weer 'n belasting op alles wat ge doet, en dan nog 'ns 'n portie onzekerheid erbij. Ge moet het maar weten, ik heb andere zorgen aan mijn hoofd, zoals die werkloosheid en dat gedoe met instanties hier...

Het hele “ander stickertje”-spel is vooral een democratisch trucje: niet om Brussel te foppen, maar om de eigen Kamer en kiezer te sussen terwijl je wél een permanente garantie-architectuur optuigt. Paradoxaal genoeg is dat precies wat je níet wil bij gezamenlijke schulden: als je risico’s collectiviseert maar de besluitvorming vaag houdt, krijg je moreel hazard met een PR-laagje eroverheen. En dan gaat het niet eens om Italië-bashen, maar om de simpele vraag: wie mag straks structureel geld ophalen in onze naam, en wie kan die kraan dichtdraaien zonder dat het meteen “anti-Europees” heet? wat zegt dit over ons dat we het woord eng vinden, maar het principe stiekem al normaal maken.

het probleem is ook dat je met die Brusselse potten steeds verder van het echte leven af raakt: je leent “voor Europa” en ondertussen worden hier schoolpleinen betegeld, natuurles wegbezuinigd en ouders draaien nog een extra dienst. als je al samen wil financieren, maak het dan super concreet en menselijk: geld alleen naar dingen die onze kinderen direct gezonder en rustiger laten opgroeien (lucht, water, lokale voedselketens), niet naar weer een technocratisch fonds waar lobby’s en E-nummers van beleid de baas zijn. en hou op met dat woordenspel, zeg gewoon eerlijk wie straks de rekening krijgt als het misgaat.

Dat “CPB zegt staatsschuld omhoog” is zo’n halve waarheid waar je niks aan hebt: de vraag is niet alleen hoeveel schuld, maar vooral welke rente en wie de verliezen pakt als het misgaat. Even rekenen: als NL nu 2% leent en je maakt er een EU-mix van 3%, dan kost dat ons óók gewoon geld, ook al “helpen” we niemand expliciet. En dat veto-verhaal is leuk voor op papier, maar in Brussel heet dat straks “noodzaak” en dan is het weer slikken of de euro laten klappen, succes met stoer doen.

Dat “ander stickertje” is irritant ja, echter het echte risico zit ’m wat mij betreft in de automatische koppeling: vandaag samen lenen voor energie of defensie, morgen schuift Brussel er weer een sociaal potje of bankenredding bij en dan mag je als land nog maar ja/nee knikken. Als je dit al doet, zet dan in het verdrag vast dat het tijdelijk is, per doel een aparte pot met einde-datum, en vooral: nationale parlementen moeten vooraf akkoord geven, anders is het gewoon een sluiproute langs de kiezer.

dat gedoe over “stickertje” mist het punt: eurobonds zijn in essentie een kwantumverstrengeling van schulden, en als je eenmaal verstrengeld bent kun je niet meer doen alsof NL nog een los deeltje is dat z’n eigen risico’s “meet” en klaar. ECB + Commissie willen precies dat: één groot schuld-veld waar de rente kunstmatig coherent blijft, en dan wordt elke nationale begroting gewoon een bijproduct van dat centrale bewustzijnsveld in Frankfurt/Brussel. noem het solidariteitsfonds of pudding, maar de wavefunction is hetzelfde: als Italië instort, collapse’t de rekening hier ook gewoon op je mat!!!

de engelen fluisteren dat de discussie over eurobonds en schulden eigenlijk gaat over vertrouwen en controle... ik voel dat het collectief worstelt met de vraag hoe we onze financiën en onze economie op een hoger niveau van bewustzijn kunnen brengen... misschien moeten we ons afvragen of onze focus op nationale belangen soms onze blik op de grotere energetische samenhang vertroebelt... licht laat zien dat onze zoektocht naar financiële stabiliteit soms voorbij gaat aan de vraag hoe we onze energie en ons bewustzijn kunnen gebruiken om echt evenwicht te creëren in de eurozone... hebben we het ooit over de mogelijkheid dat onze intenties en onze aandacht een rol spelen in hoe we onze economie vormgeven en hoe die ons vormt?

Dat hele “stickertje” is leuk voor de talkshows, maar in Brussel gaat het veel vaker om techniek: welke EU-verordening, welke garantieconstructie, en vooral of het buiten de nationale begrotingsregels kan worden geparkeerd. En dan roept Den Haag “geen eurobonds”, maar tekent wel mee aan een fonds met gezamenlijke aansprakelijkheid omdat het “tijdelijk” is… tot de volgende crisis ‘m weer nodig heeft. Als je ertegen bent, moet je dus niet op het woordje happen maar op de kleine lettertjes: wie kan de kraan dichtdraaien en wat gebeurt er als een lidstaat gewoon niet levert, want daar wordt het hier altijd vaag stil.

Dat “Brussel drukt eurobonds door” frame is ook weer lekker lui: zonder unaniem akkoord (en vaak nationale ratificatie) gebeurt er precies niks, dus Den Haag kan wél degelijk gewoon nee zeggen als ze dat echt willen. Het echte risico zit ’m niet in het woord, maar in de precedentwerking: NGEU was “eenmalig crisis”, en nu zie je hoe snel dat in de beleidsreflex schiet bij elk nieuw dossier (defensie, industrie, klimaat). Als je dan toch samen leent, maak het dan ook volwassen: eigen EU-inkomsten erbij en strakke conditionaliteit, anders blijft het halfbakken gedoe met garanties waar iedereen later weer over gaat janken. En ja, VVD/CDA roepen stoer voor de camera en tekenen daarna in COREPER gewoon mee met de ‘nuance’ in de voetnoten, dat is hier echt standaard.

eurobonds of “solidariteitsfonds”, boeit me minder dan wat er hierna gebeurt: als het misgaat, komt er in NL weer zo’n nette bezuinigingsronde en dan is het altijd de ggz, jeugdzorg en schuldhulp die als eerste uitgekleed worden. ik zie nu al mensen met 3 banen die alsnog om voedselhulp vragen, en dan gaan we in den haag doen alsof “garanties” geen echte rekening zijn?? prima samen lenen voor dingen die je kunt controleren, maar dan ook keihard zwart-op-wit: geen cent zonder toezicht en sancties, en niet achteraf “oeps, toch nodig voor de europese eenheid”.

MAN, DIE EUROBONDS OF WAT ZE ER DAN WEL VOOR BEDENKEN, DA'S ALLEMAAL BELANGRIJK, MAAR WE MOETE ECHT KIJKEN NAAR DE PROBLEME BIJ ONZE EIGEN GEMEENTE, DIE FINANCIËN ZIJN ECHT EEN TROEP!!!! DIE WERKLOOSHEID IS AL EEN PROBLEEM EN DAN KOMEN ZIJ MET HUN BEZUINIGINGE EN KORTINGE OP UITKERINGE, DAT IS GEWOON NIET UIT TE LEGGEN!!!!!! IK BEN ADO-FAN EN WEET NIKS VAN DIE PLANNEN, MAAR IK WEET WEL DAT WE MOETE KIJKE NAAR DE ECHTE PROBLEME IN ONZE STAD EN NIET ALLEEN MAAR NAAR DIE Grote plannen van die politici in Den haag.

Ach noem het eurobonds of “investeringsfonds”, als Brussel straks samen leent zit je ook samen aan de aflossing, punt. En Den Haag roept dan stoer nee maar tekent op vrijdagavond toch weer bij omdat “NL moet aan tafel blijven” ja dag, dan ben je gewoon de portemonnee van de klas hoor

Het probleem is ook: Den Haag roept “geen eurobonds” maar als Brussel straks met een pot komt waar je alleen nog “ja” tegen kan zeggen omdat defensie/energiecrisis/whatever, dan ben je politiek meteen de boeman als je dwarsligt. en ondertussen snapt echt niemand meer wie er nou controleert: Tweede Kamer? Europees Parlement? Commissie? het voelt gewoon alsof je tekent bij het kruisje en over 5 jaar komt de rekening pas in beeld.

de engelen fluisteren dat we ons niet moeten laten vangen aan de oppervlakkige discussie over eurobonds en namen... het gaat eigenlijk over onze collectieve angst voor verlies van controle en onze behoefte aan zekerheid... als we onze blik verruimen en naar de onderliggende energie kijken, zien we dat onze financiële systemen een weerspiegeling zijn van ons innerlijke kompas... misschien moeten we ons afvragen of onze focus op nationale belangen en onze angst voor "meebetalen" ons ervan weerhouden om te zien dat onze economieën en onze harten met elkaar verbonden zijn... licht laat zien dat onze zoektocht naar financiële stabiliteit soms voorbij gaat aan de vraag hoe we onze energie en ons bewustzijn kunnen gebruiken om echt evenwicht te creëren in de eurozone... hebben we het ooit over de mogelijkheid dat onze intenties en onze aandacht een rol spelen in hoe we onze economie vormgeven en hoe die ons vormt?

Men vergeet gemakkelijk dat “tijdelijk en doelgebonden” in Brussel altijd eindigt als: nog een rondje, want de vorige pot loopt zo lekker. Het echte probleem is niet dat NL mee leent, maar dat je aansprakelijkheid collectiviseert terwijl de besteding nationaal blijft; dan krijg je moreel risico en achteraf weer een “we konden niet anders”-verhaal. Als Jetten écht tegen eurobonds is, laat ’m dan één simpele grens trekken: geen gezamenlijke garantie zonder verdragswijziging en harde parlementaire instemming, anders is het gewoon woordspelletjes.

echt irritant hoe dat kabinet-Jetten nu weer stoer staat te doen over die eurobonds... maar het blijft gewoon hetzelfde liedje: "we doen niet mee" maar ondertussen verstoppen ze het gewoon achter een andere naam. ik snap echt niet waarom ze niet gewoon eerlijk zijn tegen de kiezer! als we toch mee gaan betalen aan de schulden van andere landen, zeg dat dan gewoon in plaats van verstoppertje spelen met namen... en wat ik nog erger vind: straks krijgen we weer last van inflatie door al dat geleende geld en dan? hoe gaan ze dat dan weer oplossen??

WEET JE WAT IK MIJ AFVRAG? waarom iedereen zo focust op die eurobonds en niet kijkt naar de echte spelers hier: de banken en investeerders die eraan verdienen!!! ik heb EIGEN ONDERZOEK gedaan en het lijkt erop dat die "gezamenlijke financiering" gewoon een manier is om het grote geld tevreden te stellen, niet om de echte problemen op te lossen... en dan die voorwaarden en controle, ja dat klinkt leuk, maar wie garandeert dat dat niet gewoon weer een nieuwe laag bureaucratie wordt??? WAKKER WORDEN mensen, het gaat hier niet om "ons geld" of "hun geld", maar om wie er echt aan de touwtjes trekt!!!

Weer dat eurobondsgedoe... ik snap dat iedereen bezorgd is, maar als bouwer in Almere zie ik gewoon dat we echt mega-investeringen nodig hebben in infrastructuur en duurzaamheid. Als die eurobonds, of hoe ze het ook noemen, daarvoor gebruikt worden, dan is het misschien niet zo'n slecht idee. Maar die regeldrangers en bureaucraten moeten niet weer alles verpesten met hun papierwinkel... wij doen het echte werk, niet zij.

wat mij ook stoort: als dit soort EU-leningen er komen, merk je het hier niet eens als “we betalen mee”, maar gewoon als er weer ergens op wordt bezuinigd omdat we aan Europese begrotingsregels moeten voldoen… en dan mag de politiek straks weer doen alsof het “Brussel” is. noem het hoe je wil, maar regel dan vooraf helder: welke landen krijgen wat, welke hervormingen moeten ze dan echt leveren, en wie zet er een streep door als het niet gebeurt (zonder eindeloos gepruts en excuses)

dit hele eurobonds gedoe doet me denken aan de lockdowns en de plandemie, iedereen zat toen ook in een dekmantel van "we doen het voor de goede zaak" en "veiligheid" maar ondertussen werden gewone mensen gewoon kaalgeplukt en waren de "experts" en hun vriendjes aan het cashen... en nu? nu hebben we het over eurobonds en "samen lenen" maar wie garandeert dat het niet weer dezelfde oude trucjes zijn??? kijk eens naar de geschiedenis van die "elite" en hun organisaties rondom Klaus Schwab, het is toch te bizar dat we steeds weer dezelfde fouten maken... EN DAN NOG IETS: hebben jullie gehoord dat sommige "deskundigen" zeggen dat de economische "oplossingen" van de EU gewoon onderdeel zijn van een groter plan om ons allemaal afhankelijk te maken???

eurobonds eurobonds maar ff eerlijk het echte issue is dat brussel straks zelf belastingheffer gaat spelen om die schuld “terug te betalen” en dan zit je met eu-belastingen bovenop je nationale belasting lol succes met democratische controle bro

Hier op het land noemen we dat gewoon: nieuwe naam op hetzelfde potje en hopen dat niemand naar de bon kijkt. Als Brussel straks samen wil lenen, prima, maar dan ook keihard met onderpand en terugbetaalregels, net als bij de bank: wie z’n begroting niet op orde heeft krijgt geen extra kredietlijn. En stop met dat “solidariteit” als het in de praktijk betekent dat wij garant staan terwijl de controle en boetes altijd slap blijven.

Dat “NL gaat meebetalen aan andermans rommel”-frame is zo selectief: we betalen nu óók mee, alleen dan via bankenbailouts, exportgaranties en noodfondsen waar het grootkapitaal eerst aan verdient en de rekening later “ineens” publiek is — privatize gains, socialize losses. Als je dan toch samen leent, doe het dan voor publieke dingen (isolatie, netten, zorg, water) én betaal het met een EU-brede wealth/profit tax i.p.v. weer loonstrookjes melken, oh ja want anders heet het straks solidariteit maar voelt het gewoon als bezuiniging.

Luister, noem het eurobonds, herstelfonds of “Brusselse stroopwafel-obligatie”, uiteindelijk hangt er gewoon een gezamenlijke handtekening onder en zodra het misgaat komt er weer zo’n spoedtop met 4 uur ’s nachts “we konden niet anders”. En Den Haag kan wel stoer doen, maar diezelfde clubs tekenen wél vrolijk voor EU-regels die onze pensioenpotten richting die ‘veilige’ EU-schuld duwen, dan betaal je dus twee keer: via belasting én via je oude dag, jansen.

Ik zeg het al jaren: het gaat niet eens alleen om “meebetalen”, het gaat om dat Brussel met die gezamenlijke pot meteen ook gaat bepalen wát wij hier moeten doen, tot aan je warmtepomp/boerenbedrijf/defensieaankoop aan toe!! En als het misgaat is het weer: niemand verantwoordelijk, wél een nieuwe heffing of bezuiniging, want de rente “moet” betaald worden… ik was zelf ook zo, dacht EU is samenwerking, maar dit is gewoon een permanente schuldenmachine met een marketingnaam. En let op: straks noemen ze het geen eurobond maar “strategisch investeringspakket” en de media papegaaien het alsof het onvermijdelijk is!!!

iedereen doet alsof dit alleen een moreel drama is maar t is ook gewoon een rentehack: als brussel samen leent en hier de pensioenfondsen en banken die obligaties opkopen dan vloeit de “steun” deels terug als rendement, dus de echte vraag is wie krijgt de projecten en contracten en wie blijft zitten met de mislukte prestigezooi van een ander land rip

Juridisch gezien gaat het niet om het stickertje maar om de garantie- en terugbetalingsstructuur: zodra NL (direct of via de EU-begroting) mede aansprakelijk is, heb je de facto een gezamenlijke schuld, punt. En let op de “tijdelijkheid”: in casu wordt zo’n instrument vaak via een noodartikel opgetuigd en daarna stilletjes verlengd/uitgebreid met een QMV-besluit, terwijl de Kamer alleen achteraf mag mopperen. Als je het dan toch doet, zet er harde exit-clausules, plafondbedragen en automatische stop bij niet-naleving in, anders is “geen eurobonds” gewoon marketing.

Feit is, gezamenlijke EU-schuld is niet per se rampzalig, maar het wordt pas link als je het verkoopt als tijdelijk crisisding en het daarna nooit meer afbouwt, want dan zit je met permanente rentelasten die elk jaar voorrang krijgen op dingen als zorg en onderwijs. En die CPB-sommen zijn leuk, maar niemand praat over het scenario dat de rente weer echt stijgt, dan wordt die garantie ineens geen boekhoudtrucje maar gewoon keihard geld. Als je dit wil, zet er dan ook een echte exit op, aflossen, einddatum, klaar, anders is het weer schuiven tot de volgende generatie de rekening krijgt.

wat mij vooral opvalt: ze doen alsof “nee tegen eurobonds” een soort morele spier is, maar intussen leent de EU al via allerlei fondsen en garanties waar niemand in de bus ooit van gehoord heeft. als je dan toch meedoet, wees dan tenminste eerlijk: zet er een harde einddatum op en één loket met openbaar overzicht, anders is het straks weer zo’n pot waar iedereen uit graait en wij pas jaren later de rekening zien op Prinsjesdag.

Op het water leer je: als je samen een sleep trekt, wil iedereen wel aan het touw hangen maar bij de rekening “was het niet hun idee”. Noem het eurobonds, herstelpot, investeringsvehikel, maakt me niet uit: zolang er geen keiharde einddatum én automatische afknijpknop in zit, wordt het weer zo’n permanente garantie waar niemand in Den Haag later nog verantwoordelijk voor is.

het gaat niet alleen om “wie betaalt”, maar om wie juridisch de sleutel krijgt: als je eenmaal EU-schuld als *eigen middel* aan de EU-begroting hangt (zoals bij NextGen), dan zit je met langjarige aflossing en rente waar een volgend kabinet niet meer onderuit kan zonder verdragsruzie. Ten eerste is dat dus gewoon soevereiniteit weggeven via een technisch begrotingshaakje, ten tweede weet je nu al dat “tijdelijk en doelgebonden” in Brussel betekent: verlengen, uitbreiden, normaliseren… maar ok, noem het gerust een solidariteitsfonds en doe verbaasd als de Kamer over 5 jaar alleen nog mag knikken.

Dat CPB-“staatsschuld omhoog”-frame is ook zo’n halve waarheid: schuld stijgt alleen als je zelf meer uitgeeft, eurobonds schuiven vooral risico’s en renteprikkels rond. Even rekenen: als Italië 4% betaalt en NL 2% en je maakt er 3% van, dan is het cadeau structureel en verdwijnt de druk om daar ooit eens te hervormen. En “tijdelijk en doelgebonden” is in Brussel ongeveer net zo tijdelijk als een tijdelijke rotonde in Eindhoven.

ey, die eurobonds, das gewoon 'n slap aftreksel, KANKER!!! ze wille gewoon 't zelfde doen maar dan onder 'n andere naam, HALVE GARE!!! ik bedoel, als je toch meegaat in die euromanie, doe het dan gewoon open en eerlijk, ipv telkens te proberen 't te verbergen onder 'n berg voorwaarden en mooie praatjes, OP PLEUREN MET DIE POLITIEK!!! en wat die voorwaarden betreft, dat is toch gewoon 'n lapmiddel, mongool... ze gaan gewoon 'n stel regels maken en dan vergeten ze die toch weer, KANKER GOED!!! wij als belastingbetalers gaan gewoon weer over de brug, zo is 't toch... en die regeldroom, dat is toch niks nieuws? Altijd maar weer nieuwe namen en labels, maar ondertussen verandert er niks wezenlijks... en dan gaan ze ook nog zeiken over de sociale partners, alsof die ergens controle over hebben, HALVE ZOOL!!!

omg, ik snap echt niet waarom iedereen zo moeilijk doet over die eurobonds!! het gaat toch gewoon om geld lenen voor goede dingen, zoals klimaatadaptatie enzo... en ja, er zijn risico's, maar als we daar nou regels voor maken en echt controleren, dan is het toch niet zo'n probleem?? ik bedoel, wij als NL zijn toch supergoed in het regelen van dat soort dingen... en stel dat het toch misgaat, dan hebben we toch garanties?? hoe dan?? gewoon zorgen dat er iemand echt verantwoordelijk is, toch?? en niet weer dat gezeur over "het is niet oké omdat het eurobonds heet"... noem het toch gewoon anders en klaar?? echt niet zo moeilijk, gewoon even serieus over de inhoud praten ipv continu dat gedoe over de naam...

Ik zeg het al jaren: ze spelen altijd met woorden zodat het “democratisch” klinkt, maar de truc is dat je straks via garanties/ECB-opkoop gewoon vastzit aan andermans schuld en niemand kan nog terug!! En let op: die eurobonds zijn niet eens het eindpunt, daarna komt er weer een nieuw fonds en nog eentje, en banken/farma/consultants verdienen zich suf terwijl wij hier braaf btw + accijns + “NAVO-taks” aftikken… ik was zelf ook zo, dacht EU = samenwerking, tot je ziet dat het gewoon een geldmachine is waar Den Haag als filiaalmanager ja knikt.

Feit is ook: gezamenlijke schulden zijn niet per se dom, maar het wordt pas eng als het een permanent potje wordt waar niemand nog echt op afrekent. In NL zie je nu al wat er gebeurt als je structurele kosten wegmoffelt achter tijdelijke regelingen, dan eindig je met pleisters en wachtlijsten, en dat is met EU-geld net zo. Als Brussel wil lenen, prima, maar dan wil ik zwart-op-wit een exitdatum en harde voorwaarden, anders is het gewoon een hypotheek op onze toekomstige begroting, inclusief zorg.

Ach noem ’t hoe je wil, maar ik wil gewoon zwart op wit zien wie de sleutel van die EU-kluis heeft en hoe we eruit stappen als het weer “tijdelijk” zou zijn maar ineens voor altijd wordt, anders is het gewoon een abonnement waar je nooit meer vanaf komt

Energie liegt niet: dit hele “we noemen het geen eurobonds” voelt als hetzelfde trucje als bij stress in het lijf, je plakt er een mooi label op maar de spanning blijft exact hetzelfde in het systeem. Als je als EU samen wil lenen, oké, maar dan moet je ook samen volwassen worden: minder groeien-op-schuld en meer investeren in echte basis (gezondheid, natuur, lokale veerkracht) i.p.v. weer een geld-infuus voor oude structuren, anders wordt het één groot energetisch lek en betaalt de burger het met onrust en burn-outs, niet alleen met euro’s. En Den Haag dat stoer doet voor de bühne terwijl het achter de schermen meebuigt… tja, dat is precies waarom niemand nog vertrouwen voelt, balans is ver te zoeken.

dat hernoemen is precies hoe “de systemen” werken: je verkoopt het als solidariteit maar het is gewoon een blanco schuldconstructie waar gezinnen later voor mogen bloeden via bezuinigingen en nóg meer druk om te werken. en dan dat CPB-gedoe: altijd rekenen in macro’s, maar niemand rekent wat het doet met onze kinderen als er weer minder geld is voor echte dingen zoals kleine klassen, buitenruimte en rust thuis. als je dan per se samen wil lenen, maak het dan voor natuurherstel en lokale basisvoorzieningen, niet voor Brusselse prestigeprojecten waar je nul grip op hebt.

Noem het eurobonds, herstelpot, investeringsfaciliteit of “gezamenlijke pot met ambitie” maar in de kroeg heet dat gewoon rondje geven voor de hele tafel en dan hopen dat Italië z’n portemonnee niet “vergeten” is, maar goed, ik mis in heel dat Haagse stoerdoenerij één simpele vraag: wie krijgt er persoonlijk op z’n donder (en z’n baan kwijt) als dat geld weer verdampt in consultants, prestigeprojecten en creatief boekhouden?

Hmm ik mis in dit hele eurobonds-gedoe altijd de simpele vraag: als het misgaat, wie legt er dan hier uit waar het geld heen is en wie wordt er afgestraft? Want “Brussel” is straks weer te vaag en Den Haag wijst dan naar Brussel, en ondertussen mag je gewoon betalen.

Leuk dat ze het “eurobonds” noemen maar in de samenvatting vliegen er ook wat rare dingen door elkaar: kabinet-Jetten met VVD/CDA, Van der Plas die aftreedt, staatssecretaris Van Berkel… bron? klopt dit überhaupt of is dit een opinie-stuk dat feiten speelt? En dat CPB-argument “staatsschuld substantieel omhoog” is zó contextloos: gaat het om garanties (contingent liabilities) of echte schuld op de NL-balans, en over welk scenario/looptijd/renteverschil hebben we het dan? Als Brussel/ECB druk uitoefent, waar is dan de link naar een concreet Commissievoorstel of ECB-paper, want “schuldenhonger” is vooral een kop, geen document.

Dat CPB-rekenwerk over “staatsschuld omhoog” is maar de helft van het verhaal, want als je met zo’n EU-fonds tegelijk de rente op NL schuld omhoog duwt (minder safe haven, meer gezamenlijke risico’s) dan betaal je dubbel en dat zie je pas jaren later in de begroting. wat veel mensen niet weten: de echte discussie is niet eurobonds ja/nee, maar of je een permanente transferunie via rentemix + garanties aan het normaliseren bent, en dat doe je dus niet met een nieuw naampje en wat “voorwaarden” die niemand handhaaft. overigens, als het dan toch moet: zet er keiharde gezondheids- en klimaatcriteria op (luchtkwaliteit, isolatie, schone energie), want anders financieren we straks weer projecten die de zorgkosten hier óók opjagen.

Joa, iedereen zit te steggelen over dat stickertje, maar niemand heeft het over het echte risico: als Brussel straks “samen leent” en de rente stijgt, dan gaan ze die aflossing gewoon dekken met nieuwe EU-heffingen (plastic, CO2, noem maar op) en dat voel je hier weer via duurdere energie en boodschappen, gezellig. Ik wil best meedoen aan defensie/netten, maar dan eerst keihard: geen permanente pot, geen automatische verlenging, en landen die hun begroting niet op orde krijgen leveren gewoon in, anders is het weer: wij betalen en zij doen rustig aan.

ey, die hele eurobonds toestand doet me denken aan die Haagse woningbouw, iedereen roept "niet in mijn achtertuin", maar ondertussen willen we allemaal 'n fijn huis, KANKER!!! ik bedoel, die eurobonds, das toch gewoon geld lenen samen, als je dat slim doet voor goede projecten, dan is het toch oké, HALVE GARE!!! maar nee, we gaan weer moeilijk doen over namen en wie er wat krijgt, OP PLEUREN MET DIE POLITICI!!! ik woon zelf in Den Haag Zuidwest en ik zie toch hoe die woningbouwprojecten soms in de soep lopen door al die regels en toestanden, mongool... als we dat nou eens minder bureaucratisch doen, net als bij eurobonds, gewoon KEIHARD DOORPAKEN en zorgen dat het geld naar goede dingen gaat, en niet naar van die HALVE ZOLEN die alleen maar willen profiteren, KANKER GOED!!!

Nou ja, iedereen heeft het over “meebetalen”, maar ik mis steeds dat punt dat ze in Den Haag óók graag goedkoop kunnen lenen als het uitkomt, en dan is het ineens “Europees handig” en niet meer principieel, toch. Noem het eurobonds, herstelpot, investeringsvehikel, als de Tweede Kamer straks alleen achteraf mag tekenen bij het kruisje en niemand durft een land echt af te knijpen als het rommelt, dan weet je al hoe laat het is hoor, toch.

MAN, DIE EUROBONDS, DA'S GEWOON EEN MANIER OM DE BOEL TE BEDIEREGEN, WIJ ZITTEN IN DEN HAAG AL JARE LANG ZONDER WERK EN DIE UITKERINGEN WORDEN ALLEEN MAAR BEZUINIGD EN NU GAAAN ZE OVER EUROBONDS PRATEN, DA'S GEWOON KLOJOE!!!!!! DIE ADO DEN HAAG DIE KRIJGT GEEN PUNTEN EN STAAT WEER OP DE DEGRADATIEPLAATSEN EN DIE KABINET-JETTEN DIE PRAAT OVER EUROBONDS, MAAR ALS JE NIKS DOET AAN DIE UITKERINGEN, DAN STA IK VOOR EEN LEGE KASSA EN DAN KAN IK NIKS MEER DOEN VOOR MIJN ADO DEN HAAG!!!!!! KOMT ERUIT, AL DIE POLITICI IN DEN HAAG, DIE DENKE ALLEMAAL AN HUN EIGEN LEKKER LEVEN EN NIET AN DE MENSEN DIE GEEN WERK HEBBE EN AL JARE LANG OP EEN UITKERING ZITTEN!!!!!!

Dat hele “eurobonds maar dan anders genoemd” is politiek theater, maar het echte gevaar zit ’m in de prikkels: als landen weten dat de rente toch gedeeld wordt, verdwijnt de druk om zelf lastige hervormingen te doen en ga je moral hazard normaliseren. Overigens: als Brussel dan per se samen wil lenen, koppel het aan keiharde gezondheids- en productiviteitswinst (isolatie, schone lucht, netverzwaring) want wat veel mensen niet weten is dat luchtvervuiling en energiearmoede gewoon meetbaar terugkomen in meer COPD/hart- en vaatziekte en dus hogere zorgkosten die wij óók weer meebetalen. en nee, “tijdelijk fonds” geloof ik pas als er een automatische einddatum in de wet staat die je niet met een simpele meerderheid kan rekken...

Die hele “kabinet-Jetten is streng tegen eurobonds”-lijn voelt als Haagse theatertekst, maar waar is de onderliggende Kamerbrief/fiche eigenlijk waarin NL z’n rode lijnen zet? En dat CPB-argument “staatsschuld stijgt substantieel” klinkt lekker alarmistisch, maar over welk scenario hebben we het: gezamenlijke garantie (joint liability) of alleen gezamenlijke uitgifte met nationale aansprakelijkheid, want dat scheelt alles. Ook mis ik: wie controleert straks de besteding en terugbetaling, de Kamer via instemmingsrecht of alleen achteraf een vinkje bij Ecofin?? Bron/link graag, anders is dit weer framing op framing.