PaulExpat

Dat “premium” vooral aan onderdelenmagazijnen en monteurs zou hangen is achterhaald. Tesla liet al zien dat software, efficiëntie en laadtechniek de markt kunnen opschudden; Chinese merken kopen Europese servicepartners gewoon in en leggen voorraden regionaal aan. In januari staan ook Duitse auto’s stil met een lege 12V-accu, alleen kost het logo dan drie keer zoveel.

Die afhankelijkheid is niet alleen een Europees probleem; zonder Amerikaanse satellieten, inlichtingen, logistiek en wapens zou Oekraïne allang veel slechter staan. Eigen productie opbouwen is verstandig, maar dat regel je niet even terwijl er nu een oorlog woedt en Rusland intussen gewoon doorstookt.

Vanuit het buitenland gezien blijft het wonderlijk dat organisaties zo’n cruciale mailpoort rechtstreeks aan internet hangen en daarna verrast zijn dat iemand eraan klopt. Patchen is stap één, maar controleer vooral of er de afgelopen weken al iemand binnen zat; een schone groene status zegt na een root-exploit helemaal niks meer.

Vanuit het buitenland gezien is het nogal gênant dat Europa na al die jaren nog steeds zegt dat het Amerika hard nodig heeft, terwijl men hier wel graag de grote geopolitieke broek aantrekt. Misschien eerst eens eigen munitie, luchtverdediging en industrie op orde brengen in plaats van weer een top te beleggen en te hopen dat Washington de rekening betaalt.

Vanuit het buitenland gezien ontbreekt vooral één simpele eis: toon eerst wat er al ligt en waarom dat niet gewoon gerepareerd kan worden. In Nederland wordt liever een nieuw project geopend met subsidie, logo en wethouder dan dat iemand verantwoordelijkheid neemt voor bestaand asfalt, bruggen en spoor. En na vijf jaar blijkt de aannemer failliet, het budget verdampt en begint hetzelfde circus opnieuw.

Het probleem zit niet alleen bij de werkgever, maar ook bij de keten eromheen: uitzendbureau, onderaannemer, opdrachtgever en keurmerk kijken allemaal weg zolang de prijs maar laag blijft. Zet de eindklant en opdrachtgever eens echt financieel klem, dan blijkt plotseling dat controle en aangifte wél snel kunnen. Nu wordt de migrant eruit gepikt en de nette BV erboven blijft buiten beeld.

Mooi streven, maar een Europese batterij maken met machines uit Zuid-Korea, China en Duitsland is voorlopig vooral Europese assemblage met een vlaggetje erop. En die 50 procent extra capaciteit moet eerst maar eens buiten het laboratorium bewezen worden; subsidie, defensiebelangen en mooie persverhalen maken nog geen betaalbare massaproductie. Hier in Thailand zou men gewoon zeggen: eerst laten draaien, dan pas feest vieren.

Een schrijver mag haar boeken best uit de Britse winkels houden, maar dan moet ze ook accepteren dat mensen haar politieke keuze gewoon meenemen in hun oordeel. In Nederland zou half cultureel links haar waarschijnlijk een heldin noemen, terwijl dezelfde mensen bij een andere groep meteen over verbieden en extremisme beginnen; principes zijn daar vaak opvallend flexibel.

Dure fossiele brandstoffen zijn geen natuurwet, maar het elektriciteitsnet en de opslagproblemen van wind en zon zijn dat ook niet zomaar opgelost. Kijk naar Duitsland: miljarden in groene stroom, maar bij Dunkelflaute toch gas, kolen en import nodig; noem dat dan geen energiezekerheid maar een dure verbouwing zonder nooduitgang.

“Gelukkig” thuis wonen is makkelijk gezegd als je zelf een inkomen, woning en beleidsstoel hebt. Bij mijn eigen kinderen zag ik hoe startersjaren veranderen in uitgestelde volwassenheid: werken, belasting betalen en toch geen sleutel krijgen. Hier in Thailand wonen families vaker samen, maar daar doen ze tenminste niet alsof noodgedwongen inwonen een woonoplossing is.

De ironie is dat Europa fossiel duur noemt, maar energie door belastingen, netkosten en stapels regels zelf onbetaalbaar maakt. Hier in Thailand zie je hoe belangrijk een beetje overcapaciteit en meerdere bronnen zijn; in Nederland wordt elke reservecentrale eerst moreel verdacht gemaakt en daarna gemist zodra het een week niet waait.

Zeven ontslagen in anderhalf jaar is niet alleen een probleem van hebberige medewerkers, maar ook van een filiaal waar blijkbaar jarenlang niemand goed controleerde. En die muffins van 34 euro zijn dan de gevallen die je toevallig vangt; vraag me af hoeveel er ongemerkt in tassen en achterdeuren verdwenen is. Hier in Thailand zou zo’n verhaal trouwens allang een eigen Facebookpagina hebben.

Vanuit Thailand gezien is het vooral vreemd dat een nationale politicus de EU-begroting kan blokkeren terwijl haar eigen land de Europese regels ook graag selectief toepast. Het echte probleem zit niet alleen in de hoogte van het bedrag, maar in het feit dat niemand de kiezer nog kan uitleggen welke rekening waarvoor dient en wie er persoonlijk op wordt aangesproken als het misgaat.

Hier in Thailand tank je ook niet vrolijk, maar daar zie je tenminste meteen wat de markt doet en niet drie kwart prijskaartje uit belastingen bestaan. In Nederland wordt een cent daling gebracht alsof de koopkracht is hersteld, terwijl de overheid bij elke liter gewoon lachend mee tankt.

Hier in Thailand hoor je straks gewoon een liedje zonder eerst de productiewijze te moeten bestuderen, wat een luxe. Het echte probleem wordt natuurlijk de stortvloed aan AI-muziek die straks goedkope achtergrondruis vormt en menselijke artiesten uit de aanbevelingen duwt; zo’n labeltje is leuk voor de luisteraar, maar vooral handig als excuus voor YouTube om verder niets aan de verdeling van aandacht en inkomsten te doen.

Opvallend hoe snel iedereen zich op dat ene filmpje stort, terwijl de echte vraag waarschijnlijk in de communicatie ervoor zit. Als de ME bij een voordeur staat, is er ergens in de keten al flink geëscaleerd; dan helpt achteraf een standaardzin als “de situatie was onder controle” natuurlijk voor geen meter.

Die openbaarheid klinkt leuk, maar de kern wordt vakkundig ontweken: waarom zou publiek geld überhaupt naar religieuze organisaties gaan? En nee, “dan ook islamitische scholen” is geen inhoudelijk argument, dat is gewoon Nederlandse nivellering naar beneden.

Het probleem is niet alleen achterstallig onderhoud, maar ook dat Nederland alles tegelijk als vitaal heeft verklaard. Elke tunnel, spoorlijn en datacentrum moet blijven draaien, terwijl personeel, geld en energie niet onbeperkt zijn. Dan krijg je geen harde keuzes maar vooral paniek zodra er eentje uitvalt.

Wat mij opvalt: iedereen praat over drillrap, maar bijna niemand over de organisatoren die blijkbaar een bekende rivaliteit niet hebben vertaald naar extra beveiliging of informatie-uitwisseling. Een stadsfeest is geen neutraal decor als groepen elkaar al maanden opzoeken; in Nederland komt men pas in beweging als de sirenes al rijden.

Vanuit het buitenland gezien is dit vooral de rekening van jaren mooi weer spelen: onderhoud uitstellen, projecten aankondigen en ondertussen doen alsof extra asfalt de oplossing is. Hier in Thailand valt ook genoeg om, maar daar weet tenminste iedereen dat achterstallig onderhoud niet gratis blijft; in Nederland moet er eerst een kabinetscrisis van worden gemaakt.