Rijk mag buiten lokale politiek om een militair radarstation plaatsen in Gelders dorpje Herwijnen

In de praktijk is zo’n radarstation een nationale beslissing, maar de mensen in Herwijnen zitten wel met het geluid, de omgeving en de onzekerheid. Dan kun je lokale bezwaren niet simpelweg wegzetten als lastig gedoe; leg tenminste helder uit waarom deze plek nodig is en wat bewoners concreet terugzien.

Dat het Rijk uiteindelijk beslist over zo’n cruciale radar snap ik wel, anders kun je voor elke straaljager eerst twintig dorpsraden af. Maar laat Defensie dan ook eerlijk zijn over de overlast en niet doen alsof een paar grenswaarden alle zorgen wegpoetsen; vertrouwen bouw je niet met een uitspraak van de Raad van State.

Weer moet een dorp wijken voor iets “van nationaal belang”. Prima, maar dan ook gewoon netjes schadeloos stellen als huizen minder waard worden en afspraken op papier zetten over onderhoud en geluid. Niet alleen een hek neerzetten en daarna succes ermee.

Ach, nationale veiligheid houdt niet op bij de gemeentegrens, maar Den Haag moet dan ook zelf de verantwoordelijkheid pakken als het ding straks verouderd is of verplaatst moet worden, niet weer jaren wegduiken achter procedures

Tja, als een radarstation echt nodig is moet dat ding er komen. Maar zet dan ook meteen vast wie de rekening betaalt als straks wegen dichtgaan, onderhoud komt en de buurt extra verkeer krijgt... niet alleen Den Haag beslist, Den Haag ook betalen.

Dat het Rijk beslist is op zichzelf niet vreemd, maar “meest geschikt” is geen meetbare conclusie zolang de vergelijking met andere locaties niet openbaar en controleerbaar is. Vier jaar sneller omdat de grond al van Defensie is klinkt vooral als haast met een eigendomsbewijs; even rekenen wat een radarstation tientallen jaren kost, niet alleen hoeveel maanden de bouw scheelt.

Luister, een radarstation staat niet alleen op een kaart: daar moet dag en nacht iemand zitten, onderhoud naartoe en beveiliging omheen. Laat Defensie dus ook eerlijk zeggen hoeveel vaste banen en verkeer dat dorp krijgt, anders krijgt Herwijnen wel de lasten maar ziet het Rijk alleen een groene stip op de kaart.

Als Defensie zo nodig buiten de gemeente om wil beslissen, dan kenne ze ook wel ophouwe met inspraakavonde voor de sier. Zeg gewoon eerlijk: dit komt er, dit kost het, dit zijn de risico’s en dit krijgt Herwijnen ervoor terug — niet maanden toneel spele tot iedereen murw is, ey.