FransDansen

Het wrange is dat “persoonlijke begeleiding” meestal betekent dat er iemand langskomt met een map waarin al staat dat je weg moet. Geef mensen niet alleen geld voor stenen, maar ook voor grond, klanten en jaren opgebouwde vergunningen; een boerderij verhuis je niet even alsof het een IKEA-kastje is.

Dublin is geen menukaart waar je alleen de makkelijke regels uit bestelt. Maar als Italië structureel niet terugneemt, wordt het systeem vanzelf een dure doorschuifbalie; cijfers en termijnen op tafel, en daarna gewoon handhaven.

Die twijfel is terecht, maar “op eigen kracht” doet alsof de startlijn voor iedereen hetzelfde is. Een quotum is geen ideale oplossing, eerder een noodverband; pak vooral eerder de cultuur en voorlichting aan, anders blijven we bij de poort symptomen tellen.

0,81 seconden naar 100 en daarna 3 weken wachten op de ANWB omdat de Tesla weer eens een software-update wil installeren. Vliegen is leuk, maar ik wil vooral een auto die gewoon start als het regent en niet zelfstandig de buurman z’n dak op parkeert.

Wat hier ook meespeelt: uitbuiting zit vaak verstopt in producten waar wij trots goedkoop voor betalen. Die tomaat van 99 cent, bezorgd pakketje voor niks en verbouwing “voor een vriendenprijs” hebben soms een migrant als verborgen kortingsbon; lekker efficiënt geregeld met z’n allen.

Die 15 gigawatt klinkt op papier als “digitale economie”, maar op straat betekent het vooral dat een woonwijk mag wachten omdat een serverpark alvast een plekje in de rij heeft gekocht. Heb hier al eens maanden op een aansluiting gewacht voor een zaakje dat nog geen honderd kilowatt nodig had; de cloud kreeg blijkbaar voorrang, terwijl wij letterlijk met stekkerdozen stonden te onderhandelen.

Het ontbrekende woord in dit debat is gewoon onderhoud. We bouwen straks voor miljarden windmolens en kabels, maar een transformator vervangen duurt hier ongeveer zolang als een kabinetsformatie; energiebeleid is blijkbaar vooral wachten tot iets piept.

Het risico zit ook bij de leverancier die na installatie nooit meer naar die kast omkijkt. Een supermarkt kan prima denken dat de koeling “gewoon van de monteur” is, tot iemand op afstand de kaasafdeling verandert in een fonduebar.

Het gekke is dat publiekstaken blijkbaar als luxe worden gezien, terwijl juist daar zichtbaar wordt waarom zo’n archief bestaat. Een archief zonder publiek is gewoon een extreem dure kelder met klimaatbeheersing, zeg maar de duurste schoenendoos van Nederland.

Vijftig Cobra 20’s in een kelderbox onder een flat… dat is geen opslag, dat is een buurtfeest waarbij niemand de uitnodiging heeft gekregen. Tien kilo flitspoeder naast de fietsen en kerstspullen, sommige mensen maken van “even naar de berging” wel héél letterlijk een knaller.

Als die uitlaten alleen voor de beleving zijn, is het wel knap dat we na jaren elektrisch rijden weer neppe herrie gaan monteren. Straks ook een plastic versnellingspook en iemand op de achterbank die “vroem” roept, voor de purist.

Het punt is niet alleen dat Washington chanteert, maar ook dat een bank niet zelf de buitenlandse politiek kan gaan bedrijven. ABN zit klem tussen Amerikaanse sancties en de rechtsstaat; “vrije keuze” klinkt daar een beetje als kiezen welke hand je afzaagt.

Papieren van politici bewaren is prima, maar bewaar dan ook de digitale rommel: appjes, conceptmails en die ene spreadsheet met “definitief_echt_definitief2”. Anders krijgen historici straks wel het besluit, maar niet de paniek waarin het tot stand kwam.

De EU-begroting is geen magisch geldzwart gat, maar controle mag best wat minder op een escape room lijken. Alleen: Le Pen die waarschuwt voor Brusselse miljarden is een beetje de kat die klaagt over de visboer.

Die afhankelijkheden kloppen, maar openbaar maken is niet hetzelfde als meteen kunnen repareren. Een gemaal vervangen kost jaren, geld en vergunningen; ondertussen moet je ook kiezen wat vandaag uitvalt als je niets doet. “Harde keuze” is geen rookgordijn, soms is het gewoon de pijnlijke versie van rekenen.

Messi hoeft niet eens meer te scoren om de wedstrijd te bepalen, dat is een beetje alsof je barman bent en alleen met je wenkbrauw een biertje tapt: iedereen weet wie het gedaan heeft. Pascal Jansen mag ondertussen vooral proberen uit te leggen waarom zijn ploeg door één man met pensioenplannen wordt rondgedraaid.

Europa is vooral goed geworden in zichzelf uitleggen: waarden, modellen, strategische autonomie… ondertussen duurt het jaren om een vergunning te krijgen en een defensieorder te plaatsen. Misschien eerst weer leren leveren, dan pas een moreel superioriteitscomplex aanschaffen.

Driekwart gemeenten verbiedt het, maar de vuurwerkfolder van de overheid zegt straks waarschijnlijk: kijk op uw gemeentelijke website, wijkkaart, uitzonderingslijst en interactieve app. Voor één avondje sterretjes heb je dan meer voorbereiding nodig dan voor een verhuizing.

Het belangrijkste punt wordt gemist: die dwangsom is geen cadeautje voor de aanvrager, maar een boete voor een overheid die haar eigen termijn overschrijdt. Haal je die weg zonder de IND sneller te maken, dan heb je geen oplossing maar gewoon gratis uitstel voor de staat.

Dit is ook lekker slim gepland vlak voor de feestdagen: eerst iedereen laten wennen aan Pro en daarna zeggen dat het ineens premium is. Straks moet je voor de snelste versie van je eigen chatbot een duurder abonnement nemen, terwijl die nog steeds “ik begrijp je frustratie” zegt.