Huisartsen stappen weer naar de rechter: nieuwe tarieven te laag

Feit is: als je rekent met 36 uur terwijl de gemiddelde praktijkhouder richting 48 uur tikt, dan bouw je onbetaald werk gewoon in het systeem in, en dat voelt elke huisarts én patiënt. Die eenmalige huisvestingsboost is leuk, maar in Utrecht/Amsterdam lach je erom en ondertussen trekken jonge artsen terecht hun handen af van praktijkhouderschap. Straks roept iedereen weer waarom je nergens terecht kan, ja hallo, dit is precies hoe je 700.000 zoekenden krijgt.

Nou, als ze de huisarts zo blijven uitknijpen kun je straks alleen nog “zorg” krijgen via een app met een chatbot en een receptje paracetamol, en iedereen maar klagen dat de SEH volloopt toch? betaal ze gewoon fatsoenlijk en kap met dat rekenwerk alsof een praktijk een fabriek is.

en dan staan wij in de wijk weer met mensen die nergens terecht kunnen en dus met “vage klachten” bij de spoedlijn of SEH belanden, of maanden blijven doormodderen tot het escaleert. op de werkvloer zie ik huisartsen die wél willen maar gewoon kapot gaan aan administratie, personeel zoeken en boze patiënten aan de balie, en dan doet NZa alsof het een 36-uurs baantje is... ja dag. als je de basiszorg zo uitknijpt, betaal je het later dubbel in crisiszorg en ellende thuis.

bij ons in de salon hoor ik het gewoon: mensen bellen 8:00 stipt en dan 37 keer in de wacht, worden chagrijnig op die assistente en die krijgt het weer over zich heen… en ondertussen zit die huisarts ‘s avonds nog formulieren te tikken voor verzekeraars, dat hele circus kost ook geld en tijd hè. als je dan de tarieven weer “netjes uitrekent” maar al die rompslomp niet meeneemt, ja dan vraag je erom dat ze naar de rechter stappen, want zo hou je het echt niet vol in een dorp als Almelo laat staan in de stad.

Die rechtszaken zijn ook een symptoom van een groter probleem: we doen alsof je huisartsenzorg kunt “beheersen” met rekenmodellen, terwijl je tegelijk een berg taken en administratie blijft stapelen zonder iemand die daar verantwoordelijkheid voor neemt. echter als NZa en VWS dan echt betaalbaar willen houden, schrap dan eindelijk die zinloze formulieren, machtigingen en controles per verzekeraar en maak één landelijke set regels, dat scheelt uren per week zonder dat de premie omhoog hoeft. daarentegen blijven we nu ruziën over tarieven terwijl de tijd weglekt in papierwerk en de patiënt de rekening krijgt met geen plek bij een praktijk.

Dat “36 uur” is niet alleen zielig voor de huisarts, het sloopt ook je hele tariefmodel: als je de productiviteit per uur 33% te hoog inschat, ga je automatisch roepen dat ze “efficiënter” moeten terwijl je gewoon verkeerd hebt gerekend. En die eenmalige €10.790 is typisch beleidsfetisj: eenmalig geld voor een structureel probleem, daar kun je precies één keer een lekkend dak van fixen en daarna weer terug naar gratis overuren. maar hé, zolang de spreadsheet groen is, heeft iedereen zogenaamd een huisarts... tot je er eentje nodig hebt.

Weet je wat het is: als de huisarts geen tijd meer heeft, komt het bij ons terug als “net-niet spoed” die dan wél spoed wordt omdat mensen weken doorlopen. En dan krijg je weer dat gedoe met triage, boze familie en volle bedden, maar Den Haag vindt het blijkbaar goedkoper om de basis kapot te knijpen en daarna de dure zorg te laten blussen. die €10k huisvesting is een pleister, het echte probleem is dat je een praktijk runt alsof het een hobby is naast je werk.

Ja goed, iedereen roept “betaal de huisarts” maar ondertussen zit ik met m’n kids en kan ik pas over 3 weken terecht en bij de apotheek betalen we weer extra omdat iets net buiten de vergoeding valt, waar gaat dat geld dan heen? misschien moet er gewoon minder naar al die managers/verzekeraars en meer naar de mensen die je echt ziet, want zo voelt het nu als kastje-muur en wij zijn de pinautomaat.

Dat hele “tarief te laag” debat mist voor mij één ding: als je huisartsenzorg goedkoop houdt maar ondertussen de zorgvraag harder laat groeien (vergrijzing + chronisch + ggz die terugvalt op de huisarts), dan krijg je vanzelf wachtrijen, ook al gooi je er €10k huisvesting tegenaan. En die 48 uur is niet alleen spreekuur hè, dat is ook coördineren, overleg, administratie, personeel managen; dat zijn gewoon echte uren die je systeem nu wegpoetst. Waarom is er nog steeds geen serieuze regionale opslag voor praktijkkosten zoals bij huren, als iedereen weet dat Amsterdam ≠ Drenthe??

Nee hè, iedereen roept “betaal de huisarts”, maar niemand durft te zeggen dat al die zorgverzekeraars met hun eigen regeltjes en contractjes de boel ook kapotmaken. maak één pot en één set afspraken, dan kan zo’n praktijk gewoon plannen en personeel houden in plaats van elk jaar weer gokken of ze nog uitkunnen.

Dat gedoe met “36 uur” is niet alleen een rekentruc, het is een morele keuze: je bouwt structureel onbetaalde arbeid in en noemt het dan efficiëntie. En ondertussen blijft iedereen doen alsof de huisarts een soort nutsvoorziening is die altijd open moet, maar we organiseren ’m als een kleinbedrijf dat alle risico’s slikt en bij de eerste tegenslag maar “ondernemersrisico” moet accepteren. Paradoxaal eigenlijk: we wantrouwen commerciële prikkels in de zorg, maar dwingen de basiszorg wél in een marktlogica waar alleen de sterkste (of rijkste regio) overleeft. wat zegt dat over ons dat we solidariteit roepen, maar de rekening zo graag bij de voordeur van de praktijk neerleggen?

mensen doen alsof dit alleen “huisarts wil meer geld” is, maar ik zie in den haag juist dat de kwetsbaarste groep als eerste afhaakt: laaggeletterd, verward, schulden, die krijgen de assistente niet eens aan de lijn en snappen die digitale triage niet, dus dan komt alles bij ons of bij de wijkagent terecht. en ondertussen blijft iedereen taken naar de huisarts schuiven (ggz wachtlijsten, ziekenhuis dat terugverwijst, verzekeraar met formulieren), maar niemand betaalt die extra tijd of regelt één fatsoenlijke standaard. als je de poortwachter sloopt, krijg je geen “efficiëntie”, je krijgt chaos en boze mensen aan de balie en op straat.

die tarieven-discussie gaat altijd over “wat kost een consult”, maar niemand rekent mee wat het kost als je géén huisarts hebt: dan sta je met je oorontsteking om 02:00 op de SEH tussen de stapavond en de scooterongelukken. laten we eerlijk zijn, we bezuinigen op de voordeur en verbazen ons dat het hele huis vol rook staat, zeg maar.

Tsja iedereen roept “betaal de huisarts” (snap ik), maar ondertussen blijven verzekeraars en overheid wel nieuwe taken doorschuiven zonder dat er ergens één loket is waar je als patiënt terecht kan met gezeur over machtigingen en formulieren. Dat hele gedoe maakt de zorg niet beter, alleen duurder en irritanter, en de huisarts vangt weer de klappen aan de balie.

Goh, iedereen heeft het over geld en uren, maar waarom moeten huisartsen eigenlijk zóveel dingen doen die niks met zorg te maken hebben: verklaringen voor school/werk, reisvaccin-gedoe, formulieren voor sportschool/verzekeraar… als je dat nou eens apart regelt of laat betalen door wie het aanvraagt, dan win je meteen tijd en rust in de praktijk toch?

dat gedoe met tarieven is allemaal leuk en aardig, maar ondertussen blijft de verzekeraar gewoon extra “eisen” stapelen en elke gemeente weer andere wijkteams/jeugdregels, dus je krijgt een huisarts als loket voor alles. aan de andere kant: als huisartsen elke keer via de rechter moeten, is het systeem ook wel echt vastgelopen en schiet de patiënt er nul mee op.

Nou ja, iedereen heeft het over geld en uren, maar ik mis dat hele gedoe met verzekeraars die per polis weer andere regeltjes en “machtigingetjes” willen, daar gaat zóveel tijd in zitten dat je bijna denkt dat het expres is om zorg te ontmoedigen, hoor, toch. en dan mogen huisartsen naar de rechter, maar die verzekeraars lachen zich rot en de patiënt hangt om 08:00 weer 40 minuten in de wacht, lekker systeem weer, toch.

Dat 36-uur rekenen is natuurlijk een modelkeuze, maar dan moet je niet verbaasd zijn dat het in de praktijk “gratis uren” worden en je uiteindelijk bij de rechter staat. Wat ik mis in de discussie: die eenmalige huisvestingsknal is leuk voor de bühne, maar je krijgt als praktijkhouder vooral structurele onzekerheid (tarieven, contracteisen, controles) en daar kun je geen personeel op vast aannemen. En ja, NZa roept dan “kosten beheersen”, maar als je basiszorg omvalt ga je het geld alsnog kwijt, alleen dan bij de SEH en crisis-GGZ, veel duurder en met meer gedoe.

iedereen jankt over die tarieven maar niemand durft te zeggen dat zorgverzekeraars ondertussen met 5 portals 12 formats en 30 “machtiging nodig” regeltjes de huisarts basically als gratis backoffice gebruiken dus maak 1 landelijke api en klaar bro dan heb je meteen uren terug zonder dat je nog 1 euro hoeft te schuiven lol

Die 36 uur is natuurlijk een papieren werkelijkheid, maar dan moet je ook eerlijk zijn: 48 uur “gemiddeld” is óók een keuze, want een hoop daarvan is administratie die we met z’n allen blijven eisen (verzekeraars, VWS, vinklijstjes). Even rekenen: als je 12 uur per week extra wegmoffelt en je lost het op met nóg meer geld zonder die rompslomp te schrappen, dan koop je vooral extra burnout en extra personeelstekort, geen extra huisartsenzorg.

NZa rekent huisartsen kapot en ondertussen cashen de zorgverzekeraars + consultancyclubs op “doelmatigheid” en dashboards — oh ja want marktwerking zou alles efficiënter maken. Als je basiszorg als kostenpost blijft behandelen i.p.v. publieke infrastructuur, krijg je vanzelf meer SEH, meer uitval en meer ongelijkheid, maar hé dat staat niet in de spreadsheet. betaal die mensen gewoon normaal en stop met die private prikkels die iedereen naar de rand duwen.

Iedereen focust op “tarief te laag”, maar het echte lek is dat we huisartsenzorg runnen als een managed service met 20 verschillende klanten (verzekeraars) die allemaal hun eigen SLA’tjes, formuliertjes en authorizations pushen. simpel: standardiseer landelijk declaratie/triage/contracten (één API, één set regels), dan win je meer uren terug dan je met een paar euro opslag ooit gaat fixen; nu is het gewoon death by a thousand spreadsheets.

Wat ik mis in dit hele tarief-gedoe: iedereen doet alsof het “alleen” om het inkomen van de huisarts gaat, maar het echte probleem is dat je een praktijk runt met steeds meer personeel en taken, en de vergoeding loopt daar gewoon niet mee mee. 46% meer personeel sinds 2015 en dan nog steeds rekenen met een 36-uurs week… hoe moet je dan ooit een praktijkovername rondkrijgen bij de bank? En die €10.790 huisvesting is eenmalig, maar huur en salarissen zijn elk jaar hoger; waarom maakt NZa daar geen structurele, regionale index van i.p.v. dit lapwerk??

nee maar echt, het gaat niet alleen om “de huisarts” maar ook om al die assistentes en praktijkondersteuners die je dus moet kunnen betalen en vasthouden… als de tarieven krap zijn gaan die teams omvallen en sta je als patiënt weer tegen een dichte deur te rammen. en dan kunnen mensen roepen “ja maar ik betaal premie”, maar als je de basiszorg laat leeglopen betaal je uiteindelijk via de spoed en de ellende toch wel, alleen dan duurder en chaotischer.

op het water leer je: als je de schipper per uur gaat uitrekenen krijg je stilstand, en stilstand kost altijd meer dan varen. Die NZa kan wel met tarieven schuiven, maar zolang verzekeraars en overheid elke week een nieuwe “moet” verzinnen zonder iemand die het werk doet, dan jaagt je de praktijkhouders gewoon het vak uit.

Dat “zorguitgaven beheersen” klinkt altijd nobel, maar het is inherent pervers als je het doet door structureel te rekenen met een fictieve werkweek en dan verbaasd bent dat het systeem lekt. Je koopt dan geen efficiency, je koopt schaarste: minder praktijkhouders, meer ketens, meer triage-loketten en uiteindelijk een huisarts die vooral manager van assistenten en vinkjes is. Paradoxaal dat we de huisarts blijven verkopen als het warme gezicht van de zorg, terwijl we ’m financieel behandelen als een kostenpost die je met een rekenmodel wel even kunt wegmasseren… wat zegt dat over ons dat we nabijheid willen, maar alleen willen betalen voor meetbare minuten?

Die €10.790 “huisvesting” is ook zo’n papieren pleister: als je praktijk in een oud pand zit met energielabel G of je moet verbouwen voor toegankelijkheid en extra kamers, dan ben je dat geld zo kwijt en blijft de rest van het gat gewoon open. echter wat mij vooral stoort is dat we alles bij de huisarts blijven neerleggen (ggz-wachtlijsten, ouderenzorg, ziekenhuis nazorg) zonder dat er fatsoenlijk wordt meegerekend wat dat betekent aan extra personeel en ruimte. daarentegen hoor je niemand bij NZa/VWS hardop zeggen: welke taken halen we dan weer weg, want “beheersing” is nu vooral doorschuiven naar de goedkoopste schakel tot die breekt.

altijd maar over “tarieven” en modellen, maar waarom wordt die hele zorgmarkt met verzekeraars en contractjes niet gewoon eens opgeblazen?? waarom moet een huisarts onderhandelen als een aannemer en elk jaar weer bang zijn of ie “gecontracteerd” wordt, terwijl wij verplicht premie aftikken?? En dan gek opkijken dat niemand meer praktijkhouder wil zijn… en dan?? moet ik dat maar normaal vinden dat basiszorg afhankelijk is van spreadsheets en juristen???!!!

en ondertussen wordt de huisarts steeds meer een verlengstuk van “het systeem”: vinkjes, protocollen, preventiecampagnes, prikrondes en weer een nieuw portaal, maar het echte gesprek over slaap, voeding, stress en natuur voor onze kinderen past nergens meer in 10 minuten. als je basiszorg bewust en menselijk wil houden, stop dan met die managementlaag en laat huisartsen gewoon arts zijn, anders krijg je alleen nog schermzorg en pillen voor alles.

Ik merk gewoon dat iedereen het over die tarieven heeft, maar ondertussen blijft elke verzekeraar z’n eigen regeltjes, machtigingen en “even dit formulier” pushen en dát vreet uren waar je als patiënt niks van terugziet. Als je echt wil dat het betaalbaar blijft, maak dan één set landelijke afspraken en laat die huisarts gewoon dokter zijn ipv administratiekantoor.

Vanuit mijn praktijk zie ik vooral dat dit niet eens alleen “geld” is maar energie: als je basiszorg structureel onderwaardeert, dan zakt het hele veld van vertrouwen en gaan mensen óf harder claimen (boze balie) óf helemaal afhaken en dan kom je in stress-zorg terecht. En ondertussen blijven we dokters in een soort administratieve lage vibratie duwen met vinkjes, machtigingen en verantwoorden tot achter de komma, terwijl echte genezing juist tijd, aandacht en rust vraagt… heel-wording past niet in een 36-uurs spreadsheet hoor.

het probleem is dat we huisartsenzorg blijven behandelen als “productie” met een landelijk gemiddelde, terwijl de echte kostenprikkel zit in continuïteit: avond/nacht, waarneming, personeel aanhouden en leegloop opvangen, dat is infrastructuur en geen uurtje-factuurtje. de oplossing is dat NZa/VWS eindelijk per regio een normpraktijk met realistische uren én beschikbaarheidscomponent vastlegt (en ja, gekoppeld aan minder verzekeraarspecifieke controle), anders blijft het rekensommetje kloppen op papier en klapt de toegang voor patiënten gewoon verder dicht.

Dit is precies waarom je die hele “marktwerking” in de eerstelijn eens moet durven slopen: NZa rekent zich suf op uren en euro’s, maar niemand rekent de schade mee als de huisartspraktijk omvalt en de SEH + crisiszorg het overneemt (veel duurder, veel meer ellende). En dan die one-size-fits-all huisvestingsvergoeding… alsof Amsterdam en Oost-Groningen hetzelfde ecosysteem zijn qua kosten en personeel, kom op. We doen alsof dit alleen een centenruzie is, maar het is gewoon basis-infrastructuur die je aan het uithollen bent tot de biodiversiteit aan zorgverleners weg is en iedereen “verrast” is dat er geen huisarts meer te vinden is.

Weet je wat het is: als de huisarts omvalt zie je het meteen bij ons op de SEH, dan komen mensen met dingen die 3 weken geleden “even” bekeken hadden moeten worden en het is nu ineens wél spoed. En ondertussen blijven ze in Den Haag maar schuiven met taken naar de eerste lijn en bezuinigen op de achterkant (GGZ, wijkzorg), dus die huisarts wordt een soort vangnet voor alles zonder gereedschap. Dan ga je dus niet alleen een tarief verliezen, je verliest hele wijken aan normale zorg.

Die 36-uur-fictie is niet alleen “te laag tarief”, het is een hele norm: je bouwt structureel overwerk in en noemt het dan professionaliteit. Enerzijds roept iedereen dat de huisarts de poortwachter moet zijn (dus SEH ontlasten, GGZ opvangen, ziekenhuiszorg terug in de wijk), anderzijds knijp je precies die poortwachter financieel en organisatorisch dicht en dan krijg je wachtrijen als nieuw verdienmodel. En die rechtszaken… dat is ook gewoon een vertrouwensbreuk: als je basiszorg via rechters moet afdwingen, dan is het systeem al stuk-stuk, want ondertussen winnen vooral de partijen met juristen en spreadsheets, niet de patiënt aan de balie. Misschien eens eerlijk zijn: wil je “beheersen”, prima, maar dan ook taken schrappen en niet stiekem gratis uren als smeerolie gebruiken.

Het zij zo: als de NZa echt “beheersing” wil, begin dan eens met het afknijpen van de tussenlaag van verzekeraars en contractmanagers die overal vinkjes voor verzinnen; dáár verdwijnt geld zonder één extra consult. En dat procederen is geen hobby van huisartsen, dat is wat je krijgt als je een basisvoorziening laat rekenen als een Excel-post in plaats van als publieke infrastructuur. Den Haag roept al twintig jaar “de markt werkt”, maar bij de huisarts zie je vooral dat niemand meer verantwoordelijkheid pakt als het misgaat.

Kijk, iedereen focust op “tarief te laag”, maar het echte gat is dat de verzekeraars/NZa de huisarts laten fungeren als gratis triage + poortwachter voor de hele keten en ondertussen knijpen ze de capex/loonruimte weg, dus je krijgt precies wat je in elke markt ziet: aanbod krimpt, wachtrijen worden de nieuwe prijs en de patiënt betaalt met tijd en stress. Als je dit niet fixt ga je vanzelf naar twee-tier: rijke mensen privé/abonnement, rest een chatbot en de SEH… bullish voor zorgverzekeraars, bearish voor iedereen met een klacht.

iedereen roept betaal meer maar niemand durft te zeggen dat we ook gewoon 3x per jaar van verzekeraar mogen switchen alsof het netflix is en dan verwachten dat een huisartsenpraktijk met vaste mensen en vaste huur “flexibel” meebeweegt bruh zet die marktwerking eens op pauze dan hoeft niemand naar de rechter lol

Even los van dat uur-gedoe: het systeem beloont vooral consulten en verrichtingen, niet het draaiende houden van een team, ouderenzorg, ggz-overloop en al dat gedoe met wijkzorg en formulieren. Daardoor krijg je perverse prikkels, meer korte contactjes en minder tijd voor complexe patiënten, en dat zie je terug in gemiste diagnoses en meer doorverwijzen uit onzekerheid. Als je wilt dat de huisarts de poortwachter blijft, moet je ook betalen voor die coördinatie en continuïteit, niet alleen voor het praatje aan de balie.

Wederom dat gejank over “te lage tarieven”, maar niemand durft te zeggen waar het geld dan wél heen lekt: de verzekeraars en al die ketenclubjes met managers, audits en portalen vreten zich vol en de huisarts mag het doen met een fooi van €10.790 eenmalig. Zet nou eens gewoon een norm: maximaal bv 3% overhead op eerstelijnszorg en de rest naar de werkvloer, anders blijf je rechtszaken betalen (ook weer tonnen aan juristen) en verandert er precies niks. En die 700.000 zonder huisarts, dat is geen natuurverschijnsel hè, dat is gewoon beleid met rekenmodellen en vergaderuren.