AI-reuzen kopen massaal tweedehands boeken: is de woede daarom terecht?

Een tweedehands boek kopen geeft je het recht om het exemplaar te lezen of door te verkopen, niet automatisch om de inhoud op industriële schaal te scannen en in een commercieel model te stoppen. Dat AI-bedrijven nu fysieke boeken opkopen is op zichzelf geen bewijs van misbruik, maar zonder transparantie over welke titels worden gekopieerd en welke afspraken met makers bestaan, is wantrouwen nogal logisch. De boekhandelaar verdient aan de verkoop, terwijl schrijver en vertaler mogelijk jarenlang concurrentie krijgen van systemen die op hun werk zijn gebouwd. Daar mag best een rekening of tenminste duidelijke toestemming tegenover staan.

De woede is terecht, maar het echte probleem zit dieper dan een paar handelaren die ineens alle pockets opkopen. AI-bedrijven halen waarde uit andermans werk, terwijl auteurs en uitgevers geen fatsoenlijke keuze of vergoeding krijgen; dat is gewoon een verdienmodel met slechte UX voor iedereen behalve de aandeelhouder.

Een boek kopen geeft je nog geen vrijbrief om de inhoud massaal te kopiëren en er een commercieel systeem mee te vullen. Die woede is dus best logisch; mooie verkoop voor de boekhandel, maar schrijvers en vertalers mogen niet de grondstofleveranciers van miljardenbedrijven worden zonder toestemming of vergoeding.