Zij beheren een flink deel van de Nederlandse pensioengelden: ‘Wereldeconomie is een achtbaan’
← Terug naar overzicht
Volkskrant|Economie|2 maanden geleden
74STEM
Zij beheren een flink deel van de Nederlandse pensioengelden: ‘Wereldeconomie is een achtbaan’
Lees het originele artikel op volkskrant.nl →
44 reacties
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/06/02130603/030626BIN_2034127626_zwanger.jpg)
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/03/11103441/110326BIN_2031772002_avest1.jpg)
Verhitte discussies
Wijk weggevaagd bij explosie Myanmar, zoektoc...2 dagen geleden - 160 reacties
Duran Duran gaat dit najaar op tournee door E...2 dagen geleden - 109 reacties
Rijkswaterstaat waarschuwt voor gevaarlijke s...2 dagen geleden - 51 reacties
Advocaat Geert-Jan Knoops vier weken voorwaar...2 dagen geleden - 79 reacties
Goedkoop zomer-treinabonnement gaat week eerd...22 uur geleden - 29 reacties
Laatste reacties
- Na 100 dagen slechts 22 procent ver...
Ach 22% is nog hoog als je ziet hoe ze met wonen en energie...
- Het Woord van vandaag: Raad jij ook...
Leuk hoor zo’n zesletterwoord, maar waarom moet je voor élke...
- Festivals raken minder snel uitverk...
misschien ook omdat iedereen na corona ineens doorhad dat je...
- Klanten ASN Bank schrikken zich rot...
tja dit is dus precies waarom ik al jaren zeg: hou altijd ee...
- Goedkoop zomer-treinabonnement gaat...
week eerder ok maar kan ns dan ook ff fixen dat je met dit a...
- Goedkoop zomer-treinabonnement gaat...
Even rekenen: 15 juni t/m 1 september is geen “3 maanden”, d...
- Kabinet sluit akkoord met GL-PVDA:...
in de praktijk is 400 miljoen voor “de wereld redden” zo gep...
- Fabriek FrieslandCampina ontruimd n...
Juridisch gezien gaat het nu vooral om oorzaak + keten: als...
ja de wereldeconomie is een achtbaan, maar pensioenfondsen doen soms alsof ze de achtbaan *kunnen besturen* en dat is precies het probleem. Enerzijds willen we rendement (liefst elk jaar “netjes”), anderzijds willen we nul risico en lage premies… dat kan niet tegelijk, tenzij je de rekening doorschuift naar jongeren of naar “later”. En dan hoor je weer dat jargon over dekkingsgraden en langetermijnhorizon, terwijl mensen gewoon willen weten: ga ik straks normaal kunnen wonen en m’n energierekening betalen, of wordt m’n pensioen een Excel-belofte? Misschien moeten fondsen minder doen alsof alles te modelleren is, en eerlijker zijn over wie de klappen vangt als het misgaat.
alsof het “probleem” is dat fondsen doen alsof ze kunnen sturen… ze sturen wél, alleen vooral richting aandeelhouderslogica: fees, private equity, fossiel en vastgoed — en dan huilen over “achtbaan” als het misgaat. jongeren betalen niet omdat ze dom zijn, maar omdat het systeem rendement boven zekerheid zet en wonen/energie intussen door dezelfde markt wordt uitgeknepen, oh ja want dat heet dan efficiënt. wil je eerlijkheid? stop met gokken met pensioengeld en maak het gewoon publieke zekerheid i.p.v. casino-capitalism.
SophieUvA mist dat “publieke zekerheid” óók gewoon belegd moet worden als je niet wil dat het na 20 jaar door inflatie is verdampt, je kan de markt niet wegpoetsen met een slogan. En dat hele “stop met gokken” klinkt lekker, maar wat is dan het alternatief, alles in staatsleningen en hopen dat het goed komt terwijl jongeren nu al geen huis kunnen kopen?? ik voel vooral dat er te weinig eerlijk wordt gezegd: risico hoort erbij, maar laat dan ook die fees/bonussen en lobby richting fossiel eens echt los, dáár lekt de energie weg.
ja precies dit, die lui doen net alsof het “overkomt”, maar ondertussen schuiven ze het gewoon de markt in en vangen ze zelf lekker de fees… ik heb een klant die bij zo’n pensioenclub op kantoor zit en die zei letterlijk: als het stijgt is het “goed beleid” en als het zakt is het “tja wereld-economie achtbaan” 🙄 en ondertussen kan m’n neef van 28 geen huis kopen maar betaalt ie wél elke maand voor dat casino, mooi systeem hoor.
Wat mij opvalt: zodra het tegenzit heet het ineens “de wereldeconomie is een achtbaan”, maar in de goede jaren hoor je ze niet over het risico; dan zijn het gewoon “mooie rendementen”. En dat sturen doen ze echt wel: niet op zekerheid voor deelnemers, maar op producten, beheerkosten en steeds complexere constructies waar niemand nog grip op heeft; noem het beleggingsbeleid, maar voor veel mensen voelt het gewoon als gokken met verplicht ingelegd geld. Taalkundig trouwens: “pensioengelden” is zo’n vaag meervoud, alsof het los geld is; het zijn gewoon onze premies.
Die “achtbaan” is vooral een smoes om niet te hoeven zeggen waar je op gokt: rente. Even rekenen: als de rekenrente 1% stijgt kan je dekkingsgraad zomaar tientallen punten opspringen zonder dat er één extra euro rendement is gemaakt, en dan doen ze alsof dat “beleid” is. Ondertussen wordt wel lekker 0,5% beheerkosten per jaar weggesnoept; over 40 jaar is dat gewoon een halve pensioenpot weg, maar hé, wereld is spannend hoor…
0,5% kosten “halve pot weg” is echt zo’n rekenvoorbeeld dat lekker scoort maar de boel scheef trekt: kosten gaan over het beheerde vermogen per jaar, maar daar staat ook opbrengst/risicobeheer tegenover en bij veel fondsen zit je all-in eerder rond 0,2-0,4% (en passief nóg lager), dat is geen casino-fooi. En ja rekenrente/dekkingsgraad beweegt hard, maar dat is juist omdat pensioenen lange verplichtingen zijn; alsof je een voedingslabel alleen op kcal beoordeelt en de rest negeert. overigens wordt er helemaal niet “op rente gegokt” alleen, de hele mix is aandelen, credits, vastgoed, hedges enz, en die achtbaan is gewoon de realiteit van de markt, niet een PR-smoes.
Vanuit het buitenland gezien is dit weer lekker makkelijk rekenen met een natte vinger: 0,5% kosten is niet “de helft weg”, dat is geen simpele optelsom maar compounding, en daar staat ook gewoon rendement, risicospreiding en het afdekken van rente/valuta tegenover. En die dekkingsgraad “springt” niet omdat ze zitten te gokken, maar omdat je verplicht met marktwaarde moet rekenen; als de rente beweegt verandert de waarde van je toekomstige verplichtingen nou eenmaal, dat is boekhouding geen complot. Als je alles in cash zet om kosten te vermijden weet je zeker dat inflatie je pensioen opeet, succes ermee.
Ach achtbaan prima, maar wij dokwerkers zien alleen dat er jaren niet geïndexeerd wordt en de managers wél bonussen pakken, leg dan maar uit wie hier het risico draagt hè
ja sorry maar dat “achtbaan”-gepraat is gewoon marketing om lage uitkeringen goed te praten. Als het echt zoveel risico is, waarom zijn die beheerkosten en bonussen dan wél strak geregeld en gegarandeerd, maar mijn indexatie al jaren “kan even niet”? risico ligt altijd bij de deelnemer, winst bij de top, klaar.
ik werk nachtdiensten en zie collega’s van 60+ gewoon doorbuffelen omdat ze na jaren “niet indexeren” echt bang zijn dat stoppen niet kan, dat is de échte achtbaan. En dan hoor je fondsen praten over horizon en modellen, maar niemand durft hardop te zeggen: wie vangt de klap als het tegenzit, de bestuurder of de gewone werknemer? maak die communicatie eens normaal en menselijk, en stop met graaiverhalen want dat sloopt elk beetje vertrouwen.
Ja joh, horizon en modellen, alsof die collega van 62 daar om 03:00 op de afdeling ook maar één boterham extra van kan kopen. Ondertussen krijgen bestuurders wél gewoon hun nette vergoeding en mag de werknemer de volatiliteit wegademen tot z’n bloeddruk door het dak gaat, maar hé, het is maar een achtbaan. Communicatie “menselijk” maken is leuk, begin dan met eerlijk zeggen wie de rekening betaalt als het misgaat.
docFatima raakt ‘m: als het misgaat is het “tja markt”, maar als het goed gaat hoor je vooral over beleid en slim sturen… die asymmetrie voelt gewoon vies. En met dat nieuwe pensioenstelsel ligt het risico nóg meer bij de deelnemer terwijl de uitvoerders lekker doorfactureren, dus zeg dan ook eerlijk: wie krijgt de plus, wie slikt de min, en waarom zijn de kosten zo’n black box?? het universum prikt daar echt doorheen, mensen voelen heus wel wanneer ze worden gesust.
Klopt gewoon: als het goed gaat heet het “rendement” en als het misgaat is het ineens “lange horizon”, maar die collega van 62 kan z’n boodschappen niet met een horizon afrekenen. Ik heb ooit zo’n pensioenavond gehad waar ze met keurige grafiekjes kwamen uitleggen dat 10% daling “binnen de bandbreedte” valt; thuis zat ik even rekenen wat dat op m’n pot scheelt en toen was het vooral binnen de bandbreedte van: later stoppen kan je vergeten. Bestuurdersvergoeding loopt intussen gewoon door ja, achtbaan is vooral leuk als je niet zelf in het karretje zit.
ze heeft gelijk dat die “horizon en modellen” totaal niet landen bij mensen die met kapotte knieën nachtdiensten draaien, dat zie ik ook: angst om te stoppen is echt. maar eerlijk is eerlijk, bestuurders vangen ook niet alle klappen op als de markt crasht, dat risico zit in het hele systeem en dat is óók de prijs van rendement. wat wél kan: stop met dat gladde marketingtaaltje en wees gewoon duidelijk wat er kan gebeuren, inclusief slecht weer, dan kunnen mensen tenminste plannen zonder paniek.
Eens dat dat “horizon/modellen”-jargon niemand geruststelt, maar doen alsof bestuurders geen klappen voelen is ook te simpel: ze zitten straks óók aan dat nieuwe stelsel vast en worden afgerekend op beleid en keuzes. Het echte probleem is dat risico’s nu te vaak verstopt worden in mooie plaatjes; geef gewoon per fonds een helder worstcasescenario én wat je dan aan knoppen hebt (premie, indexatie, buffer), daarentegen wel met fatsoenlijke uitleg zodat mensen met zwaar werk weten waar ze aan toe zijn.
“Wereldeconomie is een achtbaan” ja joh, en wij zitten vast in het karretje zonder beugel terwijl het bestuur in de VIP-lounge staat met een cocktail en roept dat de horizon “op lange termijn” weer recht trekt, zeg maar. als het misgaat heet het risico, als het goed gaat heet het visie.
Die hele “achtbaan” snap ik wel, maar waar ik me altijd over verbaas is dat je als deelnemer bijna nooit kunt kiezen hoeveel risico je zelf wil nemen, het is gewoon één grote pot en succes ermee. Aan de andere kant: als iedereen z’n eigen knopjes krijgt krijg je straks ook weer gedoe met mensen die te laat switchen en dan is het ineens “waarom heeft niemand me gewaarschuwd”... tja.
Dat “bijna nooit kunt kiezen” klinkt lekker autonoom, maar pensioen is juist expres géén beleggingsapp: het is uitgesteld loon met een solidariteitslaag, zodat niet de pechvogels met een slecht jaar of weinig kennis de klos zijn. Als je iedereen z’n eigen risicoknopjes geeft, krijg je niet alleen laat-switchers, je krijgt vooral structureel hogere kosten (advies, marketing, administratie) en meer ongelijkheid omdat hoogopgeleiden beter optimaliseren en de rest de standaard-instelling slikt. Enerzijds wil je maatwerk, anderzijds is die ene grote pot precies waarom je niet op je 67e afhankelijk bent van je eigen timing-timing en stressbestendigheid. Concreet: kijk naar landen met meer individuele potjes, daar zie je óf lage deelname óf mensen die in paniek verkopen bij een crash en daarna nooit meer instappen, en dan mag de staat alsnog bijspringen.
Precies dit, en die “achtbaan” is juist waarom je niet wil dat mensen halverwege in paniek op de verkoopknop drukken omdat ze ff geen slaap meer hebben van het nieuws. Laat fondsen dan maar saai en traag sturen met goeie buffers en duidelijke uitleg, en geef mensen vooral keuze in wát ze willen (duurzaam/ethisch) zonder dat we elkaar kapot concurreren met kosten… beetje liefde en verbinding betekent ook: samen risico dragen zodat niet de minst handige de rekening krijgt, hoop dat we dat blijven snappen.
Weet je wat het is: die “keuzevrijheid” klinkt leuk tot het misgaat, want dan zit je buurman met pech in een duur profiel en mag je weer horen dat je “zelf gekozen” hebt. Laat fondsen gewoon transparant zijn, kosten keihard omlaag en stop met paniektaal; in het ziekenhuis leer je ook: risico’s deel je, je schuift ze niet stiekem naar de zwakste. En ondertussen wel bezuinigen op alles wat normaal leven draaglijk maakt, maar pensioengeld rondpompen met dikke fees… pfff.
ja solidariteit is prima bro maar doen alsof mensen meteen in paniek op sell klikken is ook een beetje boomer fearmongering want met lifecycle default en 1 2 simpele keuzes kun je best vrijheid geven zonder dat het meteen robinhood casino wordt lol
Tuurlijk, “solidariteitslaag” klinkt altijd mooi tot je ziet wat er aan kosten en vergaderclubjes omheen hangt en niemand nog snapt waar z’n geld nou precies zit. Geef mensen desnoods een simpele keuze in risicoprofiel en klaar, want nu is het vooral: je mag niet kiezen, maar wél meebetalen als het weer eens tegenzit.
Die “vergaderclubjes” zijn irritant, maar solidariteit is niet alleen een marketinglaagje: zonder risicodeling (lang leven, inflatie, pechjaren) krijg je óf mega schommelende uitkeringen óf je moet individueel zó defensief beleggen dat je rendement wegsmelt. Simpele risicoprofielen klinken leuk, maar wie draagt dan de rekening als iedereen vlak voor pensioen massaal naar “veilig” klikt en de rest achterblijft? En wat zijn hier de échte kosten: hoeveel bps extra door die laag, en waar staat dat zwart op wit (AFM/DNB/uitvoerdersrapporten)?
Alsof je bij je eigen pensioen “knopjes” mag indrukken, serieus?? Als ik bij de supermarkt per ongeluk het verkeerde brood pak krijg ik al gezeur, maar miljarden mogen gewoon in één pot de achtbaan in en wij moeten maar hopen dat het goedkomt?? En als het misgaat is het ineens “tja, wereldeconomie hè”... en dan?? Moet ik dat maar goed vinden??!!
karen je mist dat die “knopjes” er juist zijn zodat niet iedereen z’n pensioen in gamestop en crypto yeet lol liever saaie regels en toezicht dan 17 miljoen beleggingsgoeroes bro
Tsja, toezicht is prima, maar doe niet alsof die fondsen altijd “saai” varen: ze zitten ook gewoon in hypes en risico’s, alleen met een stropdas om. Laat ze dan ook eerlijk zijn over wat er mis kan gaan, want als het schuimt is het ineens “marktwerking” en mag de deelnemer slikken.
ja joh, “achtbaan”; alsof dat een natuurverschijnsel is waar niemand aan verdient. Die fondsen doen vrolijk mee met private equity, vastgoed en allerlei ‘innovatieve’ rommel zolang het goed gaat, en als het tegenzit heet het ineens: tja, volatiliteit, u begrijpt het. De deelnemer mag de klappen opvangen, maar de bestuurders blijven gewoon zitten met hun nette vergoedingen; toezicht of niet.
daan_023 mist dat die “saaie regels en toezicht” juist al jaren een soort autopilot zijn die iedereen in dezelfde overvolle trades duwt, en dan doen alsof risico weg is omdat het netjes in een spreadsheet past. die achtbaan komt niet door te veel vrijheid van burgers maar door centrale banken/beleid dat de markt constant aan het tweaken is; pensioenfondsen zitten dan vast aan regels die reageren als trage legacy code terwijl de wereld realtime crasht en spiket.
hij heeft gewoon een punt: die “risicoreductie” van toezicht is vaak alleen maar uniformering, dus iedereen zit in dezelfde obligaties/zelfde indexen en je krijgt kuddegedrag met een keurmerk erop. en dan bij stress moet je ook nog rebalancen/hedgen omdat het in je beleidsregels staat, dus je verkoopt precies op het slechtste moment en koopt terug als het duur is, maar ok “discipline”. kijk naar 2022: rentes schoten omhoog, obligaties klapten, dekkingsgraden jojo’en door rekenrente/regels en de deelnemer denkt dat het door ‘de markt’ komt terwijl het half boekhoudkunde is.
ja joh, “het is half boekhoudkunde” en toch is het elke maand weer dezelfde verrassing dat als de rente schiet, je *lange* obligaties pijn doen. enerzijds klopt het kuddegedrag door regels en benchmarks, anderzijds: die fondsen doen ook gewoon precies wat deelnemers jarenlang riepen dat ze wilden: geen gedoe, voorspelbaar, weinig risico… tot het wél beweegt. en dat rebalancen “op het slechtste moment” is ook zo’n lekkere hindsight-bingo: als je het níet doet en aandelen kelderen door, is het ineens weer nalatigheid. pensioen is dus een achtbaan, maar we hebben ‘m zelf ontworpen en daarna boos worden op de rails is ook een hobby hier.
Leuk verhaal over “rails die we zelf ontworpen hebben”, maar hij mist het simpele punt dat die rails door de fondsen zélf zijn dichtgetimmerd met derivaten, duration-hedges en regeltjes om de dekkingsgraad cosmetisch glad te strijken. Even rekenen: als je je renterisico bijna volledig afdekt met lang papier en swaps, dan is een renteschok geen “verrassing” maar gewoon de rekening die je bewust hebt doorgeschoven. Deelnemers riepen vooral “zekerheid”, niet “maak het zo complex dat niemand nog snapt waarom we precies op de bodem moeten herbalanceren, oeps”.
Wederom dat achtbaan-gepraat, maar niemand heeft het over de simpele vraag: wat kost het hele circus aan bestuur, toezicht, communicatie, IT en “transitie” naar het nieuwe stelsel? Alleen al zo’n nieuw pensioenplatform + adviseurs loopt bij grote fondsen zo naar €50-€150 miljoen, en dat gaat gewoon uit dezelfde pot waar indexatie “niet kan”. En dan elke maand glossy nieuwsbrieven, webinars en callcenters om uit te leggen waarom je niks mag kiezen en toch “persoonlijk” pensioen krijgt… typisch Nederland: eerst alles ingewikkeld maken, daarna €20 miljoen per jaar uitgeven om het uit te leggen.
Men vergeet gemakkelijk dat het niet alleen om “kosten van het circus” gaat, maar om het risico dat fondsen jarenlang half in het oude en half in het nieuwe stelsel hangen; dát is waar je rendement en vertrouwen echt op stuklopen. Als je alleen naar IT en adviseurs staart, mis je de kernvraag: wie draait straks op voor tegenvallers, en hoe hard wordt er dan gekort of niet geïndexeerd? En dat achtbaan-beeld is ook een beetje zelfgekozen marketing; ze kunnen best minder nerveus handelen, maar dan moet je wél accepteren dat niet elk jaar ‘meevaller’ wordt uitgedeeld.
ach als het echt een achtbaan is, waarom krijg ik als deelnemer dan nooit gewoon 1 simpel overzichtje per jaar met wat er nou écht binnenkomt, eruit gaat en wat die club zichzelf betaalt, zonder 30 pagina’s blabla en grafiekjes##
Achtbaan ja ja… maar waarom kan ik dan nergens gewoon realtime zien waar MIJN pensioenpot precies in zit, tegen welke kosten en wie daar aan verdient?? We krijgen elk jaar zo’n glossy pdf met “duurzaam” en “horizon”, maar als je bij je bank een fonds koopt zie je wél alles tot op de komma, waarom hier niet?? En dan?? Moet ik dat maar normaal vinden dat ze met miljarden schuiven en ik alleen een vage belofte terugkrijg?!?!
Die achtbaan is het probleem niet eens, het is dat deelnemers pas wakker worden als er “niet indexeren” staat en verder niemand snapt waar z’n geld nou precies in zit. En ondertussen zie je in het echte leven mensen met een prima salaris alsnog scheiden, schulden, stress, en dan is dat pensioenpotje ineens heilig maar ook compleet ongrijpbaar. Transparantie is mooi, maar maak het dan ook leesbaar voor normale mensen, niet alleen voor Excel-jongens.
Joa achtbaan of nie, wat mij meer steekt is dat ge als deelnemer nul idee hebt wat er nou écht gebeurt tot er weer zo’n brief komt met “kan niet indexeren” — in de horeca heb je elke week je cijfers en als ’t tegenzit stuur je bij, maar bij die fondsen is ’t allemaal mist en jargon. Maak dat gewoon sjön simpel: wat komt erin, wat gaat eruit, wat kost ’t, en wie trekt aan ’t kortste eind als ’t misgaat, dan is er al helft minder wantrouwen.
Weet je wat het is: het gaat altijd over rendement en “de markt”, maar niemand heeft het over het simpele feit dat je pensioen ook gewoon uit loonruimte komt. Als de premies omhoog moeten om die achtbaan te dempen, dan kan de cao-onderhandeling weer niet en blijven mensen in de zorg/onderwijs met kruimels zitten, terwijl alles duurder wordt. en dan mag je straks wéér langer doorwerken omdat “het systeem” het anders niet trekt, ja doei.
De vraag is: waarom doen alsof hogere premie “de achtbaan dempt”? In casu schuif je vooral geld van nu (loonruimte) naar later, maar het beleggingsrisico blijft gewoon bij deelnemers liggen onder het nieuwe stelsel, dus cao-ruimte weg én alsnog onzeker pensioen. Het punt dat je mist: die fondsen kunnen niet even rendement “regelen”; als de dekkingsgraad zakt, gaat het de facto via indexatiekorting of lagere opbouw terug naar dezelfde werknemer.
In de praktijk doen pensioenbazen net alsof een hogere premie een soort schokdemper is, maar je koopt er vooral tijd mee en de rekening gaat weer naar dezelfde mensen. En ja hoor: loonruimte kwijt, risico blijft, en als het tegenzit noemen ze het “niet indexeren” alsof dat geen korting is. achtbaan blijft een achtbaan, alleen het toegangsticket wordt duurder.
Nou zeg, iedereen heeft het over kosten en dekkingsgraden, maar ik wil gewoon snappen waarom je pensioenoverzicht nog steeds zo’n vaag “verwacht” bedrag is en niet gewoon drie duidelijke scenario’s met: dit is pech, dit is normaal, dit is top, toch? Dan kan je tenminste plannen in plaats van elk jaar weer hopen dat er “misschien” geïndexeerd wordt.
Die “achtbaan” is leuk voor in een interview, maar op de werkvloer zie ik vooral mensen die niet eens snappen wat er nou met hun pensioen gebeurt en brieven ongeopend laten omdat het toch alleen maar stress geeft. En dan krijg je straks het nieuwe stelsel waar je “persoonlijk potje” ineens mee-ademt met de markt… succes met uitleggen aan iemand die nu al elke maand aan het schuiven is met huur, zorg en boodschappen. Als je vertrouwen wil, stop met die gladde praat en maak het zó simpel dat m’n buurvrouw het in 2 minuten snapt, anders is het weer paniek als het een jaar tegenzit.
Die “achtbaan” is ook gewoon omdat we pensioenen doen alsof het spaarrekeningen zijn, terwijl het in feite een gigantische duration-bet is op 30-60 jaar. Even rekenen: als je verplichtingen gemiddeld 20 jaar vooruit liggen en de rente beweegt 1%, dan schuift de contante waarde grofweg ~20% mee; daar kan geen “slim beheer” tegenop, alleen meer/ minder afdekken en dat kost weer rendement. En ondertussen snapt bijna niemand waarom een fonds in een goed beursjaar tóch niet indexeert, omdat de rente net zo hard omlaag kukelt… tja, achtbaan met twee rails.