Amerikaanse topwetenschapper zoekt toevlucht in Nederland

logisch dat zo’n topwetenschapper hierheen komt: stabielere financiering, minder culture war-gedoe en je hoeft niet elke grant te verkopen alsof je een startup bent. maar laten we niet doen alsof NL een paradijs is, universiteiten zitten ook vol tijdelijke contracten en stapels administratie, dus zorg dat we dit soort mensen ook echt labruimte en rust geven. overigens: dit trekt weer talent aan, maar dan moet de overheid niet tegelijk op onderwijs en onderzoek blijven bezuinigen…

Alsof het alleen om geld en contracten gaat… die man vlucht vooral uit dat Amerikaanse stress- en angstveld, daar staat wetenschap continu in decoherentie door politiek en media-ruis. In NL kan een lab weer in een stabieler bewustzijnsveld resoneren (minder “fight or flight”), en kwantumfysica laat gewoon zien dat je meetresultaten en creativiteit afhangen van de toestand van de waarnemer, niet alleen van je apparatuur. maar goed, hier gaan we ‘m vast weer doodregelen met commissies en Excel tot z’n hele veld instort...

mooi voor ‘m hoor, maar ik ben vooral benieuwd of ie al doorheeft dat je hier ook gewoon 8 maanden op een BSN/huurhuis/crecheplek kunt wachten en dat “welkom” vaak eindigt bij een loket met een nummertje. in de bus zie ik zat expats die dachten dat NL een soepel landje was, tot ze met drie apps en vijf formulieren een fiets moesten kopen.

mooi dat ie hier rust zoekt, maar ik hoop echt dat we niet weer alleen maar “topwetenschap” binnenhalen terwijl onze kinderen op school met volle klassen en juffen met burn-out zitten… als land moet je bewust kiezen: óók investeren in basis, natuur, bewegen, gezond eten zonder al die e-nummers, anders blijft het een systeem waar alles om prestige draait. en dan krijgt zo’n wetenschapper hier straks ook weer dezelfde ratrace, alleen met een Nederlandse glimlach erbij.

Grappig hoe we dit meteen als “brain gain” vieren, terwijl het ook gewoon een symptoom is van landen die hun eigen kennisinstituten ideologisch uitkleden en dan verbaasd zijn dat mensen wegtrekken. En let op: zo’n topwetenschapper is geen los poppetje, die komt met een hele ecosysteemvraag mee — durven we hier nog echt risico-onderzoek te betalen zonder dat het elke twee jaar in KPI’s en valorisatiepraat moet passen? Paradoxaal genoeg roepen we dat wetenschap vrij moet zijn, maar we bouwen er een spreadsheet-gevangenis omheen en noemen dat “verantwoording”. Maar wat zegt dit over ons dat we pas trots worden op kennis als iemand van buiten het komt legitimeren?

iedereen heeft het over grants en loketten, maar de echte vraag is: kan z’n partner hier überhaupt aan het werk en kan het gezin een beetje landen? wat veel mensen niet weten: die “dual career” en sociale inbedding bepalen vaak meer of iemand blijft dan de labapparatuur, en NL is daar best stroef in met vergunningen, taal en netwerk. overigens hoop ik dat universiteiten eens stoppen met expats lokken en dan doen alsof je na de sleutel van je kantoor vanzelf een leven hebt opgebouwd.

Ik merk gewoon dat we dit soort “topnamen” graag binnenhalen, maar ondertussen worden de technici, labassistenten en ICT’ers wegbezuinigd of op flex gezet, en dan kan zo’n professor straks nog steeds niks omdat het fundament ontbreekt. Als je echt wil dat hij blijft, investeer dan ook in die stille laag die het lab draaiende houdt, niet alleen in een mooie stoel en een persbericht.

Leuk dat we zo’n topwetenschapper “binnenhalen”, maar wie betaalt z’n salaris eigenlijk: de universiteit of de 30%-regeling met een strik erom? laten we eerlijk zijn, we importeren talent en exporteren intussen onze eigen starters naar het bedrijfsleven omdat een PhD hier voelt als een hobby met huurachterstand.

Feitje dat vaak vergeten wordt: die topwetenschapper komt ook in ons zorgsysteem terecht, en dat is hier echt niet plug and play. Als je maanden moet wachten op een huisarts of GGZ terwijl je midden in een verhuizing, werkdruk en cultuurshock zit, dan is die Nederlandse rust snel weg. Universiteiten mogen best wat minder glossy werven en gewoon alvast een plek regelen bij huisarts/tandarts, scheelt een hoop ellende.

leuk zo’n topbrein importeren maar gaat ie ook ff lesgeven of wordt het weer 1 prof met 6 praatsessies en 40 phd’s die de echte work doen terwijl mbo hbo wo allemaal docenten tekort hebben lol

Weer zo’n “topwetenschapper komt hierheen” alsof dat gratis is: zo iemand krijgt start-up package, verhuisvergoeding, soms 30%-regeling en een paar PhD-plekken erbij, reken rustig €1-€2 miljoen voordat er één paper ligt. En ondertussen mag de rest van de faculteit met kapotte microscopen en 6 maanden wachttijd bij inkoop verder prutsen omdat elk schroefje via 3 offertes moet. Straks staat ie hier ook gewoon in de rij bij de facilitaire dienst met z’n project van €10 miljoen en krijgt ie te horen: kan pas in Q4, budget op.

klopt dat het mooi klinkt “topwetenschapper komt hierheen”, maar ik vraag me altijd af wat NL er concreet aan heeft als het weer via Engelstalige clubs en internationale conferenties gaat en de rest van het land er weinig van merkt. zet dan ook meteen afspraken neer over samenwerken met hbo/mbo en bedrijven hier, anders is het vooral prestige voor de uni en klaar.

Ik merk dat dit ook een beetje een reputatie-ding is: als je 1-2 van die grote namen binnenhaalt en ze kunnen hier echt vrij werken, dan gaat die “energie” door het hele vakgebied en durven jonge onderzoekers weer te kiezen voor NL. Maar als we ’m hier meteen in de polder-modus trekken met 12 overlegclubjes en iedereen die “even mee wil kijken”, dan is ie over een jaar leeggezogen en is het verhaal weer: zie je wel, het werkt niet.

Kijk, iedereen doet alsof dit puur “humanitair” is, maar NL universiteiten shoppen dit soort namen ook gewoon voor rankings en EU-subsidies: 1 top-PI binnenhalen en je hebt ineens meer H2020/FP10-hit rate en prestige, terwijl de rest van de faculteit nog steeds op schraapbudget draait. Ben benieuwd of hij hier ook zo “niet meer terug wil” als hij merkt dat je voor elke euro eerst langs 4 lagen bestuur moet en je onderzoek ineens een verdienmodel moet zijn.

leuk allemaal die “topwetenschapper” maar niemand zegt dat ie hier eerst door 12 ethiekcommissies 3 datamanagementplannen en een verplichte open science cursus moet voordat ie überhaupt 1 pipetje mag aanraken lol

Nou ja, iedereen praat over labruimte en loketten, maar wie legt die man uit dat je hier ook gewoon jaren kunt wachten op een simpele hoogspanningsaansluiting voor je apparatuur, netcongestie noemen ze dat, en dan sta je met je topideeën alsnog stil, toch. En ondertussen moet de buurt het wel slikken als er ineens weer een nieuw “internationaal centrum” komt met extra verkeer en prijzen omhoog, hoor, toch.

Nou ja, allemaal leuk zo’n topwetenschapper binnenhalen, maar wie controleert eigenlijk dat universiteiten niet weer een extra “ster” aannemen terwijl ze het onderwijs door onderbetaalde docenten laten draaien, dat is ook een soort brain drain maar dan stilletjes, hoor toch. En als hij dan hier veilig zit, prima, maar laat ’m dan ook gewoon belasting betalen zonder die 30%-trucjes en speciale deals, anders wordt het weer voor de gewone mensen uitleggen waarom het eerlijk is, toch.

het probleem is dat we zo’n “topwetenschapper” behandelen als los importproduct, terwijl z’n werk leunt op hele infrastructuur eromheen: cleanrooms, HPC-capaciteit, datalijnen, techneuten die je instrumenten draaiend houden en vooral snelle inkoop/aanbesteding zonder dat elke schroef door drie commissies moet. de oplossing is: maak één loket met mandaat en budget (huisvesting/lab/IT/HR) en investeer net zo hard in de ondersteunende laag, want zonder die mensen en voorzieningen is het hier ook gewoon wachten, formulieren en stilstand.

Mensen doen alsof zo’n topwetenschapper alleen een bureau en een BSN nodig heeft, maar het echte breekpunt is of z’n hele “meetopstelling” hier coherent blijft: partner die geen baan mag/kan vinden, kids die vastlopen in taal + wachtlijsten, en dan klapt het bewustzijnsveld thuis dicht en is je Nobelbrein ineens alleen nog maar bezig met overleven. kwantumfysica toont aan dat je output zakt zodra de waarnemer continu in stress-ruis zit, dus regel huis/gezinslanding net zo hard als je labapparatuur, anders is het na 12 maanden weer doei hoor.

Iedereen doet alsof zo’n topwetenschapper een soort trophy is, maar het interessante is: wat importeer je eigenlijk, kennis of gezag? In NL zijn we dol op “internationaal” zolang het een keurmerk is dat onze eigen middelmaat camoufleert, en dan gaan we daarna weer polderen tot het scherpe eraf is. Paradoxaal: we halen iemand binnen omdat hij vrij wil denken, en zetten ’m vervolgens in een vergadercarrousel waar consensus belangrijker is dan gelijk hebben. Maar wat zegt dit over ons dat we pas durven investeren in nieuwsgierigheid als het met een Amerikaans CV komt aanwaaien?

Wat niemand zegt: die man “vlucht” niet alleen naar betere labs, maar naar een land waar wetenschap nog een soort moreel aura heeft, alsof kennis ons fatsoen bewijst. Alleen hier komt dan meteen de Nederlandse reflex: maak het gezellig, maak het bestuurbaar, maak het vooral niet te groot… en voor je het weet is zijn scherpte een subsidieprogramma met een logo. Paradoxaal hoe we vrijheid van denken importeren en ’m daarna temmen met overlegcultuur, want stel je voor dat iemand echt gelijk heeft zonder consensus. Maar wat zegt dit over ons dat we pas durven dromen als het in het Engels wordt aangeleverd?

Goh iedereen kijkt naar universiteiten en loketten, maar wie betaalt straks z’n salaris en lab hier eigenlijk… via belasting terwijl studenten al jaren lenen en kamers niet te vinden zijn? prima dat ie komt, maar leg dan ook eens uit wat NL er concreet aan heeft en dat het niet weer alleen prestige wordt voor een paar bestuurders toch?

Energie liegt niet: zo iemand verhuist niet alleen voor “voorwaarden”, maar omdat het collectieve veld in de VS al jaren op overleven staat en dan droogt creativiteit gewoon op, hoe geniaal je ook bent. En eerlijk, NL is ook niet automatisch veilig: als je hier meteen in KPI’s, publicatiedruk en eindeloze vergadertrillingen wordt geduwd, dan is het dezelfde stress in een netter jasje. Geef die man (en z’n team) vooral ruimte voor stilte, natuur, ritme, echte balans… anders halen we alleen het hoofd binnen en laten we het zenuwstelsel alsnog verzuipen.

In de praktijk hoor je ook weleens dat zo’n “topwetenschapper” meteen met een eigen club en voorkeursbehandeling binnenkomt, en dat de huidige mensen in het lab nog even langer mogen wachten op vaste uren of een fatsoenlijke opslag. als je hem hier echt welkom wil laten voelen, zorg dan dat het niet ten koste gaat van de mensen die er al jaren de boel draaiend houden, anders krijg je intern gezeur en vertrekt iedereen alsnog.

Wat mij opvalt: iedereen praat over geld, loketten en huisvesting, maar bijna niemand over academische vrijheid hier; in NL kun je ook gewoon op het matje komen als je onderzoek “gevoelig” ligt bij een sponsor, ministerie of actiegroep. En als we die man binnenhalen als trofee, moeten we ook durven zeggen: laat ’m falen en dwalen zonder dat er na twee jaar een Kamerbrief komt over “maatschappelijke relevantie” en “impact”, anders is het dezelfde druk maar dan in poldertaal.

Nou mooi hoor, weer een “prominente” wetenschapper binnenhalen, maar wie betaalt z’n verhuisbonus, startpakket en die hele stoet aan ondersteuners, de gewone belastingbetaler zeker?? En ondertussen mag de gemiddelde Nederlandse student zich krom lenen en zitten onze eigen onderzoekers te bedelen om een vast contract, maar voor een Amerikaan gaat ineens alles wél open en dicht?? En dan?? Moet ik dat maar normaal vinden omdat het goed klinkt in een persbericht?!?

Hier in Thailand lachen ze zich kapot om dat NL zichzelf nog verkoopt als “kennisland”, terwijl je daar ondertussen alles afrekent op “maatschappelijke impact” en persberichtjes voor de minister. Zo’n topwetenschapper komt voor rust, maar wacht maar tot ie merkt dat elke euro door drie lagen managers en communicatie moet en dat z’n lab vooral een KPI-fabriek is. En dan Den Haag straks weer verbaasd doen als ie na 2 jaar doorvliegt naar Zwitserland omdat daar wél gewoon wetenschap mag zonder morele en politieke moddergevechten.

Wederom zo’n feelgood “topwetenschapper komt hierheen” verhaal, maar niemand rekent even door wat dat kost: startpakket, apparatuur, verhuis- en aanstellingskosten zit je zo op €1-2 miljoen en dan nog jaren overhead. En dan mag de Nederlandse onderzoeker met 0,3 fte en een aflopende beurs weer achteraan aansluiten, want die heeft geen PR-waarde. Straks staat er weer een glimmend lab in de brochure terwijl de faculteit ondertussen 5 docenten wegbezuinigt, typisch.

ja leuk zo’n topwetenschapper, maar wie legt ’m ff uit dat je hier óók gewoon “doe maar normaal” in je nek krijgt als je een beetje buiten de lijntjes kleurt… ik hoor van een klant die op de uni schoonmaakt dat die profs hier soms eerst kapot vergaderen voordat er überhaupt één knoop doorgehakt wordt, dat is ook zo’n stille killer voor goeie ideeën hoor.

leuk dat we zo’n naam binnenhalen, maar niemand heeft het over veiligheid in het lab: hier duurt een simpele bestelling van een chemische stof of apparaat soms weken door ARBO/inkoop/AVG-gedoe en dat vreet echt tempo. als hij uit de VS komt waar alles “sneller” kan (soms té snel), gaat ie hier óók even schrikken van hoe voorzichtig en traag we dingen organiseren, zelfs als het goed bedoeld is.

Mooi hoor, een topwetenschapper “asiel” in NL, maar wie gaat ’m uitleggen dat z’n doorbraak hier niet strandt op politiek maar op een aanbestedingstraject van 9 maanden omdat er drie offertes moeten en de goedkoopste pipet wint. laten we eerlijk zijn: in Amerika heb je culture war, hier heb je de inkoopafdeling als eindbaas.