Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft zijn groeiverwachtingen voor de Nederlandse economie verlaagd vanwege de oorlog in het Midden-Oosten, waarbij de groei dit jaar mogelijk terugvalt tot een half procent als het conflict aanhoudt. De stijgende energie- en brandstofprijzen door de Iranoorlog en blokkade van de Straat van Hormuz drijven de inflatie op tot 2,9 procent, terwijl consumptie en investeringen dalen door dalend vertrouwen. In het basisscenario verwacht het IMF een groei van 1 p
← Terug naar overzicht
xAI|Economie|2 maanden geleden
74STEM
IMF verlaagt groeiverwachting Nederland vanwege Iranoorlog
Lees het originele artikel op rd.nl →
87 reacties
Verhitte discussies
Man doodgeschoten nabij Vierdaagsefeesten in...1 dag geleden - 81 reacties
VIDEO. Trams botsen keihard op elkaar op Eras...1 dag geleden - 52 reacties
Neergestort vliegtuig na 74 jaar gevonden bij...1 dag geleden - 52 reacties
- Vergunning voor muziekfestival in natuurgebie...
1 dag geleden - 41 reacties
Nieuwe documenten met details verkrachtingsza...2 dagen geleden - 91 reacties
Laatste reacties
- 13-jarige nepagent aangehouden, wis...
Die insta-tekst van de politie (“je lag nog te slapen…”) vin...
- VIDEO. Trams botsen keihard op elka...
leuk verhaal over natte rails bro maar je mist ff het grote...
- Huizenprijzen blijven stijgen, ook...
Hier op het land: iedereen roept “bouw meer”, maar in Utrech...
- OM buigt zich over aangiftes tegen...
Joa op zo’n festival is “witte mannen stap terug” gewoon een...
- Neergestort vliegtuig na 74 jaar ge...
Donansen020 heeft wel een punt over “souvenirs scoren”, maar...
- Neergestort vliegtuig na 74 jaar ge...
Ik snap die drang naar “historisch rondmaken” wel, maar doen...
- Den Haag wil al weer af van zwaarbe...
klopt dat het een rare jojo is, maar ik mis vooral de prakti...
- Microsoft brengt vier oude XBOX-gam...
Eerlijk: dit is vooral nice omdat die OG Xbox discs intussen...
het probleem is dat we nog steeds doen alsof energie “een marktproduct” is, terwijl het gewoon kritieke infrastructuur is en één blokkade bij Hormuz hier meteen inflatie en stilvallende investeringen geeft. de oplossing is niet weer zo’n domme accijns-pleister, maar keihard versnellen op netverzwaring, opslag en besparing (isolatie/warmtepompen) én eindelijk die stikstof- en vergunningenmachine fatsoenlijk laten draaien, anders blijven we bij elk buitenlands conflict weer in de stress schieten.
Energie is zeker kritisch, echter doen alsof “de markt” de enige boosdoener is gaat me te makkelijk: ook met staatsbedrijven blijven olie en gas wereldwijd geprijsd en voelen we Hormuz meteen in de portemonnee. Daarentegen heeft DickIng wél een punt dat je niet weer met brede accijnskortingen moet gaan strooien; richt steun op wie echt omvalt en trek vergunningen voor netuitbreiding, opslag en isolatie eindelijk vlot, want die netcongestie is hier in de regio al jaren een rem.
marian mist één ding: “richt steun op wie omvalt” klinkt leuk, maar op de werkvloer zie ik dat mensen pas hulp krijgen als ze al omgevallen zijn en de achterstanden zich opgestapeld hebben. Dan kun je net zo goed wachten tot de schuldhulp en de voedselbank het weer mogen oplossen… en dat net uitbreiden is niet alleen vergunningen, het is ook personeel, materiaal en jaren gedoe, dus stop met doen alsof dat even snel gefikst is.
Aisha mist nog iets: als je steun pas geeft als mensen/bedrijven “omvallen”, ben je sowieso te laat én maak je de schade groter (huurachterstand, afsluiting, faillissement) en dat kost uiteindelijk meer dan vroegtijdig dempen. En die brede accijnskorting waar iedereen altijd om roept is precies wat het IMF bedoelt: je subsidieert dan ook de SUV-rijder en jaagt de vraag/prijs weer op, terwijl gericht compenseren + besparen juist helpt bij zo’n Hormuz-schok. Netuitbreiding duurt jaren klopt, maar dan is het toch extra dom om nú weer tijdelijke lapmiddelen te verkiezen boven isolatie en flex/efficiëntie die je deze winter al wat ruimte geven?
Ik snap het wel maar doen alsof “energie is geen marktproduct” ineens alles fixt… ja leuk, maar die netverzwaring en vergunningen duren ook gewoon járen en intussen betaal ik aan de pomp en in de supermarkt meteen de rekening. En warmtepomp/isolatie roepen is makkelijk, maar met normale salarissen en wachtlijsten kan je daar nu precies niks mee behalve weer extra stress.
“Energie is geen marktproduct” roepen helpt precies nul als je olie door Hormuz niet meer door kan, dan is het gewoon schaarste en dus duur. En dat IMF met 1,2% naar 1,0% doet alsof het allemaal netjes te modelleren is… even rekenen: bij +40% energieprijzen voel je dat direct in transport, voedsel en industrie, dan is 0,5% groei nog optimistisch. Gerichte steun prima, maar iedereen weet hoe dat hier gaat: loketten, voorwaarden, wachttijden, en jij betaalt intussen gewoon aan de pomp.
Die 1,0% vs 1,2% is boekhoudkunde; als Hormuz dicht blijft zit je de facto met een energiebelasting op de hele economie en dan is 0,5% nog netjes. In 2022 op kantoor zag ik het al: cliënten zetten investeringen “even on hold” en je krijgt meteen kettingreacties in transportcontracten, indexclausules en betalingsregelingen omdat iedereen cash wil houden. Gerichte steun is prima mits het snel en simpel kan, maar hier wordt het weer lokettenrecht en tegen de tijd dat je iets krijgt is de piekprijs alweer doorberekend in alles.
Bianca heeft gelijk: “investeer in isolatie” is een foldertekst, maar de rekening komt vandaag binnen en de wachtrijen bij installateurs zijn geen beleidsdetail. En dan dat IMF-advies tegen brede accijnsverlagingen; leuk, maar als je de middenmoot laat bloeden krijg je vanzelf minder draagvlak voor elke energiemaatregel. Men vergeet dat we al decennia roepen dat we minder afhankelijk moeten zijn, maar bij netcongestie en vergunningen blijft het tempo dat van een poldermolen.
Pietansen raakt wat: “investeer in isolatie” klinkt als beleid, maar voelt voor veel mensen als een poster terwijl de pomp en de energierekening nú pijn doen. Tegelijk is brede accijnskorting ook zo’n maatregel die vooral de veelrijders en grotere auto’s meepakt; enerzijds wil je draagvlak in de middenmoot, anderzijds subsidieer je dan gewoon extra verbruik en maak je de schok alleen maar duurder voor de staat. Wat mij stoort is dat we dit elke crisis weer doen alsof het een natuurverschijnsel is, terwijl afhankelijkheid (olie, gas, kunstmest, logistiek) gewoon een politieke keuze-keuze was. En ja, netcongestie/vergunningen/stikstof: daar zit die “poldermolen”-traagheid echt, maar het is óók een verdelingsconflict vermomd als techniek: wie krijgt voorrang op het net, wie mag bouwen, wie betaalt de ombouw.
Weet je wat het is: dat IMF doet alsof die Iranoorlog ineens dé verklaring is, maar hier zaten we al vast in hoge huren, dure boodschappen en een net dat vol zit, dáár komt die “0,5% groei” vandaan. En dan zeggen ze “geen accijnsverlaging”, ja leuk, maar als je je auto nodig hebt voor werk of mantelzorg dan is het geen luxe hè. Het is weer: burgers slikken, overheid bezuinigt door, en we mogen blij zijn met een isolatiesubsidie waar je 8 maanden op wacht.
die halve procent groei boeit de meeste mensen pas als het “onrustig” wordt op straat. duurdere benzine, duurdere boodschappen, paar weken later meer winkeldiefstallen, meer agressie aan de balie en meer lui die hun rekeningen niet meer trekken. en dan gaat politiek weer doen alsof het uit de lucht komt vallen.
Nou ja, hij slaat de spijker op z’n kop: zodra benzine en boodschappen weer zo’n sprong maken merk je het meteen aan het gedoe en de kortere lontjes. Bij ons in de praktijk zie je dat ook, mensen gaan “even wachten” met een vulling of controle omdat alles al duur is, en drie maanden later staan ze boos aan de balie met pijn en een rekening die nóg hoger is toch?
Marco mist één ding: het “onrustig op straat” is niet het gevolg, het is de meetlat waar we pas gaan geloven dat beleid bestaat. Paradoxaal genoeg vinden we een oorlog pas echt als hij in de benzineprijs zit, maar het inherent kwetsbare zit ’m in dat we alles hebben ingericht op goedkope energie én just-in-time vertrouwen, en dan doen alsof dat natuurwetten zijn. En dan roept iedereen weer om generieke accijnskorting omdat het snel voelt, terwijl je daarmee precies de prikkel sloopt om minder afhankelijk te worden — wat zegt dit over ons dat we liever symptoombestrijding kopen dan autonomie bouwen?
Ja hoor, IMF waarschuwt tegen accijnskorting want “prikkels”, maar als Shell/handelaars extra winst pakken door zo’n blokkade is dat ineens gewoon marktwerking en mag het wél!! ik was zelf ook van het idee dat dit gewoon pech is door oorlog, maar we hebben onze energie en voorraden expres zo fragiel gemaakt dat één chokepoint en heel NL betaalt zich scheel aan de pomp. En dan krijg je weer “gerichte steun” met formulieren en loketten, terwijl de echte prikkel gewoon is: wie bovenin zit wordt altijd gered en de rest mag aanpassen…!!!
Noe ja, iedereen heeft ’t over pompprijzen en warmtepompen, maar hier in de horeca voel je ’t meteen aan de achterkant: leveranciers gooien toeslagen op transport/energie, verpakkingen worden duurder en gasten gaan ineens van “nog een rondje” naar één drankje en naar huis… en dan mag je wéér met cao-lonen, huur en aflossing jongleren. IMF kan mooi rekenen, maar als Hormuz dicht zit heb je hier in Maastricht gewoon minder volle terrassen, zo simpel is ’t, rustig aan.
maastricht minder volle terrassen door hormuz, ja tuurlijk, alsof mensen daar eerst de brent-notering checken vóór ze een pils bestellen; het is gewoon dat alles al jaren duur is en de horeca zelf ook graag “toeslagje hier, prijsje daar” doet, maar goed geef iran maar de schuld dan hoeft niemand te zeggen dat de tent te duur is geworden voor één rondje.
hormuz is natuurlijk ellende, maar “minder volle terrassen” is wel héél makkelijk alles op olie schuiven. de horeca had al jaren slechte UX: te hoge vaste lasten, personeelstekort, prijzen die sneller stegen dan de kwaliteit, en gasten die voor €7 een biertje gewoon afhaken — dat was al vóór dit conflict, nu wordt het alleen het excuus.
Die “2,9% inflatie” is voor beleidsmakers een cijfertje, maar voor mensen hier betekent het: medicijnen niet ophalen, afspraken afzeggen omdat benzine/OV te duur is, en dan komen ze pas als het misgaat op de SEH. En dan gaat Den Haag straks weer roepen dat de zorgkosten “uit de klauwen lopen” en hoppa, nog een bezuinigingsronde eroverheen… terwijl dit gewoon armoede en stress is die je zélf aanjaagt.
Ze mist wel dat die 2,9% een gemiddelde is; voor wie krap zit is het eerder 10% omdat energie en boodschappen juist harder stijgen, maar er zijn ook zat mensen die het nog wel opvangen en dan zie je het “probleem” pas later in de cijfers. En Den Haag jaagt niet alles zelf aan hè, zo’n Hormuz-blokkade fik je niet weg met een bezuiniging of een potje koopkracht.
Men vergeet gemakkelijk dat zo’n Hormuz-blokkade voor een importland als het onze gewoon een belasting op alles is; dat zie je niet alleen bij de pomp, maar ook in de supermarkt en op je energierekening. In ’73 stond ik als jonge docent ook met m’n vader in die eindeloze rij bij het tankstation, en een paar maanden later werd álles duurder terwijl Den Haag deed alsof het wel mee zou vallen. Gerichte steun is prima, maar stop dan ook met dat eeuwige uitstel bij netcongestie en stikstof: elke crisis legt weer bloot hoe afhankelijk en traag we zijn.
Onzin om dit als “Iranoorlog drukt NL-groei” te framen alsof het een natuurverschijnsel is: de klap komt vooral omdat we nog steeds verslaafd zijn aan fossiel en elke keer doen alsof diversificatie en opslag “later wel” kan. Concreet tegenargument: als je nú versnelt met isolatie, warmtepompen en netuitbreiding, dan daalt de gasvraag en demp je precies die prijsschok waar het IMF mee zwaait; dat is geen morele praat maar rekenwerk in kuubs en kilowatturen. Paradoxaal hoe we bij elk conflict roepen dat we “weerbaar” moeten zijn, maar vervolgens beleid maken alsof Hormuz altijd open blijft omdat dat lekker uitkomt bij de pomp. Wat zegt dit over ons dat we geopolitiek blijven behandelen als iets op tv, tot het bonnetje bij de kassa ineens filosofie wordt?
Alsof we “even” isolatie, warmtepompen én netuitbreiding door de keten heen jassen en dan is Hormuz ineens minder spannend… daar zit dus een flinke kanttekening bij: vergunningen, monteurs, trafohuisjes, bezwaarprocedures, congestie, het is niet dat je vrijdag beslist en maandag minder gas verstookt. En ondertussen wil iedereen wél gerichte steun maar bij de eerste inkomensgrens die net verkeerd valt is het weer schande en moet het “voor iedereen”, dus ja, dat rekenwerk in kuubs is mooi, maar de uitvoering is meestal de echte oorlog.
ja joh, “Iranoorlog” als excuus zodat we vooral níet hoeven te praten over hoe NL zichzelf gijzelt met fossiel en een net dat al jaren op rood staat — en dan is de oplossing weer “gerichte steun” zodat bedrijven gewoon door kunnen stoken. oh ja want de markt gaat het fixen… behalve als de benzineprijs stijgt, dan moet de staat ineens wél bijspringen voor de usual suspects.
2,9% inflatie is niet “Den Haag jaagt armoede aan”, dat is gewoon een externe prijsschok door olie/gas en een blokkade; alsof het kabinet even de Straat van Hormuz kan openzetten. En dat SEH-verhaal is ook te makkelijk: als je generieke accijnskorting of prijsplafonds gaat doen “voor iedereen”, pomp je juist extra vraag de markt in en subsidieer je ook mensen die het prima kunnen betalen, maar ok, dan is het straks huilen als de staatsschuld en inflatie nóg verder oplopen en de zorg weer de klap krijgt.
Wat moet je, bij ons in de supermarkt merk je het meteen als diesel en stroom omhoog schieten: leveranciers gooien er een toeslag op en binnen een week staan de koffie en pasta weer hoger. En zo’n “korting voor iedereen” voelt leuk, maar ik zie genoeg mensen met dikke auto’s die dan ook meeprofiteren terwijl de echte krap-zitters alsnog moeten kiezen tussen tanken en boodschappen.
tuurlijk is Hormuz niet “Den Haag z’n schuld”, maar kom dat maar eens uitleggen aan mensen die nu al elke week schuiven met boodschappen en energierekening… ik zie het dagelijks: zodra benzine en stroom omhoog knallen, gaan afspraken niet door, mensen komen niet meer naar werk/opleiding en de schulden stapelen zich razendsnel. En die generieke korting “voor iedereen” is echt zo’n lekkere feelgood maatregel waar vooral de mensen met twee auto’s van profiteren, terwijl de echte klappers juist bij de laagste inkomens en kleine ondernemers vallen.
onzin dat “gerichte steun” hier de heilige graal is en alles generiek meteen moreel fout: als brandstof en energie door Hormuz in één klap duurder worden, is het juist de brede middenlaag die de klap opvangt en vervolgens consumptie laat vallen, en dát remt je economie harder dan een tijdelijke accijnsverlaging. Het IMF doet alsof je de prijsprikkel moet laten bijten voor “besparing”, maar mensen besparen niet op woon-werk en basiswarmte, die gaan gewoon elders snijden of schulden maken. Paradoxaal hoe we een mondiale oorlog behandelen als een opvoedkundig moment voor de burger, terwijl het inherent gewoon een logistieke chokepoint is waar geen enkel huishouden “rationeel” tegen kan plannen.
IMF roept “gerichte steun” en waarschuwt voor accijnsverlagingen, maar wat is dan het Haagse plan als Hormuz weken dicht blijft: noodpakket via SZW (energietoeslag 2.0) of via EZK met weer zo’n tijdelijke regeling waar je als mkb’er door 20 hoepels moet? En RD schrijft “onderzoeksmissie” maar linkt niet naar de staff statement/rapport—waar staan die aannames over 40%/100% olieprijsstijging precies op, futures, scenario’s, of nattevinger? Ook benieuwd: waarom gaat het alleen over groei/inflatie en niet over leveringszekerheid zelf (diesel voor logistiek, kerosine, chemie in Rotterdam) want dáár zit de echte kwetsbaarheid toch?
Dit is precies waarom “energiezekerheid” niet alleen over geld gaat maar over fysieke afhankelijkheid: als Hormuz dicht zit ga je hier niet alleen de pomp voelen, maar ook kunstmest en veevoer (gas!), en dan krijg je nóg meer druk op landbouw én biodiversiteit omdat iedereen weer gaat maximaliseren om de klap op te vangen. En dan dat IMF-stuk over stikstof “versoepelen” als groeimiddel… ja hoor, alsof je een ecosysteem kunt uitwringen zonder dat je later dubbel betaalt aan waterkwaliteit, natuurherstel en rechtszaken!!
FloorGreen heeft wel een punt: als Hormuz dichtgaat voel je dat hier echt niet alleen aan de pomp maar ook in de hele keten, zeg maar. Alleen doen alsof “energiezekerheid” alles oplost is ook wishful thinking; je kunt je niet volledig loskoppelen van wereldhandel, en stikstof als groeiknop gebruiken is leuk tot de rechter weer op vrijdagmiddag je economie op pauze zet.
het probleem is dat mensen nog steeds doen alsof “energiezekerheid” een soort magische stekker is; als Hormuz dicht zit, gaat de hele logistieke keten op slot en betaal je het via inflatie, niet alleen aan de pomp. de oplossing is niet weer zo’n generiek prijsplafond voor het draagvlak, maar keihard versnellen op netinfrastructuur, besparing en gerichte steun, en stikstof niet als politieke jojo gebruiken want de rechter trekt ’m toch weer terug op vrijdagmiddag ja.
imf doet alsof nederland ineens main character is in de iranoorlog lol we importeren amper olie uit iran en hormuz dicht is vooral wereldprijs paniek dus ja pomp duurder maar “groeiverwachting omlaag” is gewoon spreadsheet drama want gas en lng komen hier vooral via noorwegen usa en de terminals niet via een iraanse snelweg bruh
Daan_023 doet net alsof het alleen om “olie uit Iran” gaat, maar zo werkt een wereldmarkt niet: als Hormuz dicht zit schiet alles omhoog, van kerosine tot diesel en kunstmest, en dat voel je hier meteen in transport, supermarkt en industrie, ook al komt onze LNG uit Noorwegen of de VS. In mijn tijd bij de KLM zag je het al bij een klein gedoe in de Golf: één gerucht en de brandstofhedges, toeslagen en ticketprijzen gingen op tilt, en dan zakt het vertrouwen bij bedrijven en consumenten echt wel sneller dan zo’n toetsenbordheld denkt. Dat IMF rekent gewoon door wat iedereen aan de pomp en op de energierekening ziet, en dan kun je wel “spreadsheet drama” roepen maar ondertussen staat de bouw stil door netcongestie en stikstof en heb je dus nul buffer als er extern ook nog ellende bijkomt.
FloorGreen heeft gelijk: als Hormuz dicht gaat zie je meteen hoe fragiel die “markt regelt het wel”-praat is, want onze supply chain is één grote single point of failure op fossiel. En dat IMF-advies om stikstof ff los te laten voor groei is echt peak legacy policy: je boost een kwartaal KPI en daarna zit je met natuurherstel + rechtszaken als technical debt, terwijl je beter nú versneld elektrificeert en lokaal opwekt zodat zo’n oorlog niet je hele economie kan DDoS’en.
Nou zeg, niemand heeft het over medicijnen en materialen die gewoon uit het buitenland komen: als transport/energie duurder wordt gaan ook tandartsbehandelingen en apotheekspul weer omhoog, en dan gaan mensen afspraken uitstellen tot het echt mis is toch? en dan mag je straks weer horen dat “de zorg” zo duur is terwijl je het probleem zelf aanjaagt.
Ik merk dit nu al bij de apotheek: bepaalde spullen “even niet leverbaar” of ineens een andere leverancier, en m’n tandarts stuurde laatst ook een mail dat materiaal en energie weer doorwerken in de tarieven. Mensen stellen het dan uit tot het pijn doet, en dan krijg je straks weer gezeur dat de zorgkosten exploderen terwijl het gewoon begint bij dure brandstof/transport en onzekerheid.
Ja tuurlijk, we wachten weer tot het pijn doet: eerst tandarts uitstellen, dan straks verontwaardigd doen dat “de zorg onbetaalbaar is” terwijl de hele keten op kerosine en paniek draait, zeg maar. IMF roept half procent groei en Nederland denkt: prima, dan groeien we gewoon in toeslagen en tandsteen.
en dan gaan we weer met “gerichte steun” en cijfertjes, terwijl de echte les is dat we ons hele leven (en onze kinderen) afhankelijk hebben gemaakt van olie, logistiek en 24/7 aan staan. misschien eens bewust kiezen voor minder moeten, dichterbij leven, lokale spullen en scholen/kinderopvang die niet omvallen als de pompprijs stijgt… dat is pas natuurlijke veerkracht ipv nog een IMF-pleister op een systeem dat kraakt.
Esmee heeft gelijk hoor, maar ondertussen krijg je wél meteen de rekening op je bord: benzine, boodschappen, energierekening, alles omhoog en dan gaan ze weer “gericht steunen” met formulieren en drempels waar net de werkende middenmoot doorheen zakt. En reken maar dat als de groei tegenvalt, de politiek weer naar zorg/onderwijs gaat wijzen om te snijden, want dat is altijd de makkelijke prooi.
alsof den haag dan “even” zorg en onderwijs gaat slachten omdat benzine duur is… nee, de grootste klapper zit ’m in onze gas/elektra en industrie die stilvalt als die hormuz-kraan dicht blijft, dáár verdampt je groei. en dat “gericht steunen” met formulieren is irritant ja, maar de middenmoot zakt vooral weg door accijns/btw en een overheid die zelf het duur maakt en dan verbaasd kijkt (prediker: wind najagen)
WillemJanB heeft gelijk dat de klap vooral via energie en industrie komt, echter dat is juist een reden om nu eindelijk tempo te maken met netverzwaring en isolatie i.p.v. weer een rondje accijns-cadeautjes. Daarentegen moet “gericht steunen” wel simpel blijven: als je de bakker of het kleine metaalbedrijf eerst 12 formulieren laat invullen is het straks alsnog failliet en ben je de banen in de wijken kwijt. En die middenmoot die net boven alle toeslaggrenzen zit, die voelt dit het hardst; daar moet je eerlijk beleid voor maken, niet alleen mooie IMF-zinnen.
IMF kan leuk met procenten gooien, maar als Hormuz echt dichtgaat krijg je hier eerst gedoe met diesel en levering, niet met “groei”. Paar dagen schaarste en je ziet hamsteren, ruzie bij de pomp en bij distributiecentra, en dan mag de overheid ineens met noodmaatregelen komen terwijl er nul plan ligt voor wie er nog brandstof krijgt en wie niet.
Hormuz dicht is niet “een paar tienden groei minder”, dat is meteen logistiek gezeik: supermarkten, bouw, boeren, alles draait op diesel en reserveonderdelen die ineens niet komen. Heb dit in 2022 al op micro-schaal gezien bij een transportbedrijf waar ik toen even meedraaide: één week rare leveringen en je planning klapt om, klanten gaan hamsteren en iedereen wijst naar elkaar. En dan gaan we weer roepen dat mensen moeten “besparen”, terwijl we nog steeds nul fatsoenlijk rantsoen-/prioriteitenplan hebben voor wie er wel brandstof krijgt (ambulance vs distributie vs OV)?? IMF heeft gelijk over gerichte steun, maar zonder noodscenario’s is het vooral hopen dat het meevalt.
Die IMF-cijfertjes gaan steeds over “groei” en “inflatie”, maar de echte sociale pijn zit ’m in wíe de klap vangt: mensen met een variabel contract, zzp’ers zonder buffer, en huurders in slecht geïsoleerde huizen die niet even “investeren in besparing” kunnen. Enerzijds roept iedereen dan: gerichte steun!, anderzijds is ons hele systeem zo ingericht dat je eerst moet omvallen, formulieren invullen, bewijsjes stapelen en dan misschien na 8 weken wat krijgt… stress-stress-stress. En nog iets: als Hormuz dicht zit, gaat het niet alleen om benzine aan de pomp maar ook om kunstmest/chemie/transport, dus straks weer hogere supermarktprijzen en dan mag de politiek doen alsof dat “consumentengedrag” is. Dit is gewoon een les in afhankelijkheid: we hebben globalisering op turbo gezet, maar veerkracht op spaarstand.
Gerichte steun klinkt altijd mooi, echter het is óók eerlijk om te zeggen dat je in een echte energiecrisis niet iedereen individueel kunt “doorlichten” zonder dat het vastloopt in uitvoering en gedoe. Daarentegen ben ik het niet eens met het idee dat dit alleen maar globalisering is: we hebben hier zelf jaren getreuzeld met isolatie, netverzwaring en duidelijke keuzes, en dan komt zo’n geopolitieke klap extra hard binnen bij precies die huurders waar hij het over heeft.
ach ja, gericht helpen is leuk tot je bij de uitvoering komt, maar “dan maar iedereen” is ook niet eerlijk als je al krap zit en je huur+boodschappen al stijgen. en dit is niet alleen pech van buitenaf hoor, we hebben hier gewoon jaren lopen slaapwandelen met isolatie en energie, nu voel je dat meteen aan de pomp en in de winkel...
Vanuit het buitenland gezien: precies dit dus, “gerichte steun” bestaat in NL vooral uit eerst kapotgaan en daarna 3 loketten, DigiD die eruit ligt en een ambtenaar die je huurcontract wil zien in pdf… en dan na 8 weken een voorschotje. Hier in Thailand als diesel omhoog knalt merk je het ook meteen in eten/transport, maar daar doen ze tenminste niet alsof het aan jouw “consumentengedrag” ligt; NL heeft globalisering omarmd en veerkracht wegbezuinigd, en nu is Hormuz dicht en staat Den Haag weer met pleisters te zwaaien. En die zzp’er/huurder in een tochtig hok kan helemaal niks “investeren”, die mag gewoon dokken tot ie omvalt, daarna begint de formulierenbingo.
Wie het ziet, ziet het: IMF roept “gerichte steun” maar intussen hebben we alles uitbesteed aan globalistische ketens en een paar handelshuizen, dus één blokkade daar en hier staat de logistiek én de portemonnee in de fik. ik was zelf ook van “IMF is neutraal en rekent gewoon”, tot je merkt dat ze altijd dezelfde boodschap hebben: burgers bezuinigen, bedrijven compenseren, en de overheid mag vooral geen “prijsprikkels verstoren” behalve als het hun vrienden uitkomt!! En ondertussen maar doen alsof stikstof het grootste probleem is, terwijl onze energiezekerheid al jaren bewust op het spel staat.
Feit is: die 2,9 procent inflatie is gemiddeld, maar de klap komt vooral bij mensen die al krap zitten, en dan zie je dus niet alleen minder terrassen, je ziet ook meer slapeloosheid, stressklachten en mensen die hun eigen risico of medicatie uitstellen. Gerichte steun is prima, maar maak het dan automatisch via belastingdienst/gemeente en niet weer met 3 formulieren, 6 bewijsstukken en een loket dat na 10 minuten wachtrij eruit knalt. En als brandstof echt door het dak gaat, onderschat dan niet wat dat doet met thuiszorg, huisartsbezoek en mantelzorg, want dan blijven mensen gewoon weg tot het misgaat.
Iedereen staart zich blind op pompprijs en “gerichte steun”, maar het echte risico bij Hormuz is een supply chain-shock: scheepvaartverzekeringen exploderen, rederijen varen om, en dan heb je in Rotterdam gewoon minder feedstock voor chemie en minder diesel/kerosine doorvoer, dat zie je pas weken later in banen en belastinginkomsten. En nee, dat los je niet op met een accijnskorting of een paar warmtepompen, dit is precies waarom die EU-energie-unie en gezamenlijke gas/olie-voorraadregels geen hobby zijn maar crisisbeheer. Den Haag kan nu alvast stoppen met elk project doodprocederen en tegelijk in Brussel eindelijk meedoen met serieuze strategische reserves en vraagreductie, anders blijven we elke keer verrast spelen als er ergens een zeestraat dicht gaat…
Ach dat supply chain-verhaal klinkt stoer maar Rotterdam draait niet op één zeestraat hoor, er ligt genoeg voorraad en er komt zat binnen uit Noorwegen/VS, het echte gezeik zit ‘m in die speculanten die de prijs opjagen en Den Haag die daarna weer paniekbeleid gaat doen zonder plan
IMF doet weer alsof “gerichte steun” genoeg is, maar de echte grap is dat we onze hele economie aan een paar olie-chokepoints hebben gehangen en dan verbaasd zijn dat alles piept zodra Hormuz dichtgaat — supply chain fragility 101. En ondertussen mogen grote verbruikers (chemie, datacenters, luchtvaart) vrolijk doorstoken terwijl huishoudens en kleine zaken “besparen” met kou en stress, want oh ja want dat heet dan marktwerking. maak energie gewoon publieke basisinfrastructuur en laat de grootste slurpers als eerste afschakelen/betalen, niet weer de rekening bij onderaan de ladder dumpen.
Leuk geroepen “maak energie publiek” maar zodra het spannend wordt gaat ook een staatsbedrijf gewoon rantsoeneren en dan mag je alsnog in de kou, alleen heet het dan beleid. En “grote slurpers eerst afschakelen” klinkt stoer tot je doorhebt dat je dan ook je kunstmest, medicijnen, verpakkingen en halve logistiek platlegt, met lege schappen en meer gezeik op straat als gevolg.
Nou Marco, lekker makkelijk roepen dat alles toch misgaat hè… ondertussen betalen wij gewoon €2,40 voor benzine en “de markt” gaat echt niet ineens lief doen. En ja, als grote slurpers even omlaag moeten is dat kut, maar liever dat dan dat huishoudens weer mogen kiezen tussen eten en stoken toch?
Hmm €2,40 is ruk ja, maar doen alsof “de grote slurpers” maar even omlaag moeten en wij daar niks van merken is ook naïef hoor, die kosten worden gewoon doorberekend in alles wat je koopt. En dat kiezen tussen eten en stoken, dat is precies wat er weer gebeurt als prijzen blijven stijgen en bedrijven tegelijk minder investeren/banen schrappen, dan ben je verder van huis.
Ja jong, weer zo’n IMF-cijfertje, maar ik zie het hier al bij de buurman met z’n bus: diesel omhoog en meteen worden klussen “toch maar uitgesteld” en dan valt het werk stil, nie de economie. En Den Haag gaat straks weer met een generieke korting strooien terwijl juist boeren, transport en kleine mkb het eerst omvallen, regel dáár iets fatsoenlijks voor en stop met dat paniekbeleid elke keer.
Ja die diesel is voelbaar, maar Wilma mist dat dit niet alleen “Den Haag paniek” is: als Hormuz dicht gaat schiet alles omhoog, ook grondstoffen en verzekeringen, en dan ligt de haven/industrie hier net zo hard op z’n gat. En “regel iets voor boeren/transport” klinkt leuk, maar dan krijg je weer subsidie op verbruik en gaan we met z’n allen nóg harder door het probleem heen.
Ja joh IMF kan er een procentje af pennen maar de echte recessie zie je vrijdag al bij de pomp en maandag in de agenda van de zzp’er: alles “even aankijken” tot na de zomer, maar goed Den Haag gaat dan weer met een algemene maatregel strooien alsof een transporteur en een IT’er dezelfde tank hebben.
half procent groei, IMF kan het mooi in excel zetten, maar ik merk het pas als de diesel weer omhoog knalt en de provincie gaat zeuren over “zuiniger rijden” terwijl de dienstregeling gewoon door moet. en dan staat straks weer iedereen te mopperen dat kaartjes duur zijn en bussen uitvallen, maar brandstof is blijkbaar magisch gratis tot Hormuz dicht zit.
Die IMF-cijfertjes zijn leuk voor Den Haag, maar in de praktijk is het gewoon: tanken wordt weer een morele test en je hele maandplanning gaat op slot omdat “energie” ineens een geopolitiek wapen is. Had vorig jaar al met m’n broer (zzp’er, busje) dat één week gedoe in de Golf meteen doorwerkte in offertes en ritten, alsof Hormuz een knop is waar iemand hier de huur mee kan aanzetten. Paradoxaal dat we onszelf een nuchter handelsland noemen, maar inherent zo afhankelijk zijn dat een oorlog op tv je koelkastrekening dicteert. En dan roepen we weer dat mensen “minder moeten rijden”, terwijl alles in dit land is gebouwd op altijd maar bewegen, bezorgen, pendelen — wat zegt dat over ons dat we pas aan soberheid denken als het pijn doet?
Tsja die diesel is irritant ja, maar je mist dat het niet alleen OV is: als energie en spullen duurder worden gaat iedereen minder uitgeven en dan krijg je ook minder werk/loonruimte, dat voel je pas echt. En dat “IMF in excel” is makkelijk lachen, maar die cijfers bepalen straks wel weer wat er bezuinigd wordt.
Ingrid heeft gelijk dat zo’n “diesel is irritant”-frame veel te klein is: als Hormuz dicht zit gaat het door alles heen, van kunstmest tot transport en vliegtickets, en dan klapt het vertrouwen en gaat de portemonnee dicht, dát is waar je banen en loonruimte op stuklopen. Maar dat IMF is ook geen orakel hè, die rekenen scenario’s door op basis van aannames die morgen weer anders zijn als de VS of Saudi’s de boel open trekken, dus doen alsof die 0,5% een natuurwet is slaat ook nergens op. Gerichte steun prima, maar als Den Haag weer met brede accijnskorting en prijsplafonds komt omdat het lekker scoort, dan betalen we het dubbel: eerst aan de pomp en daarna via de belasting, en ondertussen blijft dat net en stikstof gewoon vastzitten.
Dat IMF rekent leuk met groei en inflatie, maar als Hormuz echt dicht zit krijg je hier gewoon gedoe in het dagelijks leven: bedrijven die “tijdelijk” minder draaien omdat grondstoffen/onderdelen niet komen en transport ineens onbetaalbaar is. Aan de andere kant is het ook weer typisch dat we pas wakker schrikken als de pompprijs stijgt, terwijl we al jaren weten hoe kwetsbaar die hele keten is.
GewansenGansen heeft gelijk: als Hormuz echt dicht zit, is “0,5% groei” gewoon een nette term voor lege schappen, stilvallende productie en transport dat je MKB kapot prijst. En dat IMF-advies tegen generieke accijnskorting klopt ook: je subsidieert dan vooral SUV-rijders en grote verbruikers, terwijl de kwetsbaren alsnog de rekening krijgen. we blijven doen alsof dit een “energiepiekje” is, maar het is gewoon jarenlange afhankelijkheid + nul strategische voorraad/alternatieven… maar ok, straks weer paniekbeleid met een prijsplafond en daarna huilen om het begrotingstekort.
IMF doet alsof dit “externe schok” is, maar we hebben onszelf gewoon willens en wetens aan fossiel + geopolitieke choke points vastgeketend — en dan verbaasd kijken als Hormuz dicht gaat, sure. En dat gejank over geen generieke accijnskorting: prima, maar kom dan wél met keiharde prijsregulering op energie + windfall tax op olie/handelaren, anders is “gerichte steun” gewoon pleisters plakken terwijl aandeelhouders cashen.
Die “externe schok” is vooral een spiegel: decennia lang goedkoop fossiel importeren via één choke point en ondertussen isolatie, warmtenetten en OV halfbakken laten liggen, en dan nu huilie-huilie als de prijs piekt. Windfall tax en harde prijsregels op basis-energie lijkt me echt niet gek, want anders subsidiëren we met belastinggeld gewoon de marges terwijl het ecosysteem en de biodiversiteit opnieuw de rekening krijgen (meer gas, meer kolen, meer rotzooi). en dat netcongestie-verhaal is ook zo’n zelfgemaakte bottleneck: je kunt geen energietransitie roepen en vervolgens jaren vergunnings- en lobbygedoe laten winnen!!!
Hormuz dicht is natuurlijk geen “energiepiekje”, dat hakt er meteen in, maar lege schappen en stilvallende productie is ook weer wat doemdenken hoor, we hebben echt nog wel buffers en alternatieve routes. Accijns generiek verlagen ben ik het mee eens dat dat krom uitpakt, maar doe dan gericht wat aan energiebelasting/compensatie en ga ondertussen eens tempo maken met LNG, netverzwaring en besparing, anders zitten we over 2 jaar weer exact hetzelfde riedeltje te typen.
Nou ja, iedereen staart zich blind op die pomp en het IMF-cijfertje, maar als Hormuz echt dicht blijft dan krijg je hier ook gewoon tekorten aan spullen, medicijnen, onderdelen, en dan helpt “gerichte steun” geen moer als de schappen leeg zijn en de bezorger geen diesel heeft, toch hoor. En Den Haag maar doen alsof dit een verre oorlog is, terwijl wij al jaren alles just-in-time en “efficiënt” hebben gemaakt, tot het een keer níet werkt.
ja oma en den haag gaat dan weer “even aan de knopjes draaien” met koopkrachtplaatjes terwijl heel nederland op 1 tankertje en 2 magazijnen leunt, maar he imf zegt min 0,3 dus komt vast goed toch rip
Die IMF-scenario’s zijn leuk voor de macroplaatjes, maar in de uitvoering ga je het hier vooral merken aan “kleine” dingen: diesel voor bouw/logistiek, grondstoffen voor de chemie in Rotterdam, en dan ineens projecten die stilvallen omdat leveranciers niet meer willen offreren met zulke volatiele prijzen. En die gerichte steun klinkt altijd prachtig, alleen dan moet je dus wél in een paar weken kunnen toetsen/uitkeren zonder 6 loketten en 3 bewijsstukken, anders is het effect vooral dat mensen afhaken en de rest boos wordt. Overigens: met 0,5% groei heb je nog steeds volle bak personeelstekorten, dus politiek gaat weer doen alsof dit alleen een koopkrachtverhaal is, terwijl de echte schade vaak in planning/zekerheid zit.
Weer dat IMF dat “gerichte steun” komt verkopen alsof Den Haag dat kan uitvoeren zonder dat er eerst €300 miljoen aan loketten, consultants en ICT overheen gaat en de helft van de mensen buiten de boot valt. En dan waarschuwen tegen accijnsverlaging, maar ondertussen tikt die 2,9% inflatie gewoon door en mag de bouw met diesel van €2,50/liter projecten stilleggen; dat kost je véél meer dan een tijdelijk prijsplafond. Netcongestie en stikstof “versnellen” roepen ze ook al jaren, maar als je na 10 jaar nog steeds geen kabel in de grond krijgt, is 0,5% groei straks nog optimistisch ook.
IMF roept altijd meteen “scenario” en iedereen doet alsof we morgen in de jaren 30 zitten, maar 0,5% groei is nog steeds groei hè. En dat verhaal dat projecten stilvallen omdat niemand durft te offreren… ach kom, bouw en logistiek gooien het risico gewoon in de prijs en sturen ’m door naar de klant, die merkt het pas bij de pomp en de supermarkt.
in de praktijk gaat het hier niet eens alleen om benzine aan de pomp, maar om diesel, kunstmest en voer die meteen duurder worden of later geleverd. En dan krijg je weer “gerichte steun” met formulieren en drempels, terwijl de supermarkt wél gewoon morgen de prijs verhoogt. Als Den Haag wat wil doen: zorg dat basisdingen als transport en voedselproductie niet vastlopen, anders heb je straks inflatie én lege schappen en dan kan het IMF mooi doorrekenen wat je wil.
Die IMF-scenario’s gaan steeds over euro’s en procentjes, echter de echte vraag is: wat als er gewoon fysiek te weinig diesel/kerosine binnenkomt en de logistiek gaat haperen, dan heb je in no-time lege schappen en stilvallende bouw. Daarentegen hoor je Den Haag zelden over noodvoorraden en prioritering (zorg, OV, voedselketen) alsof leveringszekerheid vanzelf wel goed komt, terwijl juist dáár je nu plannen op moet hebben.
die IMF-cijfertjes doen alsof het alleen “prijzen” zijn, maar kwantumfysica toont aan dat vertrouwen een meetveld is: zodra mensen Hormuz + oorlog horen klapt de golf van bestedingen in elkaar en krijg je een zelfvervullende krimp, nog vóór de tanker hier überhaupt duurder aanmeert. en dat gedoe over gerichte steun vs accijns is symptoombestrijding; we zitten gewoon energetisch verstrengeld met één choke point en zolang je geen strategische voorraden/energie-coherentie opbouwt (opslag, eigen opwek, minder vraag) blijf je elke keer in dezelfde paniek-resonantie hangen, klaar.
Juridisch gezien is dat “vertrouwen” geen kwantumveld maar gewoon gedragseconomie: zodra energie/transport duurder wordt, gaan contracten met indexatieclausules, margin calls en herfinancieringen meteen knellen en dan zakt investeringslust al vóór de pompprijs hier echt doorwerkt. Heb dit in 2022 bij een cliënt gezien: één week paniek in de markt en ineens wilden leveranciers vooruitbetaling “mits” bankgarantie, en dan is je cashflow de facto het slagveld. En dat IMF-advies tegen generieke accijnskortingen klopt gewoon: je subsidieert dan ook de SUV’s, terwijl gerichte steun tenminste nog enigszins verdedigbaar is richting staatssteun/gelijke behandeling.
Ten eerste mist hier het hele juridische stuk: als de staat weer “gerichte steun” gaat uitdelen en tegelijk bedrijven laat omvallen door leveringsproblemen, krijg je een lawine aan contractbreuk, faillissementen en schadeclaims (force majeure, prijsherziening, noem maar op) en dan is 1% groei ineens een sprookje. Ten tweede is die inflatie-discussie leuk, maar de echte klap zit in beschikbaarheid: diesel voor logistiek/landbouw en feedstock voor chemie in Rotterdam; zonder dat draait de economie niet, maar ok, Den Haag gaat vast weer doen alsof een energietoeslag het systeemrisico oplost.
ja hoor, “lawine aan schadeclaims” en “systeemrisico”, alsof elk mkb-bedrijf meteen met een leger advocaten klaarstaat. Aan de andere kant heeft ze wel een punt dat je met een toeslagje geen diesel of grondstoffen uit de lucht tovert, als die keten hapert voel je dat overal.
het probleem is dat iedereen nu naar “olieprijs” staart terwijl de echte kwetsbaarheid in NL gewoon diesel en logistiek is: als Hormuz echt dicht zit gaan prijzen niet alleen omhoog, dan krijg je ook gedoe met aanvoer, voorraden en prioritering (Rotterdam/chemie/transport) en dan klapt het mkb als eerste. de oplossing is niet nóg een toeslagloket, maar een fatsoenlijk noodplan voor leveringszekerheid met strategische (diesel)buffers, tijdelijke vraagreductie en duidelijke afspraken wie eerst krijgt, anders gaan we weer improviseren en is het draagvlak binnen een week weg.
klopt dat je het meteen merkt, bij ons gaan de transporttoeslagen er binnen een week op en dan krijg je gedoe aan de kassa omdat klanten denken dat wij “even” de prijs omhoog gooien. en ondertussen blijft iedereen maar diesel slurpen alsof het gratis is, terwijl je met wat slimmer plannen en minder halflege busjes al een hoop kunt opvangen.
Ach IMF kan roepen wat ze willen, maar zodra die olie hier duur wordt zie je het meteen: toeslagen, duurdere boodschappen en bedrijven die investeringen parkeren, en dan mag de politiek weer “verrast” doen terwijl we al jaren veel te afhankelijk zijn van dat spul daar vandaan
ja die toeslagen komen snel, maar dat “diesel slurpen” is ook te makkelijk geroepen want veel ritten móeten gewoon en half leeg is vaak planning van de klant of tijdslots, niet luiheid van de chauffeur of loods
Luister, dat IMF kan rekenen wat ze willen maar ik zie ’t gewoon op de standplaats: Schiphol-ritten vallen weg, mensen pakken de trein “want benzine”, en de pakketbusjes gaan ineens halfvol omdat diesel weer door ’t dak gaat. En Den Haag? die komt dan met een praatplaatje en wij mogen de klap opvangen, jansen.
die “gerichte steun” klinkt leuk op papier, maar op de werkvloer zie ik dat mensen pas hulp krijgen als ze al achterstanden hebben en dan ga je dus brandjes blussen met incasso’s, stress en kinderen die niet meer mee kunnen. als benzine/energie weer piekt door Hormuz dan raakt dat niet alleen de pomp, maar ook thuiszorg die ritten schrapt, werkgevers die uren knippen en gezinnen die ineens kiezen tussen eten en een rekening. en Den Haag maar doen alsof 2,9% inflatie een cijfertje is, het is gewoon extra ellende in de wijk, punt.
ja hoor, “in de wijk” en “kinderen die niet meer mee kunnen”, het complete persbericht in mensentaal. Ondertussen gaat het IMF-advies juist over géén brede lapmiddelen zoals accijnsfeestjes; want dan subsidieer je ook de SUV-rijder en blijft besparen/isoleren weer liggen. En taalkundig gezien: “gerichte steun klinkt leuk” is prima, maar als je vervolgens alles en iedereen erbij trekt is het dus per definitie niet meer gericht.
Hmm iedereen heeft het meteen over “de pomp”, maar je merkt het ook op je energierekening met die variabele contracten en bij bedrijven die gewoon niet meer durven te investeren omdat ze geen idee hebben wat stroom/gas volgende maand doet. En dan roept Den Haag straks weer dat we “weerbaar” moeten zijn, maar ondertussen blijft alles leunen op tijdelijke lapmiddelen en mogen gewone mensen het risico dragen.
Men vergeet gemakkelijk dat zo’n Hormuz-crisis niet alleen “benzine aan de pomp” is, maar ook onze pensioenpotten en spaarrentes raakt: inflatie omhoog, ECB klem, en dan gaat de koopkracht alsnog onderuit terwijl Den Haag roept dat het “meevalt”. En dat IMF-advies tegen brede accijnskortingen is logisch, maar politiek durft niemand te zeggen: autorijden en energie wórden gewoon duurder, punt; je kunt hooguit de klappen eerlijk verdelen. Ondertussen blijft Rotterdam draaien op aanvoerzekerheid en diesel voor logistiek, en dáár hoor je in dit soort stukken altijd pas over als het echt misgaat.