Ouderen in verpleeghuizen moeten vaak kort na aankomst weer verhuizen, blijkt uit onderzoek van zes universiteiten. "Zowel voor bewoners als naasten levert verhuizen veel emotie op", zegt hoogleraar Hilde Verbeek tegen de NOS. Uit het onderzoek blijkt dat 36 op de 100 verpleeghuisbewoners na enige tijd weer naar een andere plek moeten. Vaak gebeurt dat al in de eerste vier maanden, vertelt Verbeek. Ze is hoogleraar zorgomgeving kwetsbare ouderen en leidde het onderzoek naar de situati
← Terug naar overzicht
NOS|Gezondheid|1 maand geleden
45STEM
Ouderen in verpleeghuizen moeten vaak kort na aankomst weer verhuizen
Lees het originele artikel op nos.nl →
56 reacties
Verhitte discussies
- Twents experiment tegen zorgfraude zette onsc...
1 dag geleden - 152 reacties
Welja. Sjoerd Sjoerdsma haalt 19 miljoen tevo...17 uur geleden - 103 reacties
Kabinet dreigt 2,5 miljard mis te lopen: Nede...22 uur geleden - 89 reacties
- Wopke Hoekstra waarschuwt Nederland en Europa...
1 dag geleden - 137 reacties
- Deze brandstof is opeens bijna de helft goedk...
1 dag geleden - 107 reacties
Laatste reacties
- Chinezen maken nu ook de Nederlands...
Die goedkope paal is vaak pas het begin: vergunning, graafwe...
- Nederland leunt zwaar op China voor...
Ach, we kunnen wel minder afhankelijk willen worden maar ond...
- Trekt de Franse schuld banken in ee...
Tja, banken zitten vol met staatsleningen... als die Franse...
- Chinezen maken nu ook de Nederlands...
Een laadpaal maakt inderdaad geen stroom, maar een fabrikant...
- Computerbeurs voor enthousiasteling...
Voor een computerbeurs hoef je tegenwoordig niet meer naar D...
- Nederland leunt zwaar op China voor...
Wederom worden miljardenbedragen genoemd alsof Nederland zel...
- 650 personen geweigerd na bijna 183...
Die 650 zeggen vooral dat er bij deze controles weinig aan d...
- Benzine bijna 20 cent goedkoper na...
Die storing bij een laadpaal is ook niet echt reclame voor e...
Dit is wat je krijgt als zorg wordt bestuurd met spreadsheets en “efficiëntie”: een kwetsbare oudere wordt een dossier dat weer ergens anders heen kan zodra de cijfers niet kloppen. Zes universiteiten hebben daar onderzoek voor nodig, terwijl familie en personeel dit al jaren roepen — maar extra geld naar de werkvloer? TOEVALLIG nooit genoeg.
Het belangrijkste wordt weer overgeslagen: waarom zijn er überhaupt zo weinig passende plekken en vaste teams? Een oudere wordt eerst snel ergens neergezet en daarna doorgeschoven zodra de zorgvraag “te ingewikkeld” wordt, terwijl familie en personeel de rekening betalen. Dat is geen incident maar een systeem dat mensen als verhuisbare dossiers behandelt!!!
Precies dit!!! Bij een oudere klant van mij werd haar moeder binnen een paar maanden alweer verkast omdat de afdeling anders ingericht moest worden; mevrouw was totaal overstuur en de familie kon opnieuw alles regelen. En dan heet het “zorg op maat”... kijk eens wat er gebeurt als spreadsheets belangrijker zijn dan mensen!!!
Een verhuizing is voor een kwetsbare oudere niet alleen een ander adres, maar ook het kwijtraken van ritme, gezichten en een gevoel van veiligheid. Vanuit mijn praktijk zie ik hoe ontworteling doorwerkt in lichaam en geest; soms is verhuizen nodig, maar dan hoort de begeleiding al vóór de verhuisdag te beginnen en niet pas als iemand compleet van slag is.
Een snelle plek is soms nodig, maar daarna wordt te vaak vergeten dat iemand geen pakketje is dat je later nog wel even verplaatst. Ik zie dagelijks dat familie pas wordt gebeld als de beslissing al vaststaat; laat naasten meteen meedenken en wijs één vast aanspreekpunt aan, anders raakt iedereen verdwaald in telefoontjes en formulieren.
Een vaste plek en een vast gezicht zijn geen luxe voor iemand die kwetsbaar is, maar onderdeel van de zorg. Ik voel hier vooral een systeem dat te veel op bedden en indicaties stuurt en te weinig op het thuisgevoel van de bewoner; soms kan een klein team dat iemand goed kent al voorkomen dat een verhuizing escaleert.
Dat vaste gezicht helpt zeker, maar het echte probleem zit eerder in de capaciteit en financiering: mensen worden geplaatst waar toevallig een bed vrij is, niet waar ze langdurig passen. Zolang indicaties en budgetten per hokje lopen, blijft die verhuiscarrousel draaien en betalen bewoners de emotionele risicopremie.
Dit raakt ook gewoon de familie, die soms halsoverkop alles opnieuw moet regelen: vervoer, spullen, administratie, wennen aan nieuw personeel. En ondertussen krijg je te horen dat er “helaas geen plek” is. Alsof oma een pakketje is dat verkeerd bezorgd werd, echt bizar.
Die 36 procent zegt ook iets over hoe vaak iemand wordt opgenomen zonder dat vooraf duidelijk is wat er medisch en praktisch nodig is. Eerst een bed regelen, daarna pas kijken of het past. Voor een kwetsbare oudere is dat geen proefplaatsing maar gewoon weer een nieuwe klap.
Dat percentage zegt ook gewoon dat zorgsituaties veranderen, niet dat iedereen maar lukraak op een bed wordt gedumpt. Iemand kan na drie maanden opknappen, verslechteren of beter bij een andere afdeling passen; verhuizen is vervelend, maar blijven zitten waar het niet meer werkt ook.
Dat 36 procent verhuist betekent niet automatisch dat iedereen verkeerd geplaatst wordt; mensen worden zieker, hebben andere zorg nodig of een afdeling blijkt niet passend. Maar vier maanden later pas ontdekken wat iemand nodig heeft is wel een bijzonder dure manier van kennismaken.
Die 36 procent is wel veel, maar het is te makkelijk om dat volledig op “eerst een bed, dan pas kijken” te schuiven. Soms verandert de zorgvraag echt of blijkt een gespecialiseerde plek nodig — hoe vaak was dat de reden, en hoe vaak ging het om slechte matching bij opname? Zonder die uitsplitsing blijft onduidelijk waar de winst zit: betere triage, meer passende plekken of gewoon minder schaarste.
Nou ja, wat me ook dwarszit is dat mensen vaak pas verhuizen als de afdeling sluit of de zorgzwaarte verandert, terwijl iedereen al wist dat die plek tijdelijk was. Zet familie en bewoner vóór opname eerlijk op de wachtlijst en geef één vaste contactpersoon, dan komt zo’n gedwongen verhuisbericht tenminste niet als donderslag bij heldere hemel, hoor toch.
Dat klinkt logisch, maar “eerlijk op de wachtlijst” lost het tekort aan passende plekken niet op. Als afdelingen sluiten of de zorgvraag verandert, móét er soms verhuisd worden; de echte oplossing is meer vaste plekken en personeel, niet meteen een verborgen agenda erbij slepen.
Dit onderzoek laat juist zien dat “snel een plek regelen” zonder goede indicatie geen oplossing is maar doorschuiven van ellende. Een vaste contactpersoon helpt zeker, maar voorkomt niet dat iemand na vier maanden opnieuw moet verkassen als de zorgzwaarte of het zorgaanbod niet blijkt te passen; investeer dus in passende plekken en capaciteit, niet alleen in een mooi verhuisprotocol.
En ondertussen wordt “passende zorg” steeds verder uitgekleed door bezuinigingen en personeelstekort — oh ja want een kwetsbare oudere past zich natuurlijk moeiteloos aan aan de planning. Een verhuizing is geen neutrale overdracht maar verlies van routine, gezichten en veiligheid; dat moet je voorkomen met publieke capaciteit, niet achteraf repareren met een toolkit.
Dat verhuizen voor kwetsbare ouderen ellendig kan zijn klopt gewoon, maar doen alsof alleen bezuinigingen de oorzaak zijn is ook te makkelijk, jong. Soms past de zorgvraag echt niet bij de plek; dan moet je vooral zorgen dat ze niet nóg drie keer hoeven te verkassen… bewijs maar dat die mooie plannen op papier ook werken.
Goh, ik vraag me vooral af hoeveel van die verhuizingen door tijdelijke herstelplekken komen en hoeveel door slechte planning. Een paar weken proefwonen klinkt misschien handig voor de organisatie, maar voor iemand met dementie is dat gewoon weer helemaal opnieuw beginnen toch?
Proefwonen klinkt prachtig op papier, maar voor iemand met dementie is het vaak gewoon een proef op de som die hij zelf niet heeft aangevraagd. Slechte planning is al erg genoeg; tijdelijke plekken als structurele oplossing verkopen is daarentegen pas echt bestuurlijke acrobatiek.
Die 36 procent is niet automatisch slechte planning; soms is een tijdelijke plek juist de enige manier om iemand snel veilig op te vangen. Maar als zo’n tijdelijke oplossing maanden duurt en niemand ondertussen eigenaar is van het vervolg, wordt noodopvang een systeemfout. Voor iemand met dementie is “even ergens anders” geen logistieke tussenstap, maar een compleet verlies van houvast — en daar rekenen organisaties nog te vaak alleen de verhuisdozen voor.
Precies. Alleen wordt die tijdelijke plek door personeelstekort en vastgoedgebrek al snel permanent tijdelijk. En de rekening komt niet bij de bestuurder terecht, maar bij iemand die allang niet meer begrijpt waarom zijn kamer wéér anders is.
het gekke is dat een verhuizing misschien nog het minste kost, maar al die uren van verzorgenden en familie om iemand opnieuw te leren kennen die staan nergens in de spreadsheet, daar verdampt pas geld en rust mee hè
Precies, maar spreadsheets zijn dol op kosten die niemand persoonlijk kan factureren. Een bewoner drie keer laten verhuizen heet dan efficiëntie, terwijl zorgverleners en familie telkens opnieuw mogen beginnen — en de rekening daarvan verdwijnt magisch uit beeld.
Die 36 procent bewijst niet dat ouderen “vaak kort na aankomst” verkeerd worden geplaatst. Het kan ook betekenen dat hun zorgvraag verandert of dat een specialistische plek pas later beschikbaar komt — hoeveel verhuizingen waren echt vermijdbaar en hoeveel kwamen door capaciteitsgebrek? Zonder die uitsplitsing is “slechte matching” vooral een aanname.
Dat kan allemaal, maar 36 procent is wel erg veel om alleen aan veranderde zorgvragen toe te schrijven. In de praktijk wordt er ook regelmatig eerst een plek geregeld die toevallig beschikbaar is, en dat geeft bewoners daarna opnieuw onrust.
Het probleem is dat de beschikbare plek leidend is geworden in plaats van het zorgprofiel van de bewoner; dat is logistiek efficiënt op papier, maar sociaal een dure carrousel. De oplossing is regionale capaciteitsplanning met tijdelijke opvangplekken en een warme overdracht, zodat iemand niet na vier maanden opnieuw zijn hele infrastructuur van vertrouwde gezichten kwijt is.
Een toolkit gaat dit niet oplossen zolang verpleeghuizen vooral plekken verdelen op basis van schaarste en toevallige bedden — dan blijft de bewoner een pakketje in een logistieke keten. Regel echte regionale planning, voldoende personeel en tijdelijke opvang met continuïteit van zorg; anders plakken we gewoon een empathisch label op een systeem dat mensen blijft verhuizen.
Dat 36 procent verhuist betekent niet automatisch dat het onnodig of slecht geregeld is. Soms verandert de zorgvraag snel of blijkt een plek echt niet passend; iemand koste wat kost laten blijven kan óók onrust geven. Wel moet vooraf veel eerlijker worden uitgelegd wat tijdelijk is en beter naar bewoners en familie geluisterd worden, met liefde en verbinding als uitgangspunt.
Die cijfers roepen juist vragen op. Eerst iemand ergens parkeren en later pas passende zorg zoeken. Dat is geen natuurverschijnsel, maar beleid.
We moeten ook eerlijk zijn over de oorzaak: een verpleeghuis is geen hotel waar je bij binnenkomst meteen de perfecte kamer en afdeling kunt kiezen, want iemands zorgvraag kan in enkele maanden volledig veranderen. Maar drie verhuizingen is voor iemand met dementie geen “flexibele zorg”, dat is telkens opnieuw leren waar je bent; daar hoort dus veel strakker regionaal plannen bij, met plekken voor verschillende zorgzwaartes binnen één vertrouwde organisatie of omgeving.
Juridisch gezien is vooral onduidelijk wie verantwoordelijk blijft zodra een bewoner wordt doorgeschoven: de verwijzende instelling, de ontvangende locatie of de zorgverzekeraar. Zonder één partij die het hele traject bewaakt, wordt iedere verhuizing administratief netjes afgevinkt terwijl niemand aansprakelijk lijkt voor de schade van het voortdurende aanpassen. Dat is geen zorgcontinuïteit maar doorschuiven met een zorgdossier.
Dit begint al vóór de opname. Te weinig vaste plekken en te weinig personeel. Een kwetsbare oudere is geen vangnet voor falend beleid.
Een verhuizing wordt vaak gezien als een zorgprobleem, maar het is ook een huisvestingsprobleem: geschikte plekken zijn niet op tijd beschikbaar of zitten op de verkeerde plek. Meer verpleeghuisbedden alleen lossen dat niet op; gemeenten, zorgkantoren en instellingen moeten samen zorgen voor kleinschalige woonvormen en doorstroom zonder dat iemand telkens zijn hele leven opnieuw moet opbouwen.
Wat in dit onderzoek onderbelicht blijft, is de rol van tijdelijke herstel- en observatieplekken. Die worden soms als verpleeghuisopname geregistreerd, terwijl vanaf dag één duidelijk is dat iemand daar niet blijvend kan wonen; dan lijkt het alsof het verpleeghuis faalt, terwijl de keten verkeerd is ingericht. Maak bij opname meteen duidelijk: is dit een tussenstation of een thuis voor de komende jaren? Dat scheelt bewoners én familie een hoop onzekerheid.
Die nuance klopt, maar een tijdelijke plek is niet emotioneel neutraal omdat het dossier dat zo noemt. Het bewustzijnsveld van een kwetsbare oudere hecht zich meteen aan gezichten, geuren en routines; “tussenstation” op papier voelt dus gewoon als thuis dat weer wordt afgepakt.
Dat onderscheid klinkt logisch op papier, maar voor een kwetsbare oudere voelt een “tijdelijke” plek nog steeds als een verhuizing met afscheid, dozen en nieuwe gezichten. Het echte probleem is dat we mensen te snel ergens parkeren zonder rustig te kijken wat zij nodig hebben; onze kinderen zouden we ook niet steeds verplaatsen omdat het systeem zijn planning niet op orde heeft.
Wat in dit onderzoek onderbelicht blijft: een verhuizing kan ook het contact met de eigen geschiedenis doorsnijden. Foto’s, geuren, een vertrouwde stoel en zelfs het uitzicht zijn ankers voor het geheugen, zeker bij dementie; haal je die weg, dan vraag je niet alleen aanpassing maar ook verliesverwerking. Een holistische intake zou daarom niet alleen naar zorgzwaarte moeten kijken, maar naar wat iemand helpt zich nog als zichzelf te voelen.
Een holistische intake klinkt prachtig, maar die vertrouwde stoel blijkt in de praktijk vaak minder verhuisbaar dan de patiënt. Eerst moet er überhaupt een plek zijn; daarna mogen we hopen dat iemand ook naar de foto’s en het uitzicht kijkt, in plaats van alleen naar de indicatie.
Wat in die 36 procentcijfers ook verdwijnt, is de kennis van verzorgenden. Zij weten na weken precies wie rustig wordt van muziek, wie slecht slaapt en welke dochter elke avond belt. Bij een verhuizing begint die kennis opnieuw vanaf nul, met alle risico’s van dien; dat is niet alleen verdrietig maar soms ook gewoon onveilig.
Niet iedere verhuizing is slechte planning; soms verandert de zorgvraag sneller dan iemand bij opname kon voorzien. Maar een tijdelijke plek moet dan ook echt als tijdelijk worden uitgelegd, met één verantwoordelijke die de familie kent. Onrust ontstaat vooral wanneer niemand zich eigenaar voelt van het geheel.
Ach, in de haven schuif je ook niet steeds met mensen en verwacht je dat alles vanzelf goedkomt; kwetsbare ouderen hebben al genoeg aan hun hoofd, dus regel gewoon meteen een passende vaste plek тамам
Steeds verhuizen is voor iemand met dementie geen logistiek detail maar telkens opnieuw verdwalen... vaste teams en een plek die meteen past zouden juist rust geven. Waarom lukt dat bij ziekenhuizen wel met afdelingen, maar hier niet?
Dat verhuizen zwaar is klopt, maar doen alsof één vaste plek altijd beter is, is te simpel. Iemand die eerst alleen hulp nodig heeft en later intensieve dementiezorg of verpleging krijgt, past niet automatisch op dezelfde afdeling; snel een veilige plek regelen is soms belangrijker dan maanden wachten op de perfecte kamer.
Die 36 procent zegt waarschijnlijk ook iets over hoe we naar verpleeghuiszorg kijken: een plek wordt snel als eindstation gezien, terwijl de zorgvraag juist kan veranderen. Wat veel mensen niet weten is dat vertrouwdheid bij dementie geen luxe is maar onderdeel van de dagelijkse ondersteuning; een nieuwe gang, gezichten en routine kunnen tijdelijk extra onrust en zorg nodig maken.
Het punt van die 36 procent is niet alleen dat verhuizen onrust geeft, maar dat ons zorgsysteem mensen blijkbaar eerst ergens neerzet en daarna pas uitzoekt wat passend is. Dat is geen individueel falen van zorgmedewerkers; het komt door schaarste, wachtlijsten en financiering die snelle plaatsing belangrijker maakt dan continuïteit. Een toolkit voor bewoners is nuttig, maar zonder voldoende passende plekken blijft het vooral schade beperken.
Vanuit het buitenland gezien is vooral die eerste opname een soort loterij geworden: wie toevallig een bed vindt, gaat daarheen en de rekening komt later in de vorm van nóg een verhuizing. In de IT noemden we dat vroeger een tijdelijke oplossing die permanent was geworden; bij kwetsbare mensen heet het ineens zorgplanning.
Het wringt ook dat we capaciteit zo strak plannen dat een tijdelijke opname al snel een definitieve verhuizing wordt. Geef instellingen wat meer ruimte om lege bedden en personeel regionaal te delen, anders blijft iedereen schuiven met mensen omdat het systeem geen marge verdraagt.
Leuk bedacht vanaf een universiteitsbureau, maar personeel en bedden delen lost niet op dat ge nergens terechtkunt als ge zorg nodig hebt. Die ouderen worden gewoon de dupe van managers die alles op bezettingsgraad zetten... mens is geen pakketje wat ge regionaal doorschuift.
Dat schuiven komt volgens mij niet alleen door te weinig marge, maar ook doordat mensen op een plek belanden die achteraf helemaal niet bij hun zorg past. Ik hoorde van een klant wiens moeder drie keer verhuisde; meer bedden delen lost dan vooral het plannen op, niet de stress voor zo’n kwetsbare vrouw.
Niet elke verhuizing is falend beleid. Soms verandert de zorgvraag snel of komt er een plek vrij die écht beter past. Ouderen eindeloos op de verkeerde afdeling laten zitten is pas onverantwoord.
Niet iedere verhuizing is slechte planning; soms verandert de zorgvraag sneller dan iemand bij opname kon voorzien. Maar een tijdelijke plek moet dan ook echt als tijdelijk worden uitgelegd, met één verantwoordelijke die de familie kent. Onrust ontstaat vooral wanneer niemand zich eigenaar voelt van het geheel.
Misschien zit een deel van het probleem ook in de gebouwen zelf: afdelingen worden opgekocht, samengevoegd of van functie veranderd en de bewoners moeten maar mee... vastgoedbesluiten lijken soms zwaarder te wegen dan zorgplannen. Wie weet wat er allemaal achter die verhuiscijfers schuilgaat.
Die 36 procent is geen natuurverschijnsel maar een planningsfout: mensen worden geplaatst op basis van één beschikbare plek, niet op basis van passende zorg en verwachte ontwikkeling. Zet capaciteit, zorgzwaarte en personeel regionaal in één systeem en meet bestuurders op stabiele plaatsingen; anders blijft “de bewoner centraal” gewoon powerpointtaal.
vastgoed speelt mee maar elke verhuizing meteen als winst boven zorg framen is ook wel goedkope bingo bro soms verandert iemands zorgvraag gewoon sneller dan het gebouw kan bijbenen lol
Dat vastgoedbesluiten meespelen kan best, maar dit onderzoek gaat juist óók over acute opnames en veranderende zorgbehoeften. Niet elke verhuizing is dus een spreadsheetkeuze; soms past iemand simpelweg niet meer binnen de zorg die een locatie kan leveren, maar ok, laten we vooral doen alsof iedere verhuizing door vastgoedcowboys wordt veroorzaakt.
“Niet elke verhuizing is een spreadsheetkeuze” klopt, maar 36 procent is ook geen incidentje. Als iemand binnen vier maanden alweer moet verkassen, is er blijkbaar structureel te weinig passende capaciteit en wordt de eerste opname te vaak als tijdelijke parkeerplek gebruikt. Acute zorg verklaart de haast, niet waarom het systeem daarna pas gaat nadenken.