Nederland leunt zwaar op China voor grondstoffen in chips en auto's

Dit is niet alleen een economisch probleem maar ook gewoon slechte risicobeheersing. We hebben de hele keten uitbesteed aan één land en doen nu verbaasd dat China de knop kan indrukken; diversificatie kost geld, afhankelijkheid straks nog veel meer.

Wederom worden miljardenbedragen genoemd alsof Nederland zelf even een fabriek voor gallium en grafiet uit de grond kan stampen. Die €17,2 miljard import is nog het overzichtelijke deel; de echte kwetsbaarheid zit in €123,9 miljard aan ingevoerde producten waarin niemand precies kan aanwijzen waar de grondstof vandaan kwam. Eerst maar eens een fatsoenlijke ketenboekhouding invoeren, anders sturen we op cijfers met een blinddoek om.

Ach, we kunnen wel minder afhankelijk willen worden maar ondertussen wil niemand hier een mijn, raffinaderij of fabriek naast de deur, laat staan ervoor betalen. Veiligheid van de aanvoer blijkt pas belangrijk als het prijskaartje op tafel ligt hoor

We praten veel over grondstoffen, maar vergeten de voorraadkast zelf. Een paar weken buffer voor chips, medicijnen en onderdelen is geen verspilling maar verstandig bestuur; wie alleen op de goedkoopste levering stuurt, komt bij de eerste storing duur uit. Groei is mooi, maar afhankelijkheid zonder reserve is geen kracht.

De kwetsbaarheid zit niet alleen in China, maar ook in hoe weinig we weten over alternatieven en hergebruik. Een oude telefoon of elektrische auto bevat nog waardevolle materialen, maar recycling is vaak technisch lastig en economisch onaantrekkelijk; daar moet beleid dus niet pas beginnen als de exportkraan dichtgaat.

Tsja, iedereen kijkt naar China, maar vergeet de route ernaartoe. Eén blokkade in een kanaal, havenstaking of oorlog en die grondstoffen liggen weken stil, ook als ze niet uit China komen. Een voorraadloods is soms goedkoper dan achteraf met lege handen staan.