Wopke Hoekstra waarschuwt Nederland en Europa: zonder actie wordt klimaatschade straks onverzekerbaar

Verzekeren wordt vooral een mooie manier om de rekening door te schuiven. Als hele gebieden regelmatig overstromen of uitbranden, gaan verzekeraars óf niet meer betalen óf premies vragen die gewone mensen niet kunnen ophoesten. Eerst uitstoot en ruimtelijke ordening aanpakken, daarna pas folderen over een polis.

Ach ja, straks moet je dus een polis hebben voor je huis, je auto en je gezondheid, terwijl de premie elk jaar stijgt. En wie het niet meer kan betalen heeft dan dubbel pech: schade én geen verzekering. De overheid moet ook gewoon regelen waar nog gebouwd mag worden en wie de rekening draagt.

Men vergeet gemakkelijk dat verzekeren alleen werkt wanneer risico’s voldoende gespreid zijn. Als complete regio’s tegelijk onder water lopen of door hitte onbewoonbaar worden, is dat geen normale verzekeringskwestie meer maar een publieke verantwoordelijkheid; dan moet de overheid ook als achtervang optreden en niet alleen burgers aansporen een polis te kopen. Anders krijgen we een systeem waarin de veiligste buurten de schade van de slechtst geplande bouw betalen.

In mijn salon hoor ik vooral dat mensen al afhaken zodra ze het woord verzekering zien: weer een premie erbij en bij schade eerst twintig formulieren invullen. Hoekstra moet dus ook zorgen dat zo’n regeling simpel en betaalbaar wordt, anders verzekeren alleen de mensen met geld zich en staan de rest straks letterlijk met de voeten in het water.

Verzekeren kan ook een nuttige prikkel zijn: als bouwen in een overstromingsgevoelig gebied hogere premies oplevert, wordt dat risico eindelijk zichtbaar in plaats van verstopt in de belastingpot. Maar dan moet de premie wel gekoppeld zijn aan preventie en niet simpelweg aan postcode; een huis dat goed is aangepast mag niet hetzelfde betalen als een woning zonder maatregelen. En laat de overheid vooral niet doen alsof een polis dijken, koele steden en waterberging kan vervangen.