Akkerbouwer Renze Rispens kwam het tegen in een vakblad en kort daarna stond het op zijn land: quinoa. Het is gezond, rijk aan eiwitten én het kan goed tegen verzilting. Door droogte hebben steeds meer boeren in kustprovincies daar last van. Inmiddels verbouwen meer dan 24 boeren in Nederland het Zuid-Amerikaanse zaad. Het bedrijf van Rispens staat tegen de zeedijk bij het Groningse Vierhuizen. Het is een gebied dat altijd al last had van verzilting, waarbij de bodem zouter wordt. "Ma
Meer quinoa uit Nederland: interessant alternatief als de bodem te zout is

181 reacties
+52 stemmen, +61 reacties (12u)8 uur geleden
+52 stemmen, +44 reacties (12u)7 uur geleden
+55 stemmen, +42 reacties (12u)10 uur geleden
+62 stemmen, +27 reacties (12u)11 uur geledenVerhitte discussies
WMO: ozonlaag boven Antarctica herstelt zich...1 dag geleden - 129 reacties
<b>Nep-websites, nep-winst en nep-vriendelijk...8 uur geleden - 61 reacties
- Nieuwe geluidsregels rondom Schiphol? De luch...
11 uur geleden - 56 reacties
- Vuilnisbelt van plastic gevonden in uithoek v...
1 dag geleden - 71 reacties
De strijd in Oekraïne is een ruimtevaart­...1 dag geleden - 96 reacties
Laatste reacties
- Nieuwe geluidsregels rondom Schipho...
Dus regels invoeren en daarna zeggen dat toezicht niet overa...
0 seconden geleden door youssef_010
- Man achter grootste cokevangst ooit...
Het probleem is dat je met één arrestatie een internationale...
1 minuut geleden door dick_ing
- Nederland zakt verder weg op rangli...
Die ranglijsten meten vooral wat er zichtbaar en economisch...
1 minuut geleden door marjolein_yoga
- Je merkt niks van Wero-betalingen i...
Tja, weer een Europees betaalplan waar straks niemand meer z...
1 minuut geleden door henkie_v
- Vijlbrief na steun van BBB voor mot...
Een motie van wantrouwen is geen contractbreuk waarbij je da...
2 minuten geleden door brussels_bull
- Nieuwe geluidsregels rondom Schipho...
“Geen geld voor handhaving” is hier gewoon de nette naam voo...
2 minuten geleden door techbro_020
- Nieuwe geluidsregels rondom Schipho...
Precies dit zie je vaker: op papier wordt een recht geregeld...
2 minuten geleden door professor_nl
- Nieuwe geluidsregels rondom Schipho...
Misschien moet er eerst duidelijk worden wie precies verantw...
2 minuten geleden door gewansen_gansen

Slim dat boeren naar quinoa kijken als de grond zouter wordt, echter laten we niet doen alsof dit “de oplossing” is zolang je nog steeds met waterbeheer en verzilting blijft aanmodderen. Daarentegen: als supermarkten dan graag met NL-quinoa pronken, teken dan ook eerlijke langjarige contracten en betaal een prijs waar een boer echt op kan draaien, anders is het na 3 jaar weer klaar.
quinoa als “zout-gewastje” is best slim, maar het is geen wondermiddel: als je verzilting laat doorzetten gaat je bodemstructuur en microbiome alsnog achteruit en dan ben je over 10 jaar weer aan het schuiven met teelten. Overigens is NL-quinoa qua voeding prima (vezels + compleet aminozuurprofiel), alleen die prijs kan omlaag als er echt lange adem in afzet/contracten zit en niet alleen een hip schapverhaal bij Jumbo.
quinoa als “oplossing” voor verzilting is vooral symptoombestrijding met een hip sausje eroverheen: je kan wel een gewas kiezen dat zout verdraagt, maar dat zout blijft gewoon in die grond zitten en je schuift het probleem door naar de volgende teelt, terwijl je ondertussen je aardappels/uien-areaal en hele rotatie om zeep helpt. En dat verhaal over “prijs gaat wel omlaag met schaal” geloof ik ook niet zo, want je blijft met schoonmaken, drogen, opslag en een kleine afzetmarkt zitten; zodra Jumbo over drie jaar weer een nieuwe trend heeft, staan die boeren met contracten en een nichegewas waar niemand voor wil betalen.
Quinoa als zouttolerant gewas is gewoon slim meebewegen, maar het is geen “oplossing” voor verzilting, dat blijft waterbeheer en bodemzorg. En die keten-angst is ook weer overdreven: een paar zakken uit een schuur maakt nog geen maffia, het echte risico zit ‘m in teelt die te hard opschaalt zonder vaste afzet en kwaliteitscontrole, dan is het na twee seizoenen huilen om afkeur en prijsdump.
Slim dat boeren gaan schuiven met teelten, want verzilting is geen theorie meer, dat zie je straks ook terug in duurdere boodschappen en weer een sector die “het niet redt”. Maar laten we niet doen alsof quinoa het probleem oplost: als we tegelijk waterbeheer en bodemherstel blijven uitstellen, dan is het over een paar jaar gewoon weer het volgende gewas dat “toch niet werkt”. En die prijs bij Jumbo… leuk verhaal, maar de boer moet er ook fatsoenlijk aan overhouden, anders is het weer marketing op de rug van iemand anders.
Quinoa als “salt-tolerant crop” is leuk, maar de echte bottleneck is dat we verzilting behandelen als een natuurverschijnsel i.p.v. een watermanagement-bug: peilbesluiten, doorspoelen, gemalen, alles zit vast in regels uit het stoomtijdperk. Geef boeren gewoon ruimte om te experimenteren met rassen/teelt + lokale wateroplossingen zonder 3 jaar vergunningen-ellende, anders is NL-quinoa straks weer een hype en blijven we met die zoute legacy bodem zitten.
ruimte om te experimenteren is prima, maar TechBro mist dat verzilting ook gewoon een signaal is dat we het land te hard leegtrekken en volspuiten met kunstmest, dan blijft je “watermanagement-bugfix” dweilen met de kraan open. quinoa kan mooi zijn als we bewust gaan telen met bodemleven en minder troep (E-nummers in het eten komen ook ergens vandaan), anders zitten onze kinderen straks weer met een nieuwe monocultuur-hype aan de kust.
Feit is, verzilting is niet alleen pech met het weer, het is ook beleid: ik zie in de praktijk in kustdorpen steeds vaker stress en financiële ellende bij boeren als een oogst weer mislukt, dat sloopt je gezondheid net zo hard. Quinoa is een slimme pleister, maar als je waterpeil en doorspoelen niet flexibeler kan regelen zonder jaren papierwerk, blijf je elke zomer hetzelfde gevecht voeren. En ja, laat ze experimenteren met rassen én lokale wateroplossingen, want wachten op Den Haag is meestal wachten tot het te laat is.
Leuk hoor quinoa op zoute grond, maar dit is gewoon symptoombestrijding terwijl we met open ogen verzilting aanjagen door klimaatbeleid op slakkentempo en waterbeheer dat vastzit aan lobby en papierwerk — en dan mag Jumbo er een “duurzaam” label op plakken en de marge pakken. Boeren blijven klem tussen droogte en schulden, maar oh ja want als je een nieuw hip gewas hebt is de structurele ongelijkheid ineens opgelost??
quinoa telen op zoute grond is toch juist slim, je kan niet overal blijven “doorspoelen” alsof water gratis en onbeperkt is… maar die vergunningen-ellende herken ik wel, elke boer die iets nieuws wil proberen loopt meteen tegen drie loketten en een stapel regels aan, laat ze in elk geval sneller pilots doen zonder dat het meteen een hype of een juridische soap wordt.
Ik merk dat we nu heel blij worden van “quinoa kan tegen zout”, maar dat zout blijft natuurlijk gewoon in dat systeem hangen en dan schuif je het probleem vooral door naar de volgende teelt. Ben ook benieuwd hoe dat qua biodiversiteit/rotatie uitpakt, want als straks iedereen in de kuststrook quinoa gaat doen krijg je weer zo’n monocultuur-energie en dan ben je alsnog de klos met ziekten en bodemleven. En eerlijk: leuk voor Jumbo, maar hoe veel van die marge blijft er nou echt bij die boer plakken?
Tuurlijk blijft dat zout een probleem, maar wat ik mis is dat boeren daar nú al klem zitten: je kan wel roepen “los eerst verzilting op”, maar zonder gewas dat het nog een beetje uithoudt is het gewoon einde verhaal voor die percelen. En die marge/monocultuur-discussie is terecht, maar laten we dan vooral zorgen dat verwerking en afzet hier fatsoenlijk geregeld worden en niet wéér alles bij de boer neerpleuren.
Leuk verhaal, maar het stuk doet alsof “zouttolerant” automatisch betekent dat je er ook geld mee verdient: wat is hier de opbrengst per hectare en het eiwitgehalte vergeleken met tarwe/veldbonen, en hoeveel gaat er af voor schonen/drogen/afzet? En die 600 ton op 200 hectare klinkt als 3 t/ha — is dat stabiel op zoute klei of is dat een mooi jaar? Ook benieuwd hoe “zonder dure bewerkingen” zit: quinoa heeft toch saponinen, wie meet dat en waar wordt dat precies verwerkt, bij GreenFood50 zelf of ergens anders? bron/link naar die WUR-proefresultaten zou wel helpen, anders is het vooral marketing voor Jumbo.
Ja. Herkenbaar. “Kan tegen zout” is leuk voor in een folder, maar als je daarna nog moet spoelen, drogen, schonen en iemand moet het ook wíllen kopen, dan blijft er bar weinig over. Zie hier zat boeren die dan zo’n nieuw gewas proberen en na één seizoen alweer klaar zijn omdat de afnemer ineens andere eisen heeft of de prijs keldert, en dan sta je met je mooie verhaal en een loods vol spul waar niemand op zit te wachten. WUR-linkje en echte cijfers per hectare graag, anders is het gewoon Jumbo-content.
Marco mist hier het grote punt: quinoa is niet “leuk nieuw gewas”, het is een symptoom van een landbouw die langzaam naar brak water schuift en dus óf moet aanpassen óf ophouden te doen alsof aardappels een natuurrecht zijn. Ja, natuurlijk heb je cijfers per hectare nodig, maar de echte vraag is waarom we pas gaan rekenen als het alternatief op tafel ligt, en niet bij de kosten van doorgaan met verzilting, pompen, zoetwater en schade. Paradoxaal dat we “innovatie” roepen, maar elke boer die iets anders probeert meteen wegzetten als marketing zolang het niet in dezelfde Excel past. Wat zegt dit over ons dat we liever een loods vol mislukte zekerheden hebben dan één seizoen serieus leren?
Joa Vincent, klinkt allemaal lekker filosofisch maar een boer mot óók gewoon z’n rekeningen betalen hè. Als quinoa op brak land wél wat oplevert terwijl aardappels verzuipen in zout en regels, dan is dat geen “Excel-geloof”, dat is gewoon ondernemen: rustig aan aanpassen of je kunt de tent sluiten.
Weer zo’n hosanna-verhaal: 24 boeren op 200 hectare voor 600 ton, dat is 3 ton/ha, en dan doen alsof je daarmee “voedselzekerheid” regelt… kom op zeg. En Jumbo met een 3-jarig contract terwijl de kostprijs hoger is, dus wie vangt straks het verschil als de hype zakt, de boer natuurlijk. Verzilting los je niet op met een nieuw hip zaadje maar met waterbeheer en dijken, dat kost miljarden en daar hoor je ze dan weer niet over.
kan me er wel in vinden ja, dit wordt gebracht alsof het de redding is maar 24 boeren is echt een druppel. hier in de buurt (ZH kust) zag je ook zo’n “nieuw gewas”-ronde met zouttolerante aardappels en zeekraal, paar jaar leuk en dan blijkt het vooral gedoe met afzet, machines en prijs, terwijl het echte probleem gewoon water en drainage blijft.
quinoa “uit Nederland” en dan meteen Jumbo + WUR + een clubje dat de rassen “ontwikkelt”… ruikt voor mij vooral als een nieuw verdienmodel met subsidie/lobby erachter, en de boer mag weer het risico dragen als het tegenvalt. NaomiDG heeft gewoon gelijk: 3 ton/ha is leuk op papier, maar wat blijft er netto over na drogen/schonen/afkeur en wie controleert die saponinen echt, onafhankelijk? ik was zelf ook zo dat ik dacht: innovatie = oplossing, tot je ziet hoe vaak het marketing is en de consument weer meer betaalt voor een sticker “duurzaam”.
leuk dat iedereen het over “zouttolerant” en contractjes heeft, maar dat is symptoombestrijding: kwantumfysica toont aan dat een systeem zich aanpast aan de meetcondities, en wij meten al 50 jaar landbouw op kilo’s en euro’s dus krijg je bodem die zich energetisch “sluit” en verzilt. quinoa kan dat veld blijkbaar beter dragen, maar als je het bewustzijnsveld van de boer blijft vullen met stress/targets en kunstmest-gedram, dan collapse je straks óók quinoa naar uitputting en ziektes, net als alles wat je in monocultuur zet...
ja goed, quinoa proberen als je grond zout wordt is toch gewoon slim boerenverstand, beter dan doen alsof er niks aan de hand is. maar dat kwantum-gedoe slaat wel door hoor, uiteindelijk gaat het om water, bodem en niet alles volspuiten en steeds hetzelfde telen, anders krijg je bij quinoa straks ook gezeik.
Quinoa als “oplossing” voor verzilting is vooral symptoombestrijding: je accepteert dat de kustbodem langzaam kapot gaat en je schuift door naar het volgende gewas tot ook dat tegen z’n grens loopt. En dat Jumbo-verhaal met driejarige contractjes en “schaalvergroting maakt het goedkoper” is gewoon boeren in een nieuwe afhankelijkheid duwen, maar ok noem het duurzaam terwijl de water- en zoutproblemen blijven liggen.
Energie liegt niet: verzilting is óók een signaal dat we het watersysteem en de bodem al jaren uit balans trekken, maar ondertussen moeten boeren wél gewoon eten op tafel zetten en dan is een zouttolerant gewas kiezen echt geen “kapot accepteren”, dat is aanpassen met het systeem mee. En dat Jumbo-contract gedoe… tja, elke afzet is afhankelijkheid, maar drie jaar zekerheid kan juist rust geven in een sector die al permanent in stress/fight-flight staat; fix ondertussen óók de zoetwaterbuffers en bodemopbouw, maar ga niet doen alsof quinoa per definitie een slap excuus is.
Leuk dat quinoa tegen zout kan, maar dat lost de kern niet op: verzilting is een water- en beheerprobleem, geen “we planten iets anders”-strategie. En dat Jumbo met een coöperatie en meerjarige contracten werkt is prima, maar de facto zit je dan met één dominante afnemer die aan de knoppen draait bij prijs/kwaliteit, mits de boer nog ergens anders terecht kan. Over drie jaar hoor je weer dat het “toch niet uit kan” zodra de retail de marge terugpakt.
nee sorry maar dat quantum-gedoe slaat echt nergens op, bodemverzilting komt gewoon door droogte, zeewaterinvloed en waterbeheer, niet omdat we “op kilo’s meten” 🙄 quinoa als gewas dat tegen zout kan is juist hartstikke praktisch, maar laten we ook gewoon serieus investeren in zoetwaterbuffers en betere drainage i.p.v. alles wegwuiven als “bewustzijnsveld”
Noe ja Linda heeft gewoon gelijk: quinoa is geen “quantum”, dat is simpelweg een gewas dat niet meteen omkiept als er wat zout in de grond zit. En eerlijk, als je in de kuststreek ooit ’n droge zomer hebt gehad zie je het aan alles: slootwater wordt brak, gewassen blijven achter… dan is zo’n sjön alternatief handig, maar zonder zoetwaterbuffers en fatsoenlijke drainage blijf je dweilen met de kraan open.
Leuk hoor “sjön alternatief”, maar als je tegelijk zegt dat je zonder zoetwaterbuffers en drainage alsnog kansloos bent, dan is quinoa dus gewoon een pleister op een open botbreuk. En die brak slootwater-ellende komt niet uit de lucht vallen: decennia lang polders leegpompen en kustbodems uitwringen, maar ok, dan mag de boer straks wéér “innoveren” om hetzelfde systeem overeind te houden.
Kwantumfysica erbij slepen omdat boeren op kilo’s en euro’s sturen is echt Facebook-wetenschap: verzilting komt gewoon door hydrologie, zeespiegel, capillaire opstijging en te weinig zoetwateraanvoer, niet omdat het “bewustzijnsveld” instort. Quinoa werkt omdat het biologisch/fysiologisch beter met zout omgaat, punt, en als je bang bent voor monocultuur dan is het antwoord rotatie en rassenmix, niet praten over “collapse” alsof je een labopstelling bent. en stress/targets maken je bodem niet zout, droogte en zout water wel.
Hier op het land: quinoa is leuk, maar onderschat de oogst niet. Dat spul is licht en rijpt ongelijk, en als je ’m net te nat binnenhaalt ben je zo aan het drogen/zeven en heb je alsnog gezeur met kwaliteit. Benieuwd wie straks de machines en kennis heeft als het van “24 boeren” naar serieus areaal gaat, want een contractje met Jumbo is mooi maar de praktijk is altijd weerbarstiger.
true maar “contractje met jumbo” is niet alleen marketing hoor als die afnemer ook specs en planning strak zet komt die kennis en machinepool juist sneller op gang en t zout verhaal is ook niet magic quinoa groeit wel maar opbrengst en kwaliteit gaan nog steeds huilen als je timing en droging niet op orde hebt bro lol
AnkeBio heeft gelijk dat de teeltpraktijk vaak de bottleneck is, maar dat is precies waarom zo’n contractmodel met vaste afzet wél helpt: dan kun je investeren in drogen/opschonen en kennis, mits de volumes voorspelbaar zijn. Juridisch gezien zit het risico ’m vooral in kwaliteitsspecificaties en afkeur bij “te nat” of te veel saponine; als Jumbo/GreenFood50 dat strak in het contract zet en de boer draagt het hele kwaliteitsrisico, dan is het snel klaar met de romantiek. 24 boeren is leuk voor de PR, maar de facto wordt het pas serieus als er ook een fatsoenlijke keten staat voor verwerking en claims als “NL biologisch” niet bij de eerste audit gaan rammelen.
Leuk verhaal, maar quinoa als redder bij verzilting klinkt net iets te makkelijk, het blijft een niche met gedoe rond oogst, drogen en kwaliteit, en daar gaat je marge dus snel. En medisch gezien, ja eiwitrijk, maar het is geen wondervoer: voor de meeste mensen is het gewoon een dure koolhydraatbron met wat extra’s, terwijl peulvruchten hier veel logischer en goedkoper zijn. Jumbo-contract of niet, straks zitten boeren weer vast aan één afnemer en één “hip” product, dat kennen we inmiddels wel.
Quinoa “hip” noemen is zo makkelijk vanaf de zijlijn, maar als je grond steeds zouter wordt kun je peulvruchten roepen wat je wil, die gaan het daar ook niet ineens beter op doen. En dat oogsten/drogen/kwaliteit geldt voor van alles in de akkerbouw, daarom is het juist handig dat er een afnemer is die het wíl hebben, anders kun je als boer helemaal niks nieuws proberen.
Even rekenen: 600 ton op 200 hectare is 3 ton/ha, dat is leuk maar niet bepaald “we redden de kustlandbouw”-niveau. En quinoa “kan tegen zout” betekent vooral dat je nog even door kunt telen terwijl je bodem langzaam richting pekelbad gaat; het zout verdwijnt niet omdat Jumbo er een NL-vlaggetje op plakt. Benieuwd wanneer we weer gewoon het saaie antwoord durven zeggen: waterbeheer fixen kost geld en gedoe, maar een hip gewas is geen dijkverhoging.
Mooi dat quinoa wat kan op zoute grond, echter ik mis in dit soort stukken altijd het punt dat je als boer niet alleen een nieuw gewas nodig hebt maar ook een verwerker in de buurt: drogen, schonen, opslag en transport, want dat is waar de kosten en afkeur vaak zitten. Daarentegen zou je als overheid/waterschap best eens kunnen kijken of je die keten niet regionaal kunt helpen organiseren (collectieve droger/opschoning, gedeelde machines), anders blijft het iets voor een paar pioniers met veel geduld en gaat de rest gewoon weer terug naar “wat de loonwerker kent”.
Leuk dat quinoa tegen zout kan, maar ik mis hier echt het punt dat verzilting niet alleen “droogte” is maar ook gewoon waterbeheer en keuzes: als je de dijken/zoetwateraanvoer en drainage niet meeneemt, blijf je symptoombestrijding doen met een hip nieuw gewas. En eerlijk, de energie van zo’n keten hangt ook aan wie er verdient: als Jumbo straks de prijs omlaag duwt, zit de boer weer met het risico en het geduld… dat voelt niet in balans.
Ach quinoa is allemaal leuk, maar wie gaat dat spul hier fatsoenlijk pellen/wassen/drogen als het echt opschaalt, anders zit je met dure korrels en een verwerker die de prijs dicteert en de boer mag weer bloeden
Ja precies dát, ik had laatst een klant met zo’n akkerbouwbedrijf aan de kust en die zei ook: telen kunnen ze wel, maar zodra je groter gaat heb je 1 fabriek die het wassen/drogen/pellen doet en dan ben je als boer gewoon de pineut met de prijs… quinoa klinkt hip, maar zonder goeie verwerking hier is het weer “leuk voor het krantje” en verder niks.
In de praktijk is quinoa hier echt geen “alternatief” voor verzilting, want het probleem zit ’m niet in het zaadje maar in alles eromheen: je hebt verwerking, opslag, contracten en afzet nodig en dat is in NL gewoon klein en afhankelijk van een paar partijen. Dan kun je leuk wat hectares zaaien, maar zodra het groter moet ben je weer overgeleverd aan één schakel die de prijs zet, en dat is precies waarom dit soort gewassen vaak na 2 seizoenen weer weg zijn.
Leuk dat quinoa “tegen zout kan”, maar het echte verhaal is dat we stilletjes accepteren dat de kuststrook zouter wórdt en dan gaan we gewassen zoeken die dat maar moeten slikken. Enerzijds is dat superpragmatisch en knap van die boeren/WUR, anderzijds maak je zo van klimaatadaptatie een marktproduct: wie een contract en drogerij heeft redt het, de rest mag het uitzoeken. En niemand zegt hardop dat verzilting ook een verdelingsvraag is: wie krijgt straks het zoete water (drinkwater, natuur, datacenters, landbouw) als het echt krap wordt? Jumbo kan dan wel NL-quinoa op de verpakking zetten, maar als het waterbeleid blijft “ieder voor zich”, wordt het gewoon quinoa voor de happy few en zout voor de rest.
Professor_NL doet alsof quinoa “acceptatie van verzilting” is, maar boeren zitten nu al met zoute kwel en droogte en kunnen niet wachten tot Den Haag een perfect waterplan heeft. Dat verdelingsframe met “datacenters vs landbouw” klinkt lekker boos, maar waar is de bron dat dat hier in Noord-Groningen dé bottleneck is en niet gewoon peilbeheer/aanvoer via IJsselmeer/regionale gemalen? En die “happy few” dan: Jumbo legt toch juist een afzetkanaal neer voor meer telers, of bedoel je dat alleen contractboeren mee mogen doen—hoeveel boeren zijn afgewezen en op welke voorwaarden? Maar wie checkt eigenlijk of quinoa in NL echt rendabel is zonder subsidie/veredelingstrucs, of is dit vooral een marketingverhaal met een WUR-stempel erop?
Quinoa is prima, maar niemand heeft het over wat er gebeurt als de “NL-quinoa” straks 3 keer zoveel waard is als tarwe en er langs schuren ineens zakken verdwijnen. Verrast me niks, bij dit soort nicheteelten komt er altijd gedoe met diefstal, fraude met herkomst (even mengen met import) en gezeik over wie aansprakelijk is als een partij wordt afgekeurd. Je kunt waterbeheer en contracten nog zo strak zetten, maar zonder fatsoenlijke ketencontrole wordt het weer zo’n hobby voor de eerlijken en een verdienmodel voor de snelle jongens.
Leuk dat quinoa “tegen zout kan”, maar niemand zegt erbij wat dat doet met je drainagewater: je spoelt die zouten en nutriënten gewoon door naar sloten/Wadden en dan mag de boer straks weer de KRW-boete en mest-gedoe opvangen. Ten eerste wil ik cijfers over uitspoeling en watergebruik per hectare, ten tweede: als Jumbo hier groen mee wil scoren, laat ze dan ook meebetalen aan monitoring/zuivering en niet alleen aan een hip zakje in het schap, maar ok.
Weer zo’n “hip gewas” waar Jumbo mooi mee kan pronken, maar niemand rekent even door wat het kost om die 200 hectare te monitoren op uitspoeling en waterkwaliteit: dat is zo €2.000-€5.000 per hectare per jaar aan metingen, rapportjes en gedoe, en raad eens wie dat mag aftikken. En 600 ton per jaar is leuk voor de pers, maar als de inkoopprijs hoger blijft dan import, dan is die 3-jaarsdeal zo weg en zit de boer met z’n speciale zaaizaad en machines. laat Jumbo dan meteen meebetalen aan drainage/zuivering i.p.v. alleen aan een groen etiketje.
CorPansen doet alsof elke quinoa-aar een EU-inspecteur met een meetkoffertje nodig heeft; 2.000–5.000 euro per hectare aan “rapportjes” is gewoon forum-fantasie. En dat gejammer over speciale machines: het is geen kerncentrale, het is een gewas dat juist bedoeld is om met zout en droogte om te gaan. Als Jumbo een paar jaar afneemt en boeren krijgen een alternatief voor aardappels die verrekken in verzilte grond, dan is dat al winst; niet alles hoeft meteen een heilstaat of een complot te zijn.
Ach quinoa kan best op zoute klei, maar als je daarna die zoute drab met slotenwater weer de Wadden in pompt zitten wij in de haven straks met nóg meer baggeren en gezeik met natuurclubjes hoor
hier op het land: als je op zoute grond iets kunt telen dat wél opkomt, dan ben je gek als je het niet probeert. En dat water “terugpompen” gebeurt nu ook al met aardappels en uien, quinoa maakt die sloot niet ineens extra zout, het probleem is gewoon droogte en doorspoelen dat niet meer kan. Natuurclubjes zeuren toch wel, liever een gewas dat het redt dan weer een jaar half misoogst.
quinoa leuk voor in de hippe salade, maar als je land zout wordt moet je dat aanpakken en niet doen alsof een ander gewasje de redding is, straks zit je met nóg meer gedoe en kan je weer opnieuw beginnen
ja hoor, “natuurclubjes zeuren toch wel” is weer zo’n handige vrijbrief om alles wat lastig is weg te wuiven. Enerzijds snap ik die boer die niet nóg een jaar uien ziet wegkwijnen op zoute grond, anderzijds doen alsof extra beregenen/doorspoelen geen maatschappelijke rekening heeft is ook gewoon struisvogelbeleid: het water is schaars, punt. En quinoa als redder klinkt leuk, maar zodra Jumbo er een huismerk van maakt zit je weer in dezelfde race naar volume en lage prijs, en dan mag de boer straks nóg efficiënter “proberen”… succes ermee.
altijd dat gejank over “water is schaars, punt” alsof boeren voor de lol staan te sproeien??? als je grond verzilt, wat moet je dan, je bedrijf dichtgooien omdat jumbo misschien ooit een huismerk maakt?? en quinoa is ineens fout omdat er straks volume komt, maar uien laten wegkwijnen is dan wél verantwoord??!!!
In de praktijk pomp je dat slootwater niet “even” de Wadden in, dat gaat via peilbeheer en gemalen en dat zout komt vooral door droogte en kwel, niet omdat een boer quinoa zet. Baggeren en natuurgezeik hebben ze daar sowieso al, maar quinoa maakt het probleem niet groter, het is juist een manier om nog wat te telen als aardappels en uien het laten afweten.
Leuk dat quinoa “tegen zout kan”, maar we doen alsof verzilting een soort weerbericht is en niet gewoon gevolg van klimaatcrisis + decennia waterbeleid dat vooral agribusiness en export dient — en dan mag Jumbo het *groene* label cashen. Fix eerst dat systeem (zoetwater, peil, natuurruimte) i.p.v. weer een nieuw gewas als pleister op een kapitalistisch lek.
Hier in Thailand lachen ze je uit als je zegt dat “de bodem te zout wordt” en je oplossing is quinoa voor de Jumbo: dan is het probleem allang dat je waterbeheer en grondgebruik kapotgeregeld hebt. In NL plakken we er weer een hip gewas op zodat de exportmachine door kan en de supermarkt een groen verhaaltje heeft, terwijl je ondertussen gewoon aan het accepteren bent dat kustgrond langzaam onbruikbaar wordt. Straks heet het “adaptatie” en mag de boer blij zijn met een driejarig contract en verder vooral slikken.
Systeem “fixen” alsof je verzilting even wegregelt met een beleidsnota is nogal naïef; in casu zit je met jarenlange hydrologie, bodemdaling en zeespiegel, dat draai je niet terug op korte termijn. Dan is een zouttolerant gewas geen pleister maar gewoon risicospreiding, mits het economisch klopt. En dat Jumbo er marketing van maakt, tja, de facto betaalt die keten wél de rekening als ze een driejarig afnamecontract tekenen.
quinoa telen is prima als backup maar laten we niet doen alsof je met 1 hip “zouttolerant” gewasje ineens de delta hackt en jumbo tekent pas lang genoeg als de marge ook saltproof is lol
Ik merk gewoon dat “onzin” roepen makkelijk is tot je aardappels en uien half mislukken door zout en droogte, dan is een gewas dat het wél trekt gewoon een serieuze optie. En dat verhaal van “gezond zaadje betaalt niks” klopt ook niet helemaal: als er afname en prijs is (zoals bij die 24 boeren nu), dan betaalt het juist wél de rekeningen, anders stopt het volgend seizoen vanzelf.
Klopt hoor dat quinoa een serieuze optie is als je uien/aardappels wegbranden, maar wat Monique mist: aanpassing is geen oplossing voor de oorzaak, verzilting wordt vooral erger door droogte + lage rivierafvoer + zoute kwel en dat gaat met zeespiegelstijging gewoon vaker gebeuren. 600 ton op 200 hectare is nog piepklein; leuk voor een paar bedrijven, maar het “redt” de kustlandbouw niet als zoetwaterbeheer en bodemkwaliteit verder achteruit gaan. En die hogere prijs werkt alleen zolang consumenten het blijven betalen, wat gebeurt er als er straks wél veel meer aanbod is en de marge eruit loopt?
helemaal eens ja. hier in brabant zie je ook dat droge zomers de boel slopen: vorig jaar bij een kennis (boer net buiten eindhoven) stonden de aardappels op de lichte grond gewoon te verpieteren, en dan kun je stoer “gewoon beregenen” roepen maar als het water er niet is houdt het op. En dat “gezond zaadje betaalt niks” is ook zo’n kroegpraat: even rekenen, 600 ton op 200 hectare is 3 ton/ha, als je daar een fatsoenlijke contractprijs op hebt is dat gewoon omzet, anders tekent niemand zo’n contract bij Jumbo.
Nou zeg, quinoa is leuk maar wie gaat dat straks allemaal eten zonder dat het weer zo’n dure hippe “saladebowl” blijft? Als het echt uit NL komt en het helpt boeren, leg het dan ook gewoon betaalbaar in de supermarkt en niet alleen in zo’n klein zakje van 4 euro toch?
ach rita, als het land hier bij de dijk te zout wordt kun je wel roepen “niet hip en duur” maar dan heb je straks helemaal niks meer van eigen bodem. en 4 euro is nog altijd goedkoper dan weer een vracht soja of rijst de halve wereld over slepen, maakt mij niet uit of het quinoa heet of “korrel 3”, als het groeit in zout zand is dat gewoon handig.
StansenNL heeft gewoon gelijk: als de bodem zouter wordt kun je romantisch blijven doen over “aardappelcultuur”, maar dan sta je straks met lege schuren en een nostalgisch gevoel. Het paradoxale is dat mensen quinoa nog steeds als hippe import zien, terwijl het hier juist een nuchtere aanpassing aan klimaatstress is: je verbouwt wat wél wil groeien, punt. En ja, het is duurder nu, maar dat is inherent aan elke nieuwe keten; de echte vraag is waarom we pas in beweging komen als het zout letterlijk door de klei kruipt.
ja Rita, straks eten we zeker alleen nog patat en uien omdat quinoa “hip” is hè… als boeren aan de kust anders niks meer kunnen telen door dat zout, dan is dit gewoon slim meebewegen met wat de aarde laat voelen. En die prijs? dat is vooral supermarkt-energie: klein zakje, grote marge, niet omdat dat zaad magisch duur is.
klinkt best logisch, maar ik ben vooral benieuwd of dat in de winkel ook echt “normaal” geprijsd wordt of weer zo’n hip zakje voor 4,99 terwijl rijst 1,50 is. en als het uit nl komt moet je ook eerlijk zijn over al die bewerking/wasstappen en energie, anders is het vooral een leuk etiketje op de verpakking.
Leuk verhaal hoor, maar “zouttolerant” is geen wondermiddel: als je bodem echt verzilt ga je óók met quinoa uiteindelijk opbrengst en kwaliteit verliezen, en dan zit je met een nichegewas dat je alleen kwijt kan via contractjes met één club en een supermarkt die de prijs dicteert. En dat Wageningen + GreenFood50 “een Europese variëteit” hebben… tja, ik was zelf ook zo dat ik dacht dat dat puur voor de boer is, maar het is vooral grip op zaad/keten en straks mag je weer betalen voor licenties en ‘duurzame’ labels terwijl de boer het risico draagt!!!
Luister, quinoa is allemaal leuk voor de hippe bakjes op de Zuidas, maar als je grond zo zout wordt dat je Zuid-Amerikaans vogelvoer moet gaan telen dan is dat geen “innovatie” maar een noodverband. Straks rijden we hier ook nog met tankwagens zoet water langs de dijk, jansen.
Quinoa is geen “hippe bakjes” ding maar gewoon een hedge voor boeren als aardappels/uien door verzilting steeds vaker bearish worden; noodverband én innovatie kunnen tegelijk waar zijn. En dat tankwagens-beeld is drama: de echte game is rassen/teelt die met brak water kunnen, anders ga je straks pas echt bagholden met waardeloze grond.
helemaal eens: quinoa is geen “hippe bakjes”-ding maar gewoon een praktische uitweg als je uien/aardappels het laten afweten door zout en droogte. heb ’m laatst bij vrienden in Groningen gegeten, NL quinoa is echt minder bitter en kookt veel fijner; wat veel mensen niet weten is dat die saponinen (bittere laag) ook je darm kunnen irriteren als het slecht is nagespoeld. overigens is het als voedingsbron ook gewoon prima: compleet aminozuurprofiel en veel vezels, dus dit is eerder slim aanpassen dan noodverband.
quinoa is op zich slim als je kustomgrond steeds zouter wordt, maar doe niet alsof het de wonderpil is want zonder goeie afzet en verwerkingsspul sta je straks met een schuur vol nattig zaad en nul marge
In de praktijk is quinoa een logische proef als je land richting zout gaat, maar het is ook geen gratis reddingsboei: je hebt geschikte rassen, goede droging/opschoning en vooral vaste afnemers nodig. Als dat allemaal meevalt kan het prima een extra pijler zijn naast de rest, maar “gezond zaadje” alleen betaalt de rekeningen niet.
Quinoa op zoute grond is best logisch ja, maar laten we niet doen alsof dit dé klimaatoplossing is: als je afzet aan één keten hangt en de prijs nog steeds “hoger dan import” is, dan is het gewoon een fragiel verdienmodel. En die verzilting los je niet op met een hip zaadje maar met waterbeheer, drainage en keuzes over wat je überhaupt nog in kustpolders wil telen, maar ok zolang Jumbo er een marketingsticker op kan plakken.
quinoa is leuk maar de echte test is: wie gaat het verzekeren en financieren als je opbrengst op zoute klei zo volatiel is? zonder bank/verzekeraar die dit als “normale teelt” accepteert blijf je hangen in hobby-areaal en PR bij de supermarkt, de markt bepaalt dat vanzelf.
Weer dat gezeur over “hobby-areaal”: 200 hectare is klein ja, maar voor boeren op zoute klei is 3 ton/ha ineens wél geld in het laatje als uien/aardappels half mislukken. Alleen heeft SandraVG wel een punt dat banken en verzekeraars pas meedoen als er 5-10 jaar cijfers liggen; met een Jumbo-contractje van 3 jaar ga je geen investering van pak ’m beet €80.000 aan opslag/schoonmaak terugverdienen als de prijs 20% zakt. En nee, waterbeheer fixen is nodig, maar dat is een traject van miljarden en jaren, dus tot die tijd is zo’n alternatief gewas gewoon een tussenoplossing, geen wondermiddel.
Ach ja, quinoa klinkt leuk als je grond steeds zouter wordt, dan heb je tenminste nog íets in plaats van weer een half mislukte oogst. Maar doe niet alsof het de redding is, want als de afnemer afhaakt of de prijs zakt zit je wel met je investering en de bank kijkt dan echt niet mee “omdat het gezond is”.
quinoa op zoute klei klinkt mij eerlijk gezegd best logisch, als je uien en aardappels er steeds vaker aan gaan door die verzilting dan moet je wat, en dan is 600 ton op 200 hectare helemaal niet “hobby” maar gewoon een serieuze proef op praktijk-schaal. Alleen dat hele verhaal leunt nu wel erg op één supermarkt die drie jaar tekent en daarna weer vrolijk kan switchen naar goedkoper spul uit Peru als de hype weg is, en dan zit de boer met z’n aangepaste machines en afzet die ineens verdampt. en ja, waterbeheer blijft de basis, maar dat is zo’n traag politiek moeras dat ik het die boeren niet kwalijk neem dat ze alvast iets telen wat wél tegen een beetje zee in de grond kan.
In de praktijk is het voor die kustboeren gewoon kiezen tussen “iets proberen” of weer een jaar halve oogst, dus quinoa snap ik wel als noodverband. Maar dan moet de afzet wel stabiel zijn, want als straks iedereen het zaait en de supermarkt haalt het weer uit het schap, zit je met een dure teelt en nul marge.
Ik merk gewoon dat dit weer zo’n typisch forumverhaal is: alles draait meteen om Jumbo-contractjes en banken, alsof boeren zelf te dom zijn om te snappen dat een prijs kan zakken. Als je grond zouter wordt en je standaardteelt klapt, dan ga je iets proberen ja, niet omdat het een “wondermiddel” is maar omdat stilstaan pas echt duur is.
ja joh Monique, boeren “snappen het zelf” maar ondertussen moeten ze wel precies telen wat in zo’n contractje past, anders kun je je schuur vol quinoa houden en alsnog failliet. als de bodem zouter wordt door ons hele droge-chemie systeem, dan is het juist bewust om te kiezen voor een natuurlijk gewas dat het aankan, en niet weer alles aan Jumbo en Wageningen op te hangen terwijl onze kinderen straks alleen maar nog meer monocultuur zien.
zelfde hier mn oom in de polder zag z’n uien gewoon wegkwijnen door dat zoute gezeik dus probeerde ie quinoa en dat groeide prima maar daarna begon de ellende pas want niemand in de buurt heeft die verwerking en dan mag je alsnog met je “nederlandse quinoa” achterin een vrachtwagen naar weetikveel waar dus ja t idee is logisch maar zonder keten hier is t gewoon marketing met een modderlaagje erop bestaatniet
Sandra mist hier het punt: financiering en verzekering volgen meestal pas als er afzetzekerheid is, en dat is er de facto wél met contractteelt via GreenFood50 en een meerjarig Jumbo-volume. Volatiliteit op zoute klei is niet uniek, dat is bij pootaardappelen/uien net zo goed een issue; banken kijken naar marge, spreiding en contracten, niet naar “traditioneel” versus “hip”. PR is het pas als er geen keten achter zit, maar dit is gewoon risicomanagement: ander gewas omdat je oude gewas het niet meer trekt.
Typisch dat we nu “trots” zijn op 600 ton quinoa, terwijl Jumbo er honderdduizenden pakjes doorheen jaagt en de boer vervolgens met een 3-jarig contractje en hogere kostprijs blijft zitten. En niemand heeft het over de extra kosten voor spoelen/zoetwater en drainage als die verzilting doorzet: dat is zo €1.500 per hectare per jaar aan gedoe, maar dat past niet in het leuke marketingverhaal van NL-superfood.
Ik heb genoeg van de wereld gezien en overal waar je “nieuw supergewas” op een poster zet, komt er daarna gedoe met logistiek en kwaliteit: quinoa is pas wat waard als je het hier ook fatsoenlijk kunt schonen, drogen en opslaan zonder dat je bij elke natte herfst een partij kunt weggooien of afkeuring krijgt omdat de korrels niet gelijk zijn. En nog iets wat niemand zegt: als Jumbo straks roept “alleen NL biologisch”, dan moet die verwerking óók hier netjes en schaalbaar, anders rij je alsnog met half product het land door en verdwijnt de marge in machines, audits en papierwerk. Quinoa als gewas prima, maar verzilting is niet iets waar je je uit teelt, dat is water en beleid, en daar zijn we in Nederland kampioen pappen-en-nathouden tot het echt pijn doet.
JaapWansen raakt precies de zere plek: leuk dat er een “nieuw” gewas is, maar als de keten eromheen niet klopt ben je als boer gewoon de pineut na één nat najaar en een afkeur-rapportje. Ik zie hier in Den Haag ook hoe beleid altijd pas wakker wordt als het al mis is: eerst laten we water en bodem verzieken, en daarna gaan we doen alsof quinoa de reddingsboei is… terwijl die verzilting gewoon keihard om keuzes vraagt, niet om een Jumbo-sticker.
Quinoa is geen reddingsboei maar wel gewoon risicospreiding: als je in kustpolders steeds vaker droge zomers hebt, krijg je meer zoutopbouw en dan vallen uien/aardappels sneller om, dat is geen “beleidspaniek” maar fysica. Alleen: 600 ton op 200 hectare is nog peanuts, dus één afkeur-rapport en je hele keten is meteen wankel, daar heeft AishaDH gelijk in. En die verzilting los je niet op met een Jumbo-label, dat vraagt óók om zoetwaterbeheer en keuzes in wat je waar nog wil telen, anders loop je over 10 jaar weer achter de feiten aan, toch?
quinoa kan best, als het zout je aardappels opvreet moet je wat, maar je bent er nog niet met een hip gewasje en een labeltje. als het zoetwater in de sloten ’s zomers wegvalt blijft die zoutdruk, dan helpt alleen keuzes maken en water vasthouden, anders is het weer bouwen op zand.
Quinoa planten omdat het “te zout” wordt, prima, maar waarom doen we alsof dat het probleem oplost?? Het punt dat WillemJan mist: wie heeft dat land en waterbeheer zo laten versloffen dat je überhaupt naar noodgewassen moet grijpen, en wie gaat die schade betalen, de boer weer zeker?? En dan straks overal quinoa met een leuk verhaaltje, maar het grondwater blijft verzilten en de sloten staan droog… en dan?? moet ik dat maar normaal vinden??!!!
Typisch Den Haag: eerst jaren niks doen aan waterbeheer en dan klagen dat de “keten” niet klopt, alsof er ineens een potje van €500 miljoen klaarstaat als het een keer nat najaar is. En dat Jumbo-stickerverhaal… 3-jarig contractje en hogere kostprijs, dus straks als de consument weer rijst koopt mag de boer het afboeken, zo gaat dat altijd.
alsof je in 1 nat najaar meteen “de pineut” bent bro quinoa is juist risicospreiding want het alternatief op verzilte grond is niks telen en failliet gaan terwijl beleid weer 10 jaar vergadert lol
Vanuit het buitenland gezien is dit vooral een mooi “we passen ons aan” verhaaltje terwijl de echte vraag is: waarom wordt die kustbodem überhaupt zouter, en waarom lukt het NL niet meer om waterbeheer simpelweg op orde te houden zonder 12 lagen bestuur die elkaar blokkeren. Hier in Thailand zie je boeren gewoon schuiven naar zouttolerante teelten omdat het móet, maar in NL gaan we het eerst 5 jaar vermarkten via Jumbo met een bio-label en daarna janken dat het klimaat “ons overkomt”. Quinoa is prima hoor, maar het klinkt ook een beetje als pleister plakken op een dijk die lekt.
Paul heeft wel een punt: quinoa telen is slim aanpassen, maar het is óók een signaal dat het waterbeheer en die eindeloze bestuurlijke stroperigheid ons keihard inhaalt. Ik zie hier in Den Haag al gezinnen die elke zomer met hitte en droogte omvallen en dan mag “de markt” het oplossen met een bio-label bij Jumbo… prima, maar fix ondertussen die verzilting en zoetwaterverdeling, want anders zitten boeren én burgers straks met de rekening.
ze heeft gelijk hoor, quinoa is mooi lapmiddel maar als het zoetwater hier weer “volgens schema” richting randstad gaat en wij langs de dijk met zoute prut blijven zitten, dan kun je straks alles telen wat tegen zout kan. en dat bio-label bij jumbo is leuk, maar probeer als boer eens een jaarplanning te maken met vergunningen en waterschappen… succes.
Men vergeet gemakkelijk dat we in de jaren ’70 langs de kust ook al met “zoute kwel” zaten te klooien; toen werd er vooral gepompt en gepolderd, nu heet het ineens innovatie omdat er quinoa op staat. Mooi gewas hoor, ik heb ’t laatst gekocht bij Jumbo en het is prima te eten, maar het blijft dweilen met de kraan open als het waterbeheer en die eeuwige Randstad-prioriteit niet veranderen. En dat driejarig contract klinkt leuk tot er weer een nat jaar komt en de regels/inspecties ineens anders zijn… dan mag de boer het weer uitzoeken.
bruh quinoa is juist een slimme patch want je kunt niet ff de hele kust “ontzouten” met goede vibes en randstad-bashing, waterbeheer fixen duurt decennia en tot die tijd is een gewas dat tegen zout kan gewoon cashflow en minder braakliggende grond lol
Tsja, quinoa is geen oplossing maar een omweg: je accepteert dat het land zouter wordt in plaats van dat je het waterbeheer op orde trekt en de zoetwatervoorraad bewaakt. Straks zit je met een hip gewas voor de krant, en de rest van de teelten kan je alsnog afschrijven.
Leuk dat quinoa zout kan hebben, maar het punt dat iedereen mist: verzilting is óók beleid—waterbeheer + klimaat + doorgaan met export-akkers alsof zoetwater oneindig is, oh ja want “markt regelt”. En dan Jumbo met een bio-sticker als redder terwijl de keten gewoon dezelfde blijft: boer slikt risico, supermarkt pakt marge, en de echte fix (minder intensief, eerlijk water verdelen, stoppen met groei-fetish) blijft taboe.
Typisch weer dat “verzilting is beleid”-praatje alsof je met een beleidsnotitie het zout uit 200 hectare klei trekt, dat gaat je eerder €20-30 miljoen aan gemalen/zoetwaterinlaat kosten dan dat het morgen “eerlijk verdeeld” is. Die quinoa is gewoon een noodverband waar je nog wat tonnen mee kunt draaien als uien en aardappels wegvallen, en Jumbo die marge pakt is geen nieuws maar wel beter dan helemaal géén afzet. Minder intensief roepen is makkelijk vanaf de laptop, maar de bank wil gewoon rente en de boer wil aan het eind van het jaar zwarte cijfers, klaar.
Ik rij al 30 jaar langs die dijken en je proeft het zout zowat in je koffie, dus quinoa telen is leuk maar het echte probleem is dat we die kustgrond en dat waterbeheer al jaren laten verrekken omdat Randstad-bobo’s het pas snappen als hun avocado duurder wordt, jansen. En straks staat er “lokaal superfood” op het pak terwijl de boer nog steeds z’n eigen droger en risico mag betalen, da’s altijd hetzelfde liedje.
Leuk dat je op Randstad-bobo’s schiet, maar je mist het echte bottleneck: afzet + verwerkingsketen. Zonder vaste contracten, drogen/pellen hier in NL en een prijs die opweegt tegen aardappels/tarwe blijft quinoa een niche en gaat geen bank daar serieus op financieren.
quinoa is vast leuk voor de marketing, maar doen alsof dit dé oplossing is voor verzilting is echt te makkelijk… je bodem en je zoetwater blijven gewoon achteruitgaan en ondertussen ga je een “superfood” telen waar de afzet en verwerking hier nog amper staat, dus de boer zit weer met het risico en wij met een duur zakje in de supermarkt.
LindaR heeft gelijk hoor: quinoa groeit misschien op zoutere grond, maar die verzilting los je er niet mee op, dat schuift je probleem alleen een jaar door. hier bij ons merk je met droge zomers ook dat het slootwater steeds “harder” wordt en dan kun je telen wat je wilt, zonder zoetwater vasthouden en fatsoenlijk peilbeheer wordt het gewoon armer land, en de boer mag weer gokken op een nieuwe afzet. wat mij betreft eerst water en bodem op orde, dan pas hippe zaadjes.
eens dat boer weer het gokticket krijgt maar quinoa als zouttolerante teelt is gewoon een extra tool geen messias, alleen zonder waterbeleid en fatsoenlijke keten hier blijft t een duur hip zakje en is verzilting alsnog gg
Leuk dat quinoa “tegen zout kan”, maar het echte punt is: wie heeft straks zeggenschap over het zaad en de teeltkennis? Als dat via één clubje (WUR/GreenFood50 + supermarkt) loopt, zit je zo weer in een afhankelijkheidsconstructie zoals bij pootgoed en contractgroenten; dan mag de boer vooral leveren en slikken. En biologisch klinkt mooi, maar op zoute klei zonder fatsoenlijke rassenkeuze en rotatie krijg je heus gewoon ziekten en kwaliteitsafkeur, dat lost geen marketinglabel op.
Iedereen blijft hangen op zout en contracten, maar het echte verhaal is dat quinoa als plant een soort ionen-“filter” is: die wortels zetten Na+/Cl- anders weg en daarmee verander je het elektromagnetische bodemveld, en dát bepaalt of je bodemleven coherent blijft of uit elkaar valt. kwantumfysica toont aan dat zulke micro-velden (redox, ladingsverdeling) de uitkomst “meten” lang voordat jij met je opbrengstcijfertjes komt, dus als je quinoa slim in rotatie zet kun je verzilting energetisch dempen i.p.v. alleen tolereren... maar ja, ga dat maar eens uitleggen aan WUR met hun spreadsheets.
Wederom zo’n “NL quinoa”-succesje, maar niemand noemt even dat die 600 ton op jaarbasis ook gewoon een paar vrachtwagens is en dat je voor drogen/opschonen en opslag wéér een hele keten moet optuigen met machines van tonnen. En dan Jumbo met 3 jaar: een boer investeert zo €150.000 in aanpassingen en krijgt daarna een mailtje “inkoopprijs omlaag want wereldmarkt”, ja hoor. Als je bodem te zout is, moet je het zout eruit managen, niet eromheen gaan telen en doen alsof dat gratis is.
Ach quinoa kan best, maar wie gaat dat spul hier fatsoenlijk schoonmaken en drogen zonder dat je voor elke regenbui een hele loods vol ellende krijgt, die keten is toch de echte bottleneck niet dat zaadje zelf
snap die bottleneck wel hoor, telen is één ding maar als je na elke natte week met half-gespoelde quinoa zit waar niemand op zit te wachten schiet je weinig op. maar dat is juist waarom je dit samen moet opbouwen (boeren + verwerker), en niet meteen roepen “kan niet”, want met die verzilting ga je sowieso andere gewassen nodig hebben.
Wat mij opvalt: iedereen staart zich blind op “zouttolerant”, maar quinoa is óók zo’n gewas waar de consument meteen een verhaal bij wil (lokaal, bio, eiwit); als Jumbo straks weer een nieuwe trend vindt, zit je met een nicheteelt en een schuur vol zaad. En taalkundig: het is Zuid-Amerika, niet Zuid‑America; dat soort slordigheidjes maakt het artikel onnodig marketingachtig.
Tsja, verzilting komt niet alleen van “droogte” maar ook van hoe we die polders doorspoelen en malen; als het IJsselmeer/kanalen brak gaan worden kun je quinoa gaan zaaien tot je een ons weegt. En let op: als iedereen achter zo’n hip contract aan hobbelt, zit je straks met één afnemer die de prijs dicteert, net als in de binnenvaart met die bevrachters.
Gerrit heeft wel een punt over dat doorspoelen en het grotere waterverhaal, maar quinoa als “hip contractje” wegzetten is ook te makkelijk. Boeren moeten nú iets kunnen telen als aardappels en uien het afleggen door zout en droogte, en dan is zo’n zouttolerant gewas gewoon logisch. En die afhankelijkheid van één afnemer: ja, daar moet je voor waken, maar als Jumbo eindelijk eens lokaal en bio wil inkopen is dat ook een kans, niet alleen een valkuil.
Quinoa als “hip contractje” wegzetten is echt te lui, als je grond langzaam richting brak water gaat moet je gewoon iets hebben dat nog wíl groeien. Bij ons in DH zie je hetzelfde met groenbeheer: een paar droge zomers en ineens moet je andere soorten planten, anders ben je elk jaar opnieuw aan het vervangen en klagen dat het “vroeger beter was”. En ja, die afhankelijkheid van één afnemer is een risico, maar zonder afzet/contract krijg je ook geen bank mee en kun je het helemaal vergeten, zo simpel is het ook weer niet.
klopt wel dat je met verzilting moet schuiven naar gewassen die het nog doen, quinoa is dan gewoon logisch en niet alleen “hip”. maar het blijft ook een gok: afzet is nog klein en als iedereen straks quinoa gaat doen en de prijs zakt, dan heb je weer een nieuw probleem.
Quinoa als “hip” wegzetten is lui, als je grond zouter wordt moet je gewoon een gewas hebben dat niet meteen omvalt. Maar dat contract-gedoe met één grote afnemer is wél een risico: leuk zolang de prijs oké is, kut zodra de specs of marge ineens veranderen en je hele teelt daarop is ingericht.
Quinoa kan best een slimme teelt zijn in zoute kustgrond, maar het is niet alleen “hip contractje en klaar”: als je je waterbeheer en bodem niet op orde hebt, ga je ook met quinoa tegen grenzen aanlopen. En dat WUR/GreenFood50 verhaal kan óók gewoon kennis en veredeling zijn waar boeren wat aan hebben, maar ik vertrouw het pas als de boer niet vastzit aan één afnemer/zaadlijn en de marges niet weer bij de keten blijven hangen… ik was zelf ook zo dat ik dacht dat die mooie duurzaampraat altijd voor de boer is. Laat ze eerst maar eens transparant maken wie er aan verdient en wie het risico slikt!!!
quinoa is prima, maar waarom doen we alsof verzilting alleen “droogte” is en niet ook gewoon dat we de zoetwaterbuffer in NL als een shared resource zonder rate-limit runnen: elke sector trekt z’n eigen API leeg en de boer krijgt 403 als het misgaat. Als je serieus wil opschalen moet je ook kijken naar wat er ná de oogst gebeurt: schoonmaken/ontbitteren/drogen is de echte bottleneck, en als die keten straks 1 centrale processor is heb je meteen een nieuwe single point of failure + prijsdruk, succes ermee.
TechBro heeft wel een punt over die zoetwater-“shared resource”, maar doen alsof de boer alleen maar slachtoffer is is ook te makkelijk — intensieve teelten en blijven pompen voor export-akkers helpt verzilting ook gewoon vooruit. Quinoa is prima als adaptatie, maar als Jumbo/GreenFood straks de enige gatekeeper wordt zit je weer met dezelfde kapitalistische keten: boer risico, supermarkt marge, en bij één storing ligt alles plat.
bro die api metafoor is leuk maar verzilting is ook gewoon zee die je polder in kruipt en peilbeheer dat faalt, en die “1 processor = doom” take is overdreven want we hebben nu ook al centrales voor aardappels uien suiker en dat draait prima als je ff redundantie bouwt ipv alvast paniekposten
quinoa als “oplossing” voor verzilting, ja leuk voor in de AH-schap, maar je bodem wordt er niet minder zout van hè… ik hoorde van een boer hier via een klant dat je met quinoa vooral een paar jaar kunt uitstellen, maar als je peilbeheer en zoetwateraanvoer niet op orde zijn kun je straks óók geen quinoa meer kwijt, dan groeit er gewoon niks fatsoenlijks behalve zilt spul.
Klopt dat quinoa het zout niet “wegtovert”, maar het is ook niet bedoeld als magische bodemsanering, het is een manier om nog wél iets van opbrengst te halen terwijl je ondertussen aan waterbeheer en teeltrotatie werkt. En eerlijk, als huisarts zie ik liever dat we nú inzetten op gewassen die tegen droogte en verzilting kunnen, dan straks weer een ronde paniek met mislukte oogsten en duurder eten. Als je wacht tot peilbeheer perfect is, ben je jaren verder.
TechBro met z’n API’s… boeren krijgen geen “403”, die krijgen gewoon een rekening en een zoute akker als het waterbeheer en de aanvoer niet kloppen. En die bottleneck na de oogst is gewoon ondernemen: zet er meer capaciteit neer of werk samen, niet meteen doen alsof het één groot IT-risico is.
Leuk dat quinoa “tegen zout kan”, maar de olifant is toch: hoe biologisch is dit verhaal als je in een verzilt kustgebied zit waar je normaal juist veel moet spoelen/irrigeren om zout weg te krijgen? Waar komt dat zoetwater dan vandaan in droge zomers, en wie krijgt voorrang bij peilbesluiten: boer, natuur, drinkwater? En dat Jumbo “NL biologisch” claimt: wordt dat gecontroleerd op ketenniveau (scheiding, residu’s, herkomst) of is het vooral een label op een zakje omdat het lekker verkoopt? Bron naar die audits/controle-instantie graag.
In de praktijk is quinoa juist interessant omdat je dan minder hoeft te “spoelen” dan bij uien of aardappels, dat mist Naomi een beetje. Biologisch wordt gewoon SKAL gecontroleerd tot en met de verwerker, Jumbo kan niet zomaar wat op een zakje plakken, maar dat zoetwater-vraagstuk blijft wel de echte bottleneck in die kuststrook ja.
ja leuk quinoa, maar dat “minder spoelen” is marketingpraat als je grond en slootwater gewoon steeds zouter worden. SKAL-stempeltje verandert niks aan het feit dat je in die kuststrook straks of zoetwater moet blijven aanvoeren of accepteert dat je opbrengst en kwaliteit alle kanten op schiet, en dan zit Jumbo echt niet te wachten op een zakje met misoogstprijs.
Luister, quinoa of niet: die verzilting komt ook gewoon door hoe we het land hebben leeggepompt en de dijken hoger hebben gezet, dat zoute water drukt er toch wel in als je peil kunstmatig laag houdt. Straks sta je bij de AH met “Hollands superfood” en is het alsnog met Braziliaanse kunstmest en een droger die 24/7 staat te loeien, duurzaam m’n reet.
Ja jong, quinoa is leuk en hip voor in de salade, maar wie gaat da straks allemaal eten als het hier 3x zo duur is als rijst of aardappels? En intussen blijft dat zoute gedoe gewoon komen als ge de zee en het waterbeheer niet op orde krijgt, dan zijt ge alleen maar een ander gewas aan ’t proberen tot de volgende “trend”.
WilmaJ mist het punt dat quinoa hier niet “hip” hoeft te zijn, maar gewoon een gewas dat nog wél wat oplevert als uien/aardappels het laten afweten door zout en droogte. Even rekenen: 24 boeren op 200 hectare is 600 ton, dat is peanuts voor “wie gaat dat eten”, maar genoeg om een keten als Jumbo lokaal te laten inkopen en ervaring op te bouwen. En ja dat zoute gedoe blijft komen, precies daarom test je nu alternatieven in plaats van wachten tot alles bruin wordt.
quinoa als “plan B” bij verzilting snap ik wel, maar 600 ton op 200 hectare is ook meteen het bewijs dat dit voorlopig vooral een niche blijft en geen reddingsboei voor de hele kustlandbouw. en zouttolerant is niet hetzelfde als “maakt niks uit hoe zout/droog het wordt”: bij echt hoge EC-waardes keldert de opbrengst alsnog, plus je moet ook afzet en verwerking op orde hebben. wel slim dat ze nu al rassen en ketens testen, want droogte + zouter grondwater wordt in NL gewoon vaker, zeker langs de kust, dus waarom wachten tot uien en aardappels structureel tegenvallen?
Grappig hoe we “quinoa uit Groningen” meteen als vooruitgang framen, terwijl het eigenlijk een stille bekentenis is dat we accepteren dat de kuststrook langzaam brak water wordt. En dan gaan we dus een hip zaadje telen om ons beter te voelen, in plaats van het echte gevecht aan te gaan: wie krijgt zoet water, natuur of landbouw, en wie betaalt dat? Paradoxaal genoeg is dit precies hoe Nederland altijd werkt: eerst de ramp normaliseren, dan er een verdienmodel op plakken en het innovatie noemen. Maar wat zegt dit over ons dat we ons aanpassen aan het zout, terwijl we ooit beroemd waren om het zout buiten de deur houden?
Alsof quinoa telen betekent dat we “het zout maar accepteren” is wel wat kort door de bocht: boeren passen zich altijd aan wat er nú op het land gebeurt, en 600 ton op 200 hectare is nog steeds een niche. Verzilting komt door een mix van droogte, lage rivierafvoer en zout kwel; zoet water “even regelen” is niet gratis en in droge zomers is er gewoon te weinig voor alles tegelijk, dus die verdelingsvraag blijft sowieso. En eerlijk: zout buiten de deur houden lukt tot op zekere hoogte, maar met zeespiegelstijging en vaker droogte wordt dat steeds duurder en lastiger, dus waarom niet én mitigeren én slimmer telen?
quinoa telen is leuk voor de variatie, maar het is ook gewoon een doekje voor het bloeden als je verzilting echt laat doorlopen. Aan de andere kant: zoet water “even regelen” is ook niet zo simpel en goedkoop, dus ik snap wel dat boeren pakken wat nog wél groeit.
Quinoa is prima als “failsafe crop”, maar hij mist de echte olifant: verzilting is geen gewaskeuze-probleem maar een infra/beleid-probleem (waterbeheer, peil, drainage, inlaat) en dat blijft nu lekker doorschuiven tussen waterschap/provincie/Den Haag. simpel: je kunt tolerant spul gaan telen tot je een ons weegt, maar als je de zoutdruk niet aanpakt ben je gewoon langzaam je grond aan het afschrijven, alleen met hipper zaad.
quinoa telen is slim als pleister, maar je kunt niet elke dijkprobleem oplossen met een hip zaadje en een recept van Allerhande, zeg maar. tegelijk: infra fixen duurt jaren en politiek is traag, dus als boeren nu iets zoeken dat nog wél groeit op zoute grond, snap ik het ook gewoon.
quinoa is niet alleen “hip zaadje”, het is gewoon risk management: als je percelen langzaam bracken door droogte/zout, wil je een crop die niet meteen crasht. tegelijk is het wel een symptoombestrijder ja, want die verzilting komt ook door waterbeheer en daar zit de overheid weer als pure legacy code te treuzelen met vergunningen en peilbesluiten, maar boeren kunnen niet wachten op een beleids-update die pas in 2032 deployed wordt.
VincentW mist dat “het echte gevecht” niet alleen zoet water verdelen is, maar vooral: stoppen met doen alsof elke hectare altijd aardappel/uien móét blijven leveren, ook als het systeem eromheen verandert. Enerzijds is quinoa natuurlijk aanpassing aan een probleem dat we deels zelf groter maken (waterpeil, drainage, intensiteit), anderzijds is het óók gewoon risicospreiding en boeren die niet willen wachten tot Den Haag weer eens een deltaprogramma in powerpoints af heeft. En dat verdienmodel-framen is makkelijk, maar zonder verdienmodel gaat er precies nul hectare mee in beweging en blijft het bij “we moeten iets”. Het pijnlijke is: we willen én natuur, én exportlandbouw, én droge voeten, én goedkoop eten… ja dan krijg je dit soort pragmatische schuifjes, schuifjes, schuifjes.
Ach quinoa leuk en aardig, maar als je grond zouter wordt komt dat ook door dat hele gedoe met zoetwater vasthouden en sluizen/kanalen, je kan niet overal “nieuw gewas” op plakken en dan net doen alsof de dijk het oplost hoor
Quinoa is prima als “zouttolerant”, maar niemand noemt de echte killer: je hebt een hele processing-keten nodig (wassen/ont-saponineren, drogen, sorteren) en dat is in NL geen plug-and-play zoals bij tarwe. simpel: zonder een paar schaalbare hubs + heldere specs (en wie betaalt afkeur) blijft dit een leuk proefveldje voor PR en kan die boer na 1 natte oogst z’n marge weggooien.
Leuk hoor NL-quinoa, maar niemand vraagt ff wie die zaden en veredeling straks in handen heeft… eerst zijn boeren “innovators”, daarna zit je aan één club vast met licenties, eisen, data en boetes als je oogst afwijkt. Ik heb dat in de zorg ook gezien: eerst “samen verbeteren”, daarna is het één grote industrie waar jij het risico draagt en zij de winst, en de media noemt het dan duurzaam!!!
Wilma heeft wel een punt: eerst “mooie innovatie” en voor je het weet zit je vast aan één veredelaar/afnemer die de regels dicteert en jij mag het weer uitzoeken als het weer tegenzit. Maak dan meteen afspraken dat boeren zélf zaad mogen bewaren en dat die data/boetes-onzin buiten de deur blijft, anders is het gewoon een nieuw jasje voor dezelfde ketenmacht.
Wederom dat romantische “boeren moeten zelf zaad bewaren” alsof je dan ineens gratis en zonder risico draait… die veredeling en afzetorganisatie kost ook gewoon geld, en zonder contract zit je straks met 600 ton quinoa en een schuur vol spijt. En dat data/boetes-verhaal: als Jumbo 100.000 pakjes per jaar wil, dan wil ’ie ook kwaliteit en traceerbaarheid, anders flikker je het net zo goed weer in de sloot bij de dijk.
Ja jong, ge maakt er meteen weer een complotsoap van. Het is gewoon een boer die iets plant wat tegen zout kan, da is toch beter dan blijven janken dat er niks meer groeit.
Weer dat “gewoon een boer die iets plant” alsof de rest vanzelf gaat… 24 boeren op 200 hectare en 600 ton, dat is nog geen kruimel, maar de marketingmachine draait al op volle toeren en Jumbo wil natuurlijk wél de marge maar niet het risico. En als het straks tegenvalt met schimmel, oogst of afzet, mag de belastingbetaler weer dokken voor een “innovatiepotje” van een paar miljoen, let maar op.
hou toch op met dat “marketingmachine” gezanik, quinoa is juist een slimme uitweg als je grond door dat zoute gedoe niks meer wil, dan heb je liever 600 ton quinoa dan 0 ton aardappels. en als Jumbo het afneemt is dat juist zekerheid voor die boer, ik hoorde van een klant met een akkerbouwman dat ze liever een klein begin hebben met vaste afzet dan weer zo’n jaar gokken en kapot draaien op diesel en kunstmest.
bruh 600 ton is letterlijk een pilot om te checken of quinoa op zoute grond überhaupt rendabel kan en jumbo “wil marge” sure maar zonder afzetcontract plant geen boer dit dus dat risico ligt juist niet automatisch bij de belastingbetaler lol
Wat moet je, 24 boeren die iets proberen is geen “marketingmachine”, dat is gewoon kijken wat nog groeit als het zout wordt. en nee, daar hoeft niet meteen een subsidiefeest van te komen, soms verkoopt het gewoon of stopt het weer, zo simpel is het.
Die CorPansen mist het punt dat verzilting niet “misschien ooit” is maar nu al gewoon opbrengst kapotmaakt, dus mensen zoeken iets dat nog wél wil groeien. 200 hectare is klein ja, maar als je niks nieuws probeert blijf je hangen in pieper-tarwe en dan kun je straks helemaal inpakken langs de kust.
Quinoa is prima, maar iedereen doet alsof je “zout” even kunt weg-eten met een hip gewas. als die kustpolders verder verzilten krijg je straks gedoe met drinkwaterinname, sloten die omklappen en burenruzies over doorspoelen en peilen, daar gaat geen Jumbo-labeltje iets aan fixen.
Kijk, quinoa is leuk voor de PR maar dit is vooral een “margin trade”: als de wereldprijs inzakt of Peru/Bolivia dumpen zit je met een nichegewas en dure cleaning/droging terwijl je yield op zoute klei toch al volatiel is. Veel boerderijen onderschatten ook dat consumenten NL-quinoa alleen kopen als het amper duurder is dan rijst/pasta, dus de risicopremie ligt straks bij de boer tenzij die afnemer echt meedeelt in slechte jaren.
rick heeft wel een punt: als peru de prijs laat zakken sta je hier met een hip zaadje en een dure droogschuur. maar aan de andere kant, op zoute klei kun je blijven janken om aardappels of je probeert eens wat dat wél wil groeien, en quinoa is tenminste nog te verkopen aan heel nederland dat “gezond” wil doen tot het weer chips wordt.
Mooi dat er een gewas is dat wat kan hebben, echter laten we ook even naar de consument kijken: quinoa is prima, maar als het straks “NL biologisch” is en het kost 2 euro extra, dan moet Jumbo dat niet weer op de klant afwentelen terwijl de boer het risico draagt. Daarentegen zou het wel helpen als we in NL ook meer doen met verwerking dichtbij (drogen/opschonen) en korte ketens, want anders rij je alsnog halve vrachtwagens het land door voor een hip zakje bij het schap.
Quinoa als “oplossing” voor verzilting klinkt leuk voor in een vakblad, maar we doen weer alsof je met een hip gewasje een structureel probleem wegteelt terwijl de echte ellende gewoon waterbeheer, bodemdaling en doorgeschoten drooglegging is. En dan Jumbo met zo’n driejarig contractje en een mooi biologisch stickertje: zodra de oogst tegenvalt of de prijs in Peru zakt, mag de boer het uitzoeken en ligt er weer import in het schap, dat heb ik vaak genoeg gezien met dit soort ketenpraat. Bovendien: 24 boeren en 600 ton per jaar is peanuts, maar het wordt verkocht alsof we de voedselzekerheid redden… kom op zeg.
Hij mist dat quinoa hier niet “de verzilting oplost”, maar wél een praktische escape hatch is voor boeren die anders gewoon niks rendabels meer kunnen telen op zoute grond; dat is adaptatie, geen marketing. En dat Jumbo-contract gezeur: zonder afzet en verwerkingsketen blijft het altijd bij hobbyhectares, dus ja klein nu, maar zo begint elke teelt hier.
quinoa is leuk tot je beseft dat het ding vooral “zout kan hebben”, niet “zout wegtovert” zeg maar. straks eten we NL-quinoa met een snufje extra… uit de bodem zelf, laten we eerlijk zijn.
Juridisch gezien is het ook oppassen met “Nederlands/biologisch” als marketinglabel: zodra Jumbo dat groot op de verpakking zet, trek je NVWA/Skal en de ACM mee en is één afwijkende partij of menging met import al snel een dossier. En let op kwekersrecht/licenties: die WUR/GreenFood50-variëteit is niet “vrij zaad”, dus telers die denken slim zelf te vermeerderen kunnen de facto zo in een handhavingsbrief lopen. Contractje is leuk, maar de echte pijn komt vaak pas bij audits, claims en IP.
Hmm quinoa is leuk en gezond enzo, maar ik ben vooral benieuwd wie het uiteindelijk gaat kopen als het “NL van de boer” dus ook duurder is… de meeste mensen pakken toch gewoon de goedkoopste rijst/pasta en klaar. En hoe zit het met al die beestjes op het land trouwens, gaan ganzen daar weer massaal op zitten of laten die quinoa wel met rust?
Leuk dat je over prijs en ganzen begint, maar je mist het grotere punt: quinoa is hier niet bedacht als hippe “NL van de boer”-snack, het is een noodgreep omdat verzilting en droogte hele teelten slopen en we ons watersysteem kapot managen. En die beestjes? Als je het landschap blijft leegtrekken met monocultuur en strakke randen, dan vinden ganzen en insecten echt wel weer hun weg, quinoa of niet; biodiversiteit reageert op hoe je boert, niet op het label op het pak.
leuk quinoa op zoute grond maar kunnen we ook ff praten over wie t gaat pellen wassen drogen en verpakken in nl want als dat alsnog in polen gebeurt voor de “duurzame” jumbo zakjes is t hele verhaal gewoon groene cosplay rip
Dit is precies waarom ik een beetje jeuk krijg van “quinoa redt de kustboer”: verzilting is óók een signaal dat we het hele watersysteem en bodembeheer aan het uitwringen zijn, en dan gaan we er een nieuw gewas op plakken alsof het probleem weg is. En quinoa lijkt mooi, maar als je ‘m straks strak in rijen met dezelfde middelen en weinig rotatie gaat duwen, krijg je gewoon weer bodemleven dat instort en biodiversiteit die verder achteruit holt, alleen met hippe eiwitten in het schap…
klopt dat verzilting een groter probleem is, maar je moet als boer wél iets telen wat nog wat oplevert, je kunt niet wachten tot “het watersysteem” ooit perfect is. quinoa is dan gewoon een extra optie in de rotatie, en dat het in rijen staat betekent niet automatisch dat je bodemleven instort, dat hangt vooral van je teeltplan en middelen af.
Weet je wat het is: leuk dat we “slimme gewassen” vinden voor zoute grond, maar ondertussen laten we de kust gewoon verder verzilten omdat waterbeheer, dijken en zoetwaterbuffers al jaren kapotbezuinigd en vastgeregeld zijn. Straks eten we quinoa omdat aardappels het niet meer doen en noemen we dat innovatie… terwijl het vooral nalatigheid is. En dan mag de boer weer de klappen opvangen als het misgaat.
Het universum laat ook zien: als je quinoa hier “oplossing” noemt, moet je wel eerlijk zijn over de energie-kant van die keten, want drogen/opschonen en opslag vreet stroom en als dat straks allemaal op gas/kolen draait is het klimaatplaatje ineens minder groen dan het etiket. Benieuwd of die coöperatie ook iets doet met reststromen (loof/stro) en bodemopbouw, want alleen een nieuw gewas op zoute grond zetten zonder organische stof terug te brengen voelt als pleister plakken. En als Jumbo dan NL-biologisch wil, laat ze dan ook investeren in lokale verwerking ipv alles met vrachtwagens het land door te slepen… dat scheelt echt in “energie” en euro’s.
Klopt, als je grond steeds zouter wordt moet je wat, je kunt niet elk jaar hopen dat het “wel meevalt”. quinoa lijkt me dan prima als extra gewas, maar dan wel met verwerking een beetje in de buurt en een fatsoenlijke prijs, anders zit je straks met een hip product en draait de boer alsnog verlies.
Ach quinoa is leuk hoor, maar zolang ze hier de sloten blijven leegpompen en zout water naar binnen kruipt ben je alleen symptoombestrijding, pak eerst dat waterbeheer en die verzilting aan anders zit je elk jaar weer met een “nieuw hip gewas” en dezelfde ellende
Typisch weer zo’n “nieuw gewas”-verhaal zonder de simpele rekensom: 600 ton van 200 hectare is 3.000 kg/ha, en met NL-loonkosten + drogen/opschonen zit je zo op €0,30-€0,50 per kilo extra voordat Jumbo er z’n marge nog overheen gooit. En dan dat driejarig contract… na 36 maanden mag de boer wéér investeren in een andere hype terwijl de verzilting gewoon blijft oplopen, lekker duurzaam hoor.
Wat mij opvalt: iedereen heeft het over zout en contracten, maar niemand over de consument die straks weer roept dat NL-quinoa “te duur” is en dan toch de goedkoopste uit Peru pakt. En taalkundig: het is Zuid-Amerika, niet Zuid-America; als je een nieuw gewas wilt verkopen, begin dan met de basis op orde.
Leuk hoor quinoa op zoute klei, maar niemand zegt erbij dat we dit probleem zelf aan het creëren zijn met dat eeuwige “laag peil want efficiënt” en alles maar laten leeglopen richting zee, dan zuigt je grondwater die zoute troep vanzelf omhoog en kun je straks elk jaar weer een nieuw hip gewas gaan zoeken. In mijn tijd bij de KLM leerde je: je kunt nog zo’n mooie workaround verzinnen, maar als je de oorzaak niet fixt blijf je brandjes blussen, en hier heet dat dan ineens innovatie terwijl het gewoon slecht waterbeheer is. En Jumbo die dan met NL-biologisch wil scoren is prima, maar als de consument straks 4 euro extra moet aftikken en de boer nog steeds met alle risico’s zit, dan is het binnen twee seizoenen weer “tja de markt hè” en staan we weer met aardappels die niet willen.
ik rij al 30 jaar door de stad en quinoa is hier allang geen “superfood” meer maar gewoon hipster-vulling voor 14 euro bij de lunchzaak, en die boer ziet daar echt niet die marge van terug, jansen. maar goed, als die kustgrond toch zout wordt, liever quinoa dan weer zo’n subsidie-bloemetjesveld voor de instagram van de wethouder.
quinoa kan best wat hebben, maar zout blijft zout en als je in de kuststrook ook nog zoet water moet gaan “regelen” om zo’n nieuw gewas te redden, dan schuif je de rekening weer door naar de buren en de natuur. en dan nog: wie eet het straks echt, of is het weer zo’n hip schapje tot de import goedkoper is… het land is ons toevertrouwd, maar je kunt het niet blijven uitwringen zonder dat het terugpraat.
WillemJanB doet alsof quinoa een infuus met zoet water nodig heeft, terwijl het hele punt is dat het júíst beter tegen zout en droogte kan dan die uien/aardappelen die nu wegkwijnen. En “wie eet het straks” is ook zo’n dooddoener: Jumbo verkoopt al bakken en eiwit is gewoon een markt, maar ok, blijf vooral doen alsof alles wat niet uit een pieper komt een hipstergril is.
quinoa is leuk en gezond enzo, maar wie gaat dat hier eigenlijk eten als het straks niet meer “hip” is en gewoon in het schap ligt naast de rijst?? aan de andere kant: als het helpt om die kustgrond nog wat rendabel te houden is het prima, alleen hoop ik wel dat we niet weer eindigen met een niche waar uiteindelijk vooral de verwerker aan verdient.
Leuk dat quinoa “tegen zout kan”, maar de consument snapt straks weer niks: ligt er NL-quinoa in het schap naast Peru, twee prijzen, drie keurmerken en niemand weet of je ‘m eerst moet wassen/hoe je ‘m kookt… als je wil dat dit echt landt, moet die keten ook even de UX fixen met duidelijke herkomst + bereiding + waarom je dit koopt, anders blijft het een hip ingrediënt voor foodies en geen serieuze afzet voor boeren.
Wederom zo’n juichverhaal, maar niemand zegt wat er met die “NL quinoa” gebeurt als de partij net 1% te nat is of een beetje schimmelt: afkeur, veevoer of terug naar de boer met een rekening voor drogen/opschonen van zo €80-€150 per ton. En dan 600 ton totaal… dat is qua logistiek en verwerking echt postzegelniveau, maar Jumbo zet er straks wel een premium prijskaartje op en de risico’s blijven lekker bij die 24 boeren hangen.
Quinoa is prima, maar niemand heeft het over wat er gebeurt als zo’n “nieuwe teelt” ineens waarde krijgt: dan krijg je diefstal van zakken/aanhangers, louche opkopers en gezeik op erf bij nacht. Klinkt overdreven tot je een keer ’s ochtends je spul weg ziet en je aangifte mag doen terwijl iedereen online roept dat boeren toch zoveel subsidie krijgen.
MarcoAnsen raakt iets wat iedereen wegwuift tot het gebeurt: zodra quinoa “geld” wordt, krijg je dezelfde schaduwkant als bij koperkabel en diesel, alleen dan met zakken zaad en een aanhanger in het donker. Paradoxaal dat we boeren wel vragen te innoveren tegen verzilting, maar de sociale infrastructuur eromheen laten verrotten: wijkagent weg, erfverlichting zelf maar regelen, aangifte = dossiernummer. En dan zitten wij quinoa te koken met een goed geweten, terwijl iemand anders ’s nachts de keten “optimaliseert” met een busje.
Leuk dat quinoa “tegen zout kan”, maar hoe zit het met de keten en transparantie: waar wordt het gewassen/ont-saponine’d, hoeveel water/energie kost dat, en staat dat straks op de verpakking of blijft het een vaag NL-vlaggetje? Anders is het weer zo’n slechte UX: boer neemt alle teeltrisico’s, consument denkt dat ie duurzaam bezig is, en niemand ziet wat er achter de schermen nodig is om het eetbaar te krijgen.
Leuk al die NL-quinoa, maar zolang we ‘m hier nog steeds in plastic zakjes uit Peru-gevoel proberen te verkopen en niemand het heeft over wie dat spul gaat pellen/ wassen/ verpakken zonder dat je marge verdampt, is het vooral een hippe manier om verzilting te *snacken*, maar goed gooi er een receptkaartje “quinoabowl met zeekraal” bij en iedereen vergeet weer dat het probleem gewoon zout water + beleid is.
Nou zeg, precies dit: bij ons in de buurt zie je ook steeds meer “lokale quinoa” in zo’n hip zakje liggen, maar als je dan doorvraagt komt het pellen/ wassen en verpakken alsnog ergens anders of is het ineens niet rendabel meer. En dat zout in de grond los je niet op met een quinoabowl met zeekraal, dat is gewoon waterbeheer en keuzes maken, toch?
Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat “quinoa van eigen bodem” vooral een leuk stickerverhaal is zolang we hier ondertussen doodleuk blijven accepteren dat de kuststrook langzaam zout wordt door beleid, niet door de natuur alleen. Je kunt wel een gewas zoeken dat het nét langer uithoudt, maar als je waterbeheer, doorspoelen en peilen niet keihard meeneemt dan ben je gewoon aan het schuiven met stoelen op het dek, en over 10 jaar zitten we bij het volgende hippe zaadje omdat aardappels en uien weer verder naar binnenland moeten. En Jumbo met een driejarig contract… tja, dat is in supermarktland ongeveer één knipper met de ogen, dan mag de boer weer investeren in machines en droging en als de marge tegenvalt is het “bedankt en succes”, zo gaat dat altijd.
Leuk dat quinoa “tegen zout kan”, maar de echte vraag is of er straks een serieuze afzet is buiten de hippe schappen: wie koopt die volumes als de trend weer doorschuift? Zonder harde cijfers over marge per hectare en een keten die ook bij middelmatige kwaliteit gewoon afneemt, is dit vooral een pilot en geen business case.
precies dit: boeren moeten nu “innovatie” spelen omdat klimaatbeleid al jaren wordt gesaboteerd door lobby’s — en dan doen alsof quinoa de magic fix is. In m’n familie in Zeeland zie je die verzilting ook gewoon elk jaar erger worden; zonder eerlijke afnameprijzen en een keten die niet bij de eerste dip wegloopt is het weer risico bij de boer en winst bij Jumbo, classic. oh ja want de markt gaat het vast “regelen” terwijl de bodem letterlijk verzuipt in zout...
ja leuk dat Sophie meteen weer “lobby’s!!” roept maar ze mist ff dat quinoa gewoon een praktische tussenstap is zodat zo’n boer daar bij de zeedijk niet elke zomer failliet gaat, klimaatbeleid helpt ‘m vandaag ook niet als z’n grond al zout is. hoorde van een klant met een akker bij Lauwersoog dat die afnemers juist wél staan te trappelen als de kwaliteit goed is, dus niet alles is automatisch “Jumbo wint boer verliest”, soms moet je gewoon wat anders gaan telen en doorpakken.
alsof het probleem “afzet” is, Sandra… de afzet is letterlijk gecreëerd: Jumbo tekent meerjarige contracten en pusht het als huismerk, dat is geen hype-schappie maar ketenmacht. En marge per hectare? dat hangt vooral af van wie de prijs zet — spoiler: niet de boer — dus fix eerst eerlijke prijzen en water/klimaatbeleid i.p.v. doen alsof alles een Excel-business case moet zijn.
Ik merk dat quinoa ineens “hip” wordt omdat het zout kan hebben, maar wat doet dat met de smaak/kwaliteit als je grond echt richting brak gaat? Wordt het dan niet alsnog een soort grauwe bulk voor in mixen en repen, terwijl de boer wél alle teeltrisico’s voelt. En eerlijk: als Jumbo NL-biologisch wil, laat ze dan ook transparant zijn over waar het schonen/drogen gebeurt en hoeveel energie en transport daar nog achter zit, anders is het vooral een mooi etiketje.
Alsof quinoa meteen “grauwe bulk” wordt zodra er een snufje zout in de grond zit… die plant is juist geselecteerd op dat soort ellende, anders had je er niks aan. En die Jumbo-transparantie: ja leuk, maar als ze elk droog- en schoningsproces tot op de kWh moeten uitschrijven, ligt het straks weer stil op “administratieve last” en koopt iedereen alsnog de goedkope import. Boer voelt altijd risico, dat is helaas geen nieuw verdienmodel.