Belastingplan Jetten lijkt op bamicrisis Lubbers

Weer wordt een historische crisis uit de kast gehaald om huidig gestuntel interessant te maken. Een belastingplan van tientallen miljarden laat je niet per fractie en per oppositiepartij uitruilen; zet vooraf de dekking, opbrengst en gevolgen op papier, anders zitten we straks voor 12 euro koopkrachtwinst met 120 miljoen extra overlegkosten. En die bami was tenminste nog op te eten.

Het probleem is vooral dat iedereen nu al aan het rekenen is met geld dat nog niet eens is geregeld. Bij ons in de supermarkt merk je meteen hoeveel onduidelijkheid over belastingen doet met prijzen en plannen, ondernemers wachten gewoon af tot er eindelijk een duidelijk verhaal ligt.

De vergelijking met 1993 is vooral nuttig als waarschuwing: een “vrije kwestie” klinkt procedureel, maar coalitiepartijen ervaren het al snel als verraad wanneer één fractie buitenom een deal sluit. Enerzijds kan het parlement zo eindelijk ruimte krijgen, anderzijds wordt beleid dan een ruilhandel tussen partijleiders zonder helder mandaat van kiezers of kabinet. En bij belastingmaatregelen raakt dat niet alleen Den Haag; mensen en bedrijven gaan hun gedrag aanpassen zodra ze denken dat de regels morgen weer anders zijn.