HITTERECORD | Mogelijk warmste 26 mei ooit: tropische temperaturen verwacht

33 graden eind mei… dan kun je het “voorjaar” wel overslaan ja. hier op het erf gaan de koeien vanmiddag echt de schaduw in en de sproeier aan, en voor de mensen: drink water en doe normaal, de zon is sneller dan je denkt.

33 graden is niet alleen “lekker weer”, je merkt het meteen aan de treinen en kantoren die nog op winterstand staan: benauwd, airco kapot of juist ijskoud. Aan de andere kant klaagt iedereen altijd over regen, dus nu krijg je dit en dan is het weer niet goed… tja.

33 graden is ook zo’n dag dat je bij de gemeente ineens “even” extra waterpunten en EHBO bij parken/strand mag regelen, maar de vergunningen en inzet lopen nog op het normale ritme. En dan krijg je vanavond weer boze mails dat er te weinig schaduw is op het plein… ja, bomen groeien niet harder omdat het warm is. Kleine kanttekening: dit soort records gaan vooral over meetpunten, in een binnenstad met steen en weinig wind voelt het al snel 3-5 graden erger.

pfoe 33 graden en ik sta de hele middag te föhnen, dat is gewoon sauna met haarlak hoor… ik hoorde van een klant (thuiszorg) dat de echte ellende weer bij ouderen zit: gordijnen dicht, niet eigenwijs gaan “luchtjes scheppen” op het heetst, en zet ff een appje in de buurtapp wie er alleen woont, scheelt straks gezeur met een ambulance voor de deur.

33 graden eind mei en dan doen alsof dit “gewoon een lekker dagje” is?? waarom zijn scholen en bso’s nog steeds van die glazen ovens zonder fatsoenlijke zonwering, en mogen kinderen daar maar zitten puffen omdat het rooster nou eenmaal zo is?? En dan straks weer verbaasd dat iedereen hoofdpijn heeft en de halve stad oververhit raakt op het fietspad… en dan?? moet ik dat maar normaal vinden??!!

Vanuit mijn praktijk: met dit soort hitte knalt bij heel veel mensen niet alleen het zweet aan, maar vooral het zenuwstelsel op tilt, en dan krijg je ineens paniek, hoofdpijn, kort lontje en “ik kan niet slapen” terwijl iedereen doet alsof het alleen een temperatuurtje is. Zet vanmiddag ff je tempo lager, voeten in koud water, zoutje bij je water (niet alleen liters wegklokken) en check ook even bij huisdieren en buren, want die warmte blijft in steen en in het lijf hangen tot diep in de nacht. en eerlijk: we kunnen blijven discussiëren over records en meetpunten, maar de vibe van mei voelt al jaren alsof augustus is, daar zit iets structureels scheef in de balans.

Het zij zo: 33 graden eind mei is vooral een stress-test voor een land dat nog steeds doet alsof “warm” een uitzondering is. In de jaren ’70 had bijna niemand airco, maar we hadden wél luiken, zonwering en huizen die je ’s nachts kon doorluchten; nu bouwen we glazen dozen en noemen het duurzaam. En dat liveblog… prima, maar zet er ook bij: geen barbecue in kurkdroge duinen en ga niet als een heldje “even” hardlopen om 15:00, dan is de brandweer straks weer de pineut.

Ik zeg het al jaren: die “warmste 26 mei ooit” klinkt lekker voor het liveblog, maar wie meet er nog op dezelfde plek als 30 jaar terug terwijl alles rondom vol asfalt, airco’s en datacenters staat te loeien… dan krijg je vanzelf recordjes. En dan komt er weer een RIVM-adviesje “blijf binnen” maar ondertussen zitten verzorgingshuizen met dichtgetimmerde ramen en personeelstekort, succes met je ouderen “even checken” als de thuiszorg al op omvallen staat!!! Ik was zelf ook zo dat ik dacht: ach, het is gewoon weerbericht… tot je ziet hoe beleid, bouw en media samen de paniek én de ellende produceren.

Ik zie het elke dag: bij dit soort hitte knalt de SEH niet vol met “zonnebrand”, maar met mensen die flauwvallen door plaspillen/diabetes/te weinig drinken en dan ook nog in een auto stappen zonder airco. En ondertussen hebben we op de afdelingen nog steeds kamers waar de zon vanaf 11:00 op staat te beuken omdat zonwering “te duur” was… ja joh, bezuinig lekker door, dan betalen we het wel met extra ambulanceritten.

livebloggen over “lekker tropisch” is echt symptoombestrijding — ondertussen zitten pakketbezorgers, bouwvakkers en schoonmakers gewoon door te ploeteren zonder fatsoenlijke hitte-regels, want productiviteit boven gezondheid, classic. en dan straks weer doen alsof het “onverwacht” was terwijl we al jaren records stapelen en de politiek liever asfalt + vastgoed blijft pushen dan schaduw, groen en echte klimaatmaatregelen, oh ja want winst moet natuurlijk door.

Record op één dag zegt niet alles, maar de trend erachter wel: in NL is het aantal “zomerse” dagen (≥25°C) sinds 1951 grofweg verdubbeld en hittegolven komen gewoon vaker voor, dat is geen gevoel. En 33°C eind mei is extra link omdat mensen nog niet geacclimatiseerd zijn en nachten vaak nog benauwd blijven in steden; juist die warme nacht (≥20°C) tikt hard aan voor gezondheid. Benieuwd of we dit jaar weer zo’n piek in oversterfte zien als bij eerdere vroege hitte, of gaan we eindelijk standaard hitteplannen activeren bij dit soort mei-dagen?

Iedereen focust op “33 graden” maar het echte gedoe begint vannacht: als het in de stad niet onder de 20 zakt heb je tropennacht en dan stapelt die hitte zich op, vooral in die nieuwbouw met perfecte isolatie en nul buitenzonwering. We bouwen al jaren op EPC/BENG-puntjes en vergeten zomercomfort, en dan krijg je straks weer paniek met mobiele airco’s die het net extra belasten. En voor de mensen die nu al “Brussel!!!” willen typen: dit is vooral NL bouwregelgeving en lokale keuzes, niet een EU-thermometer die harder meet.

Kijk, 33 graden eind mei is niet alleen “pfoe warm” maar ook gewoon een prijs-signaal: straks gaat half NL massaal een airco/ventilator scoren en dan knallen netcongestie en stroomprijzen weer omhoog, en de bouw met al dat glas blijft maar doen alsof dit een incident is… bullish voor zonwering en isolatie, bearish voor elke kantoortoren die op één piepklein airco’tje leunt.

Men vergeet gemakkelijk dat zo’n “warmste 26 mei” vooral een statistisch speeltje is; de echte ellende zit ’m in de nachten die niet meer afkoelen, dan stapelt het zich op in huizen en lichamen. En ja, 33 graden is heet, maar kijk ook even naar de WATERTEMPERATUUR straks: mensen duiken massaal in plassen en kanalen alsof het Spanje is, en dan heb je binnen een uur de reddingsbrigade weer overuren. Misschien minder liveblog en meer nuchtere waarschuwingen: schaduw, rust, en laat die stoere duikfilmpjes even zitten.

Hier op het land merk je met dit soort hitte vooral dat alles in één dag doorschiet: gras schiet in aar en de melk zakt meteen, ook al zet je extra water neer. En vanavond krijg je weer “het is zo droog” terwijl iedereen overdag de tuin staat te sproeien alsof we in Spanje wonen, dat gaat nergens over. Geef mij maar een paar normale buien tussendoor ipv dit jojo-weer.

33 graden is ook gewoon een economische prikkel: straks wil iedereen ineens screens, buitenzonwering en een fatsoenlijke warmtepomp/koeling, maar installateurs zitten vol en prijzen schieten omhoog. wie nu even slim schakelt en investeert, pakt comfort én hogere woningwaarde; wie wacht tot juli betaalt de hoofdprijs, zo simpel is het.

33 graden eind mei en dan blijven we doen alsof dit alleen “drink water” is — terwijl de mensen met een kutwoning (bovenste etage, slecht geïsoleerd, geen groen) gewoon zitten te koken en de energierekening voor een ventilator/airco er ook nog bij komt. Ondertussen mogen projectontwikkelaars nog steeds glazen blokkendozen neerplempen en heet dat dan duurzaam, oh ja want winst eerst en gezondheid later. Geef me hitteplannen met schaduw, bomen en koelteplekken die niet achter een terrasrekening verstopt zitten.

33 graden eind mei en iedereen doet alsof het alleen “drink water” is, maar goed de echte slachtoffers zijn weer de pakketbezorgers, bouwvakkers en terraslopers zonder schaduw terwijl de baas vanuit z’n gekoelde Teams-call roept dat het “gewoon door kan” want deadlines smelten blijkbaar niet mee.

Ik zweer je, met 33 graden is de taxi geen vervoer meer maar een rijdende ruziekamer: toeristen die per se “even” door de Wallen willen slenteren, Amsterdammers die chagrijnig zijn omdat de pont weer stilvalt en iedereen staat te stoven op het IJ. En dan vanavond die warmte die tussen de grachten blijft hangen, ramen open en alsnog slaap je alsof je in een shoarmatent ligt, godverdomme.

33 graden en dan staan mensen om 12:00 nog met de kinderwagen in volle zon bij de halte te wachten “want de bus komt zo”, ja joh. Ik zet straks de airco weer op standje vrieskist en dan krijg je alsnog gezeur: te koud in de bus, te warm buiten, en iedereen wil tegelijk naar het strand met een halve liter zweet in z’n rugtas.

leuk hoor zo’n “warmste 26 mei”, maar dat record is vooral een excuus om het als sportverslag te consumeren terwijl het eigenlijk een systeemfout is die in je slaapkamer blijft hangen om 02:00. we hebben een land gebouwd dat perfect is voor miezer en vergaderen, en dan doen we verbaasd dat alles vastloopt zodra de lucht op standje föhn gaat. paradoxaal: iedereen wil wel ‘genieten’, maar niemand wil de consequentie dat mei gewoon een nieuwe augustus is, inclusief water, stroom en gezondheid als schaars goed. wat zegt dat over ons dat we pas nadenken over schaduw als we al verbrand zijn??

Liveblog over “recordwarmte” is leuk, maar niemand heeft het over de infra die bij 33 graden gewoon degradeert: asfalt dat zacht wordt, bruggen die klemmen, datacenters/telecomkasten die throttlen en dan mag je thuis “gewoon doorwerken”. simpel: behandel hitte als een capacity-planning probleem (shift work, koelen waar het moet, load spreiden) en stop met doen alsof het een incidenteel BBQ-weertje is.

Verrast me niks dat het “liveblog” wordt, maar vanavond krijg je vooral de ellende: mensen die om 16:00 nog ff de stad in gaan shoppen, dan instorten in een bloedhete auto zonder airco en kinderen/honden achterin. en ja, laat die e-bike opladers en powerbanks ff niet in de volle zon liggen, die dingen gaan ook gewoon koken.

Leuk hoor “tropisch” eind mei, maar waar zijn de schaduwplekken en drinkwaterpunten in de stad dan??? In Haarlem staan ze nog steeds die stenen pleinen te promoten alsof het Ibiza is, en als je met de bus gaat zit je in zo’n rijdende oven zonder fatsoenlijke ventilatie… moet iedereen dan maar flauwvallen omdat het “een record” is?? En dan vanavond zeker weer zeuren dat het in huizen 28 graden blijft en je niet kan slapen, maar rolluiken of bomen planten ho maar?!?!?

dat “warmste 26 mei ooit” is leuk voor het liveblog, maar sociaal gezien is dit vooral: wie kan zich aanpassen en wie niet. Enerzijds zit je met mensen met tuin, screens, thuiswerken en een auto met airco; anderzijds met flatjes op het zuiden, pakketbezorgers, bouwvakkers, kassapersoneel en zorg die gewoon dóór moeten terwijl de hitte in je lichaam blijft hangen, hangen. En dan doen we weer alsof het “persoonlijke verantwoordelijkheid” is om genoeg te drinken, terwijl de echte vraag is waarom hitte nog steeds geen normale arbeids- en huisvestingsnorm is in NL. recordje erbij, en morgen weer door alsof het een incidenteel dagje was… ja hoor.

Men vergeet gemakkelijk dat die “warmste 26 mei” vooral leuk klinkt, maar het echte probleem is dat we nog steeds doen alsof water uit de kraan en stroom voor koeling vanzelfsprekend zijn. Als half Nederland tegelijk de airco’s en ventilatoren aanzet en ’s avonds ook nog gaat sproeien, krijg je precies de piekbelasting waar netbeheerders al jaren voor waarschuwen; en dan staan we weer verbaasd bij een storing. Misschien eens wat minder livebloggen en wat meer: gemeenten die koele openbare plekken openhouden (bibliotheek, buurthuis) en werkgevers die gewoon siësta-achtig roosteren, klaar.

Ik heb genoeg van de wereld gezien en 33 graden is vooral zo’n dag dat iedereen ineens ontdekt dat Nederland één grote parkeerplaats is geworden: overal steen, weinig groen, en dan verbaasd zijn dat het ’s avonds om 23:00 nog steeds als een oven voelt. Waar ik me echt aan erger is dat we wél liveblogs en “code geel” hebben, maar gemeenten laten nog steeds overal die tegels liggen omdat het lekker strak is, en als je dan een boom wil planten krijg je drie jaar gezeur over kabels en “beeldkwaliteit”. En ja, record of geen record, de echte ellende zit straks gewoon in flats op het zuiden zonder ventilatie, daar helpt je ijsje op het terras echt geen moer.

die “warmste 26 mei” is leuk voor het liveblog, maar het echte verhaal is dat zo’n hittegolf een fase-overgang is in het hele systeem: asfalt, beton en zelfs je lichaam slaan warmte op en geven het ’s avonds weer af, waardoor je nachtrust decohereert en je de dag erna al half kapot begint. kwantumfysica toont aan dat energie niet weg is maar van toestand wisselt, en wij hebben NL volgeplempt met materialen die precies op deze frequentie resoneren… dan kun je nog zoveel waterpunten neerzetten, maar het bewustzijnsveld van de stad blijft gewoon “oververhit” tot er structureel schaduw en groen terugkomt.

33 graden en dan krijg je weer dat liveblog met “record!!!” maar niemand durft te zeggen dat we gewoon volgespoten zitten met asfalt, windmolens overal en die hele lucht vol strepen die blijven hangen… en dan moet jij braaf geloven dat het alleen jouw “CO2-voetafdruk” is. Ik was zelf ook zo dat ik dacht: ach, weerbericht is neutraal, maar sinds corona weet ik hoe snel zo’n narratief wordt uitgerold: eerst angst, dan maatregelen, dan subsidies voor de juiste vriendjes. En intussen zitten ouderen in flats te koken omdat woningcorporaties “verduurzamen” met dichtgetimmerde ramen en ventilatie die uitvalt bij hitte, succes ermee!!

33 graden en je ziet meteen wie z’n verstand uitzet: kinderen en honden in een dichte auto “is maar 5 minuutjes”, mensen die in natuurgebied peuk weggooien, en vanmiddag weer ruzie om een tuinslang of zwembadje op straat. En als het misgaat is het ineens paniek en “waarom waren er geen waarschuwingen”, terwijl je letterlijk al dagen weet dat het eraan komt. Zucht.

Hier in Thailand is 33 graden gewoon “dinsdag”, maar het verschil is: alles is erop ingericht en in NL doen we nog steeds alsof hitte een incident is en geen nieuw normaal. Wat me vooral opvalt: jullie hebben overal van die “duurzame” nieuwbouw met plat dak, zwarte bitumen en nul overstek, en dan verbaasd zijn dat het binnen om 11:00 al een oven is en ’s nachts niet afkoelt. En dat liveblog… leuk hoor, maar zet er eens bij hoeveel extra sterfte dit soort dagen oplevert, dan is het ineens minder gezellig terrasweer.

“warmste 26 mei ooit” klinkt lekker clicky, maar over welk meetstation hebben we het dan, De Bilt? En is dat op basis van dagmaximum of etmaalgemiddelde, want dat scheelt nogal in de statistiek. Linkje naar KNMI/meetreeks graag, en zet er ff bij hoe groot de onzekerheid is met die windrichting en bewolking i.p.v. alleen een liveblog vol zweetfoto’s. trouwens: in Den Haag aan zee haal je die 33 vaak niet, maar in de Schilderswijk tussen steen en weinig groen voelt het wél alsof je in een oven staat—wie vangt dat beleidmatig op?

Vanuit het buitenland gezien is dat hele “warmste 26 mei ooit”-circus vooral een datadiscussie terwijl het echte probleem is dat NL nog steeds geen hitteprotocol heeft voor werk en zorg: bouwvakkers, thuiszorg, pakketbezorgers rammen gewoon door alsof het 18 graden is, tot iemand omvalt en dan is het “had u maar water moeten drinken”. Hier in Thailand schuift men werktijden gewoon naar vroeg/laat en zijn koele plekken normaal, in NL krijg je een liveblog en een flesje spa op het station, klaar. En let maar op: vanavond weer gezeur over stroomnet/airco’s en morgen “onverwachte” dode vissen in de sloot omdat alles al weken op standje droog staat.

Kijk, iedereen focust op “drink water” maar let ff op je energierekening: met 33 graden knalt de stroomvraag (airco’s, koelingen) omhoog en als er ergens een trafo/onderstation eruit klapt zit je ineens zonder koeling én zonder pin, dat is pas bearish. En verzekeraars gaan dit soort hitte/brandschade gewoon doorprijzen, risicopremie op wonen/bedrijven omhoog terwijl we doen alsof het alleen maar “lekker weer” is...

Die “warmste 26 mei ooit” is leuk voor het liveblog, maar voor de praktijk is vooral de nacht erna ellendig: als het ’s avonds nog 25 graden in die bovenwoning blijft hangen, dan gaat de zorg/handhaving pas echt draaien. En ja, iedereen wil dan de volgende dag een spontaan buurtfeestje met zwembadje op het plein, maar bij 33 graden + droogte zit je zo met watergebruik, brandrisico en ruzie met de buren over herrie tot 02:00… dat hangt er dus weer vanaf hoe verstandig men zich gedraagt. trouwens, die hitteplannen zijn er op papier zat, alleen vallen ze vaak precies samen met onderbezetting omdat half Nederland “lekker vrij” is.

op schoolplein hier in Zeist is het nu al zo’n stenen bakplaat en dan moeten onze kinderen nog “gewoon” gymmen en overblijven… doe eens bewust en zet die roosters om, meer schaduw en water, en laat ze desnoods lekker in de klas tekenen i.p.v. rennen in de volle zon. en kunnen we ook ff stoppen met overal van die chemische zonnebrand te smeren alsof dat de oplossing is, petje op en luchtige kleding is zóveel natuurlijker.

33 graden is ook het moment dat je ziet wie er buiten de boot valt: mensen in slecht geïsoleerde huurflats, daklozen, en thuiszorg die met te weinig handen tóch langs moet. Waterpunten en schaduw zijn mooi, echter regel ook dat werkgevers en scholen gewoon hitte-protocollen hebben en dat de GGD/wijkteams snel kunnen opschalen, anders wordt het weer “eigen verantwoordelijkheid” tot het misgaat. En kijk ff naar je buren vanavond, daarentegen niet iedereen durft om hulp te vragen.

Wat ik mis in dit hele “lekker tropisch” verhaal: mensen met medicijnen (plas/antidepressiva/bloeddruk) en chronische klachten gaan hier echt harder op onderuit, die drogen stilletjes uit en voelen zich ‘gewoon wat raar’ tot het misgaat… ff lief zijn, bel je oma/alleenwonende buur en leg desnoods een kan water klaar, beetje verbinding op zo’n dag scheelt zoveel.

33 graden eind mei is niet alleen “klimaat”, het is ook gewoon het stedelijke warmte-eiland dat je zelf aanjaagt met al dat asfalt, zwarte daken en airco’s die warmte terug de straat in blazen; kwantumfysica toont aan dat meten/ingrijpen het systeem verandert, en wij zitten hier letterlijk met onze thermostaten het weer te “observeren” tot het naar hitte collapse’t. let maar op: vanavond koelt het op het platteland wél af en in de binnenstad blijft het plakken, dat is geen toeval maar een collectief energieveld van steen en stress.

klopt dat iedereen het over scholen en treinen heeft, maar in de supermarkt merk je het ook meteen: rond 16:00 staan mensen half gaar bij het schap en dan gaat het gezeur los als het water of ijs “op” is. en neem een koeltas mee joh, anders is je kipfilet al gaar vóór je thuis bent.

leuk hoor dat liveblog, maar het echte probleem is dat we nog steeds doen alsof 33 graden “incident” is terwijl alles hier op piekbelasting draait: stroomnet, waterdruk, OV, zorg. bottom line: investeer in simpele hittemaatregelen bij vastgoed (screens/isolatie/ventilatie) en prijs het door, want de markt gaat dit gewoon eisen komende jaren.

Die “warmste 26 mei ooit” is leuk voor de kop, maar het relevante is dat de kans op dit soort mei-hitte nu gewoon veel groter is dan pakweg 50 jaar terug: Nederland is al ~2°C opgewarmd sinds 1900, en dan schiet je sneller door naar 30+ bij dezelfde windrichting. En iedereen focust op de middagpiek, maar het nare zit vaak in de nacht: als het niet onder ~20°C zakt (tropennacht) loopt je lichaam gewoon achterstand op, zeker in appartementen. Benieuwd hoeveel gemeenten dit jaar al een hitteplan hebben dat ook echt in werking treedt vóórdat de ambulances rijden?

Iedereen staart zich blind op “33 graden” alsof dat 1 getalletje de realiteit is, maar de échte klap zit in de nattebol-temperatuur en dauwpunt: als de lucht vol water hangt kan je lijf z’n warmte niet meer kwijt en dan ga je gewoon richting oververhitting ook al “valt het mee” in de schaduw. kwantumfysica toont aan dat vocht + warmte een gekoppeld systeem is dat abrupt kan omslaan (faseovergang), en precies daarom zie je nu al dat mensen ’s avonds nog stuiteren en slecht slapen: het bewustzijnsveld blijft thermisch geladen, ook als de zon weg is.