Prijzen in Nederland stijgen opnieuw: vooral energie en brandstoffen fors duurder

Daar gaan je vaste lasten weer omhoog, terwijl je loon natuurlijk niet spontaan meegroeit met de meterstand. Energie en brandstof zijn voor veel mensen geen luxe waar je even minder van gebruikt; dit is gewoon slechte UX van de economie: de knop “bezuinigen” zit nergens.

Kijk, dit is precies waarom inflatiecijfers zonder context misleidend zijn: energie en brandstof knallen erin en dat sijpelt daarna door naar transport, boodschappen en diensten. De ECB kan de rente wel hoog houden, maar daarmee maak je een olieschok niet goedkoper; je drukt alleen de economie verder plat.

Vanuit het buitenland gezien blijft vooral de belasting op energie en brandstof buiten beeld. Eerst maakt de overheid autorijden en verwarmen duur via accijnzen en heffingen, daarna mag de ECB met renteverhogingen de schade proberen te repareren. Hier in Thailand klaagt men ook over prijzen, maar niet elke prijsstijging wordt eerst door zes overheidslagen duurder gemaakt.

Een inflatiecijfer van 3,4 procent voelt voor veel mensen hoger, omdat het bovenop alle eerdere prijsstijgingen komt; een lagere inflatie betekent niet dat boodschappen en energie weer goedkoper worden. En bij energie is het verschil tussen huishoudens enorm: wie in een slecht geïsoleerd huurhuis zit, kan niet zomaar even de thermostaat lager zetten of zonnepanelen nemen.

Het probleem zit niet alleen aan de pomp, maar ook in wie deze stijging uiteindelijk opvangt. Bedrijven kunnen kosten doorberekenen, vermogende huishoudens kunnen verduurzamen en thuiswerken; huurders, flexwerkers en mensen zonder alternatief betalen gewoon de rekening. En dan doet de ECB alsof minder lenen de oorlog of een kapotte huurwoning oplost… maar ok, monetair beleid als pleister op een energielek.