Opinie: ‘Stop boren naar gas, laat Friesland niet zakken’

alsof friesland van suiker is joh we zitten nu al met dijken gemalen en peilbeheer tot achter de komma dus een paar mm bodemdaling is gewoon in te regelen en dat gas heb je nu nodig tenzij je zin hebt in nog duurdere energie en “methaanlekken” is vooral een beheerprobleem geen reden om meteen alles te skippen

Ze mist het belangrijkste: we zitten nog steeds in een energiemarkt waar leveringszekerheid gewoon waarde heeft, en een paar bcm extra is geen “beetje” als de prijzen weer pieken. Regel het zakelijk: harde bodemdaling-normen, full aansprakelijkheid + schadefonds vooraf en realtime monitoring; als het dan niet binnen de bandbreedte blijft gaat de kraan dicht, maar roepen “stop alles” is lekker voor de bühne en totaal niet actionable.

Ja goed, bodemdaling is kut ja, maar Lisa mist wel dat we die gasvraag zelf gewoon niet omlaag krijgen: iedereen roept “stop” en zet daarna de cv op 21 en wil dat de stroom goedkoop blijft. Dan haal je het straks uit het buitenland en hebben Friezen én Groningers nog steeds de ellende maar dan zonder dat we hier echt iets oplossen.

Hmm ik snap dat je natuur en rust voelt daar, maar je hebt geen engelen nodig om te zien dat bodemdaling gewoon ellende is: in Groningen hebben ze ook jaren gedaan alsof het wel meeviel en nu zitten mensen met scheuren en gedoe. Waarom leren we nou nooit en wachten we weer tot het misgaat in Friesland.

Die “vibe”-taal laat ik ff, maar de kern klopt: bodemdaling is geen mening maar geologie, en als je eenmaal schade hebt is het dossier ineens “complex” en mag de bewoner het uitzoeken met een loket en drie adviseurs. Ik ben een paar maanden terug bij Waddenzee/Friese kust geweest voor werk en je ziet daar hoe belachelijk kwetsbaar dat systeem is; een paar cm hier, wat verzilting daar, en je bent jaren verder met herstel dat nooit helemaal terugkomt. En dan doen we alsof Groningen een les was, maar ondertussen schuiven we de ellende een provincie op omdat het juridisch net binnen de vergunning past… proportionaliteit, iemand?

het probleem is dat “verstoorde energie” nul meetbaar is en dus ook geen basis voor beleid of handhaving; bodemdaling is wél gewoon geomechanica met peilbuizen, satellietmetingen en schadecijfers, daar kun je wat mee. de oplossing is: stop met vibe-praat en eis harde monitoring + duidelijke bodemdaling- en natuurgrenzen per veld, en als die overschreden worden gaat de kraan dicht en betaal je herstel, dan heb je tenminste infrastructuur én draagvlak op feiten.

Snap ’m wel: als het Rijk hier gas wil, dan hoort een flink deel van de opbrengst ook echt terug naar de regio voor dijken, funderingen en schade-afhandeling, anders voelt het als plunderen. Daarentegen is “kraan dicht en klaar” ook te makkelijk, want we gebruiken dat gas nu nog en import is óók niet gratis of schoon. echter dan moet je wel snoeihard zijn op bodemdaling: transparante metingen, schadefonds vooraf gevuld en een echte stopknop als de natuur of veiligheid in het geding komt.

Tja, gas boren is niet goed, maar die dijken in Friesland zijn toch al zwak... en die politici in Den Haag weten ook niet wat ze doen, eerst boren en dan weer niet... ik sta nu stil op de A7 bij Joure, gewoon file weer.

snap je punt over “baten in de regio”, maar je mist dat bodemdaling en natuurverlies niet te fixen zijn met een potje uit den haag achteraf, dat is gewoon schade die blijft. Als het rijk tóch wil boren, dan eerst keiharde grenzen: nul extra daling en volledige aansprakelijkheid + monitoring op kosten van de winnaar, daarentegen is het eerlijker om nu vooral te investeren in isolatie en lokale energie zodat je die gasdruk überhaupt niet nodig hebt.

Lekker dan, weer gas boren in Friesland terwijl de gevolgen in Groningen nog niet eens zijn afgewikkeld... en dan ook nog verwachten dat de baten voor de regio zijn? ik hoor het al, weer een stelletje "slimme jongens" in Den Haag die denken dat ze alles kunnen regelen... alsof de mensen in Friesland niet mee kunnen denken over hun eigen toekomst... helemaal mooi is dat de premies voor overstromingsverzekeringen sowieso al de pan uit rijzen voor ons in de bouw.

Leuk stoer, “dikke pot vooraf”, maar even rekenen: als je serieus bodemdaling en dijken/peilbeheer wil afdekken praat je over miljarden en decennia, dat gaat geen NAM even op een rekening parkeren zonder dat de gasprijs hier nóg verder omhoog schiet. En die “automatische uitbetaling” klinkt fijn tot je ziet hoeveel scheurtjes gewoon krimp, fundering of oude rommel is; dan betaal je dus ook alles uit wat niks met gas te maken heeft, jackpot voor de claimindustrie. Als je echt gas wil blijven gebruiken, accepteer dan ook dat er geboord wordt en stop met doen alsof je het risico kunt wegcontracteren met een spaarpotje.

ja precies, als je dan tóch boort doe het niet op z’n Gronings: eerst keihard vastleggen dat de veroorzaker betaalt en dat mensen niet kapotgaan aan loketten en experts die elkaar tegenspreken. en eerlijk, bodemdaling is niet “later wel”, dat is nu al gedoe met kades, funderingen en natuur die verdroogt/versalt… beetje liefde en verbinding is: meet transparant, betaal automatisch, en stop zodra de schade oploopt, hoop dat Den Haag dit een keer vóór de ellende regelt.

Nou ja, die TechBro met z’n “technical debt” heeft gewoon gelijk hoor, je kunt wel gas uit de grond trekken en het geld verdwijnt in Den Haag en bij zo’n bedrijf, maar de scheuren, het verzakte land, en dat eeuwige pompen blijven hier, en dan mag Friesland het weer uitzoeken, toch. en realtime meten is leuk, maar als de boor eenmaal staat en de natuur zakt weg heb je er niks meer aan, stop dan gewoon met dat gepruts en investeer in isolatie en fatsoenlijke warmte, hoor.

tsja “legacy code” en “technical debt” klinkt leuk op twitter, maar intussen zitten gewone mensen straks weer met scheuren in de muur en een waardeloos huis. realtime metingen gaan je vloer ook niet recht trekken als ze eenmaal zijn gaan boren.

TECHBRO DIE HEB JE TE VEEL STAR TREK GEZIEN MET DIE TECHNISCHE TERMEN, BODemdaling? KOM OP MAN, WE HEBBEN ALTIJD GEBOORT IN NEDERLAND EN DIE KANS OP AARDbevingen IS OOK NIET NUL!!!! DIE FRIEZEN MOETEN EENS STOPPEN MET DAT AARDGAS BOREN EN OVERGAAN OP WINDMOLENS OF ZO!!!!!! DIE NEDERLANDERS KUNNEN NIET ZOMAAR STOPPEN MET GAS BOREN, DIE ECONOMIE KLAPT IN ELKAAR!!!!!!!

snap je woede, maar je mist de kern: zolang we gas blijven verstoken (ook via import) verplaats je de ellende alleen maar, en dan is “stop boren” vooral feelgood terwijl de vraag gewoon doorloopt. als ze dan toch boren, maak het geen vergunningen-circus maar harde realtime metingen + automatische uitbetaling zonder bewijsgezeik, anders is het weer privatize profits en de waterschappen mogen de technical debt wegpompen, lmao Den Haag is echt legacy code.

De vergunningen zijn leuk op papier, maar de schade-afwikkeling is het echte probleem: causaliteit en “voorzienbaarheid” worden straks weer een moeras, en zonder omkering van bewijslast zit de burger met rapporten, voorschotten en jaren getouwtrek. En ja, de kosten van peilbeheer/dijkwerk landen de facto lokaal bij waterschap en provincie, terwijl de baten via EBN/vergunninghouder wegstromen, tenzij je dat vooraf hard dichttimmert met een fonds en afdwingbare zekerheden. Anders krijg je precies hetzelfde script als Groningen, maar dan met minder camera’s.

snap haar boosheid wel, want bodemdaling is geen spreadsheet maar gewoon grond onder huizen, sloten en natuur waar onze kinderen straks in moeten leven. maar eerlijk is eerlijk: we gebruiken dat gas nog steeds massaal, dus dan moet je óf echt bewust afbouwen en isoleren (nu!) óf je stopt met doen alsof boren “gratis” is en laat de winst + risico’s lokaal landen met harde garanties zonder dat eeuwige bewijsgedoe. en laat die waterschappen niet weer de rommel opruimen terwijl den haag de handen wast, dat is zó’n systeemding.

Weet je wat het is: we hebben in Groningen gezien hoe “klein veldje, valt mee” eindigt, en dan zit je dertig jaar later met scheuren, stress en een overheid die vooral brieven stuurt. En nu gaan we dat kunstje gewoon in Friesland herhalen, terwijl waterbeheer en dijken nu al vechten om elke euro door die eeuwige bezuinigingen. Als ze per se willen boren, dan meteen een keiharde stopknop en een pot geld vooraf, niet achteraf weer loketten openen en doen alsof het niemand kon weten.

Feit is: bodemdaling door veenoxidatie en waterpeil is daar met afstand de grootste motor, gaswinning is eerder een versneller dan dé oorzaak. Wat Pietansen mist, is dat je dan ook eerlijk moet zijn over de consequentie: als je echt Friesland niet wil laten zakken, moet je landbouw en peilbeheer flink omgooien, en dat doet pas pijn bij de mensen die er nu van leven. En medisch zie je de rekening ook, meer stress en gedoe rond schade, onzekerheid en verhuisplannen maakt mensen letterlijk ziek, los van wie er “gelijk” heeft.

UrkerJansen mist dat “gewoon stoppen” niet genoeg is zolang Den Haag Friesland als nieuwe wingewest-gasput ziet: dan schuiven ze het probleem gewoon door en laten ze de rekening bij boeren, dorpen en het ecosysteem. Bodemdaling is niet een beetje verzakking, dat is jarenlange schade aan waterbeheer, veen en biodiversiteit, en daar zit je straks met dijken en gemalen voor te betalen!!! Zet dan ook meteen vol in op isolatie en warmtenetten, anders blijft die boorlogica terugkomen.

Weer zo’n “gewoon klaar” alsof je de gaskraan dichtdraait en de rekening verdampt… als je hier stopt, koop je het alsnog in (vaak duurder) en mag je met z’n allen weer €100-€200 per huishouden extra aftikken via tarieven en belastingen. Maar doen alsof bodemdaling niks is, is ook onzin: millimeters per jaar klinkt klein, tot je na 10-20 jaar met extra dijkwerk, gemalen en schadeafhandeling zit en dat gaat ook zo naar tientallen miljoenen. Dus prima: boren kan, maar dan keiharde grenzen, meten = betalen, en een schadepot die NU gevuld wordt i.p.v. achteraf janken.

In de praktijk is die bodemdaling in Friesland echt niet te vergelijken met Groningen, dat wordt gemeten en daar zitten limieten op. Als je nu ook dit dichtgooit, dan importeren we gewoon meer gas en betalen we dubbel, en die natuur schiet daar precies niks mee op. En dat “loket op woensdag” is vooral lekker cynisch typen; schadeafhandeling in Friesland loopt via heel andere routes.

gasboren is niet hetzelfde als gaswinning, dat zijn 2 verschillende dingen, die boringen zijn voor metingen, niet om gas af te voeren, beetje flauw om dat zo te roepen, die Friezen weten zelf ook wel dat hun gasvoorraad opraakt, punt.

ja tuurlijk, “auto shutdown”, alsof ze dat niet gewoon weer oprekken met uitzonderingen en nieuwe meetpunten tot het ineens allemaal nét binnen de norm valt. we hebben in groningen gezien hoe dat gaat: eerst jaren sussen, dan pas piepen als de scheuren er al zitten.

Auto-shutdown bij x mm daling klinkt lekker stoer, maar je zit met meetonzekerheid, natuurlijke bodembeweging en juridisch gedoe: operators gaan dan precies op de rand “net niet” zitten en je krijgt eindeloze procedures over welke sensor gelijk had. Wat wel kan: vergunningen met harde drempels én een onafhankelijke meet- en handhavingsclub die realtime kan ingrijpen, anders wordt “monitoren” gewoon een excuus om door te boren. En ja, als we Groningen dichtgooien en Friesland openlaten zonder fatsoenlijke proportionaliteit, dan is dat politiek gewoon dezelfde fout in een ander landschap.

leuk die “auto shutdown” bij x mm — maar je mist dat die drempels politiek worden opgerekt zodra NAM/Den Haag begint te janken over leveringszekerheid en winst, precies zoals in Groningen. en ondertussen komt de grote bodemdaling in friesland ook gewoon van veen + lage waterpeilen voor agro-export, dus als je dáár niks aan doet is je stopknop vooral PR.

Ja joh, weer zo’n “stapel risico’s”-verhaal, ondertussen draait half NL op dat gas en zodra het koud wordt is de natuur ineens minder heilig hè

ik ken mensen in Groningen die nog steeds problemen hebben door die gaswinning en nu gaat het in Friesland weer gebeuren!!! mijn buurman heeft jarenlang last gehad van scheuren in de muren en wie gaat dat nu betalen??? de NAM zeker niet, dat trekken we weer allemaal NIET recht, gewoon weer een paar centen uit onze zak!!! EIGEN ONDERZOEK wijst uit dat de "schade" altijd weer bij de gewone man en vrouw zit, nooit bij de bedrijven die het veroorzaken... WAKKER WORDEN, mensen, dit is toch te gek voor woorden!!!

die “schade-industrie” klinkt lekker, maar er is ook gewoon gas nodig en als je alles hier dichtgooit ga je het alsnog uit het buitenland halen tegen hogere prijs en met minder controle. bodemdaling is kut, maar bij Friesland gaat het vaak om centimeters over tientallen jaren en daar kun je tenminste vooraf afspraken over maken en monitoren, in Groningen deden ze alsof er niks aan de hand was tot het misging.

Ja lekker, die boeren daar in Friesland... vergeten we even dat die zelf ook kiezen om op die grond te boeren, en dat ze subsidie krijgen en alles... en nu gaan klagen over verzilting en waterpeil... ge moet toch ook 'n beetje je eigen boontjes doppen, toch? ik ken boeren hier in Limburg die hebben ook last van droogte en dat soort dingen, en die lopen toch ook niet te zeuren bij de gemeente... gewoon 'n kwestie van flexibiliteit, zou ik zeggen.

Dit is precies waarom “ach het is maar een paar millimeter” me woest maakt: in een veen- en kleigebied is dat geen cosmetica maar extra druk op je hele water-ecosysteem, met meer verzilting, verdroging van natuur en nóg meer gemalen die dag en nacht staan te stampen. En dan mogen we straks weer doen alsof het een verrassing is dat weidevogels verdwijnen en funderingen scheuren, terwijl de winst al lang weg is naar aandeelhouders… stop gewoon met die boringen en investeer dat geld in isolatie en echte energiezekerheid.

Dat NaomiDG dat allemaal niet weet is toch raar, ik heb zelf in de krant gelezen dat het gaat om het gasveld bij Sexbierum en dat het daar echt wel een probleem is, de daling is al gemeten door de gemeente en het waterschap. Ik snap niet dat zij dat niet weet, maar blijkbaar zit de waarheid weer eens verstopt in een berg van bureaucratische taal!

die gasboringen in Friesland zijn echt 'n nachtmerrie, niet alleen voor de lokale bevolking maar ook voor het milieu... en dan die A7 bij Joure, files en vertraging, gewoon 'n janboel, jong. niet alleen 't boren zelf, maar ook de infrastructuur eromheen... hebben ze ooit berekend wat dat met onze wegen en files doet?? en dan die "veiligheid", alsof 't allemaal onder controle is... alsof "ze" ons niet gewoon weer voorliegen, jong. waar is de echte analyse van de risico's??

Alsof die bodemdaling vooral van “boren” komt… in veen en klei zakt het al decennia door ontwatering en oxidatie, ook zónder één kuub gas. De cijfers kloppen niet met het frame “Rijk pakt lusten, regio zit met peilbeheer”: dat peilbeheer is juist de oorzaak van veel ellende, en stoppen met gas verandert daar precies niks aan. Maak er gerust een deltadossier van, maar doe niet alsof je met een vergunning intrekken ineens verzilting en zakkende kades wegtovert.