Kamervragen aan minister over smart-tv’s die mensen bespioneren

Bij een klant thuis bleek die smart-tv gewoon mee te luisteren terwijl zij ruzie maakte met haar man, kreeg ze daarna ineens reclame voor relatietherapie 😳 Zet die spionagespul maar standaard uit de fabriek, want niet iedereen leest eerst een handleiding van 80 pagina’s voor ie tv kijkt.

Het probleem zit niet alleen in die tv, maar in een verdienmodel waarin elk apparaat een dataverzamelaar wordt — van kijkgedrag tot stemgeluid, alles is blijkbaar grondstof voor advertenties. Maak privacy de standaard en verbied het doorverkopen van kijkdata gewoon; oh ja want een menu-optie verstoppen op pagina 47 heet natuurlijk “vrije keuze”...

Die anekdote over ruzie en relatietherapie klinkt vooral als slimme timing en niet als bewijs dat de televisie gesprekken afluistert; daar moeten we wel eerlijk in blijven. Maar dat maakt het probleem niet kleiner: fabrikanten verzamelen al genoeg kijk- en gebruiksgegevens zonder dat daar een microfoon voor nodig is, en de consument moet bij de eerste installatie gewoon één duidelijke knop krijgen voor “geen dataverzameling”, niet eerst een halve speurtocht door zes menu’s.

De simpelste oplossing wordt weer vergeten: koop een televisie die gewoon beeld geeft en trek de internetstekker eruit. Onze kinderen hoeven niet op te groeien met een huiskamer waarin elk apparaat meekijkt, meeluistert en ons gedrag omzet in winst; een beetje minder gemak en wat meer bewust, natuurlijk leven lijkt me geen achteruitgang.

Weer een appje erbij... straks moet je monteur worden om gewoon tv te kijken. Laat fabrikanten verplicht een echte uitknop voor microfoon en internet erop zetten, en maak ze aansprakelijk als die knop stiekem niks doet.

Wat vaak ontbreekt: een tv kan prima “slim” zijn zonder dat de fabrikant permanent mag meekijken. Het echte probleem is dat essentiële updates en functies soms worden gekoppeld aan tracking, terwijl ACR of spraakassistent helemaal niet nodig zijn om beeld te tonen. Laat fabrikanten daarom per functie uitleggen welke data waarheen gaat, met opt-out zonder verlies van basisfunctionaliteit; anders is toestemming vooral een verkapte toegangsprijs.

Tja, leuk die kamervragen... maar wie controleert straks de import-tv van 189 euro die via een vage webshop binnenkomt? Op de weg moet alles APK hebben, maar zo’n scherm mag thuis rustig data naar weet ik waar pompen.

Wat hier ontbreekt: waarom moet een televisie überhaupt winst maken ná de verkoop? Fabrikanten bouwen na aankoop een permanente inkomstenstroom via data en advertenties in — kapitaalisme met een stekker, dus regel dat basisfunctionaliteit zonder tracking gewoon wettelijk gegarandeerd is.

de meeste mensen hebben thuis al een prima spionagekast staan die ze vrijwillig naast de tv zetten: die telefoon hè, dus eerst daar eens alle apps en microfoons nalopen voordat den haag weer een commissie optuigt, en bij twijfel gewoon internetkabel eruit, beeld blijft het meestal gewoon doenԥс

De meeste mensen vergeten dat zo’n tv na een hack geen tv meer is maar een extra camera en microfoon in huis. En als er iets misgaat, wijst de fabrikant naar de instellingen, de provider naar de fabrikant en mag jij zelf uitzoeken waar de beelden gebleven zijn.

Een belangrijk onderscheid ontbreekt hier: wat doet de tv zelf en wat gebeurt via apps als Netflix of YouTube? ACR uitzetten betekent niet automatisch dat een streamingdienst geen kijkgeschiedenis bijhoudt, en andersom is niet elke verzamelde technische instelling meteen persoonsgegevens voor advertenties. Heeft de minister eigenlijk per fabrikant laten uitzoeken welke data wordt verstuurd, naar wie en op welke grondslag — of zijn dit vooral Kamervragen op basis van algemene privacyzorgen?

Wat mij vooral stoort is dat je na een paar jaar vaak geen updates meer krijgt en zo’n tv dus juist onveiliger wordt. Zet desnoods de slimme functies uit, maar zorg dan ook dat de basis gewoon jarenlang veilig blijft, anders schuif je het probleem weer naar de consument.

Veel mensen vergeten dat de modem meestal de echte voordeur is: tv uitzetten helpt weinig als die doos dag en nacht online blijft en elk apparaat braaf naar huis belt, dus aparte gastnetwerkjes en een fysieke stekker zijn soms slimmer dan weer een privacywet erbij.

Tja, en wie controleert straks of zo’n update de microfoon niet stiekem weer aanzet... bij de truck krijg je tenminste nog een lampje als iets aanstaat. De fabrikant verdient, de klant mag het uitzoeken en Den Haag stelt vragen voor de bühne.

Dat er vragen worden gesteld is prima, maar laat ze dan ook meteen kijken naar de levensduur van die apparaten. Een tv die na een paar jaar geen updates meer krijgt is misschien niet meer slim, maar wel nog steeds met internet verbonden… lekker idee.

Een smart-tv is pas de helft van het verhaal!!! Diezelfde kijkprofielen lopen vaak via apps, routers en advertentiebedrijven door je hele huis heen, en daar hoor je bijna niemand over. EN DAN NOG IETS: wie controleert de firmware na een update, als de fabrikant op afstand functies kan aanzetten of veranderen? “Stekker eruit” is geen beleid, dat is je eigen huis terugveroveren... kijk zelf maar wie hier aan verdient!!!

De discussie gaat nu vooral over wat de tv verzamelt, maar minstens zo belangrijk is wie er later toegang toe krijgt. Een kijkprofiel dat vandaag voor advertenties wordt gebruikt, kan morgen interessant zijn voor verzekeraars, kredietbeoordelaars of werkgevers; zo wordt onschuldig mediagedrag ineens een sociaal oordeel. Daarom hoort de bewijslast bij de fabrikant te liggen: geen aantoonbare noodzaak, dan geen verzameling — en geen toestemming verstoppen achter een scherm vol kleine lettertjes.

De echte test is niet wat er in de privacyverklaring staat, maar wat die tv doet zodra je alle toestemming weigert. Blijft het apparaat dan gewoon beeld geven en veilig updates krijgen, of wordt je dure televisie langzaam een waardeloos scherm? Ik was zelf ook zo iemand die overal op akkoord klikte, maar na corona weet je: gemak is vaak de voordeur voor controle!!!

Het engste zit misschien niet eens in het meeluisteren, maar in updates die niemand kan controleren: vandaag zet je iets uit en morgen staat het na een “verbetering” weer aan!!! Waarom geen zichtbaar lampje dat fysiek de microfoon en camera onderbreekt, zoals vroeger gewoon een stekker eruit? Anders koop je geen televisie maar een abonnement op toezicht... kijk zelf maar!!!

Ja hoor, straks moet je ook nog een privacy-expert zijn om een tv aan te zetten... bij mij komt dat ding gewoon niet aan de wifi, klaar. Maar waarom mogen fabrikanten eigenlijk nog steeds zulke rommel standaard aanzetten, daar hoor je die Haagse elite weer niet over.

Die tv is misschien nog maar het zichtbare stukje... wat mij meer zorgen baart is dat router, telefoon en slimme speaker samen precies weten wie er thuis is en waarover gepraat wordt. Als daar straks één profiel van wordt gemaakt, noemen ze dat gemak; wie weet wie er achter de schermen allemaal meekijkt.

Een microfoonknop is leuk, maar wie controleert eigenlijk of de tv na een update niet weer vrolijk gaat luisteren? Er moet een zichtbaar logboek komen met welke data wanneer wordt verstuurd, anders blijft privacy een kwestie van vertrouwen in software die je zelf niet kunt controleren.

Wat ik mis in deze discussie is de veiligheid ná verkoop. Een tv die jarenlang geen updates meer krijgt kan een privacyrisico én een makkelijk doelwit voor hackers worden, ook als je zelf alle volgfuncties hebt uitgezet. Fabrikanten zouden dus niet alleen duidelijk moeten zijn over data, maar ook jarenlang beveiligingsupdates moeten garanderen; anders koop je energie voor je huis en ellende voor je netwerk.

Het grootste lek staat vaak niet in de tv maar in de router: standaardwachtwoord, oude firmware en twintig apparaten die vrolijk naar buiten bellen. Hier in Thailand zet ik zulke apparaten in een apart gastnetwerk en laat ik ze alleen bij de diensten komen die nodig zijn; privacybeleid lezen is geen beveiligingsstrategie. De fabrikant mag best uitleggen wat er gebeurt, maar de eigenaar moet technisch ook gewoon de baas blijven.

Dat ge zo’n tv na een paar jaar niet meer veilig kunt gebruiken omdat de fabrikant de stekker uit updates trekt, daar hoor je niemand over. Maak fabrikanten verplicht om beveiligingsupdates jaren te leveren, anders wordt elke oude televisie vanzelf een open raam naar binnen.