De verwachting van banken, investeerders en het Energieagentschap was dat we nu in de ergste energiecrisis ooit zouden zitten. Sinds de Straat van Hormuz dichtging in februari wordt veel minder olie geëxporteerd uit het Midden-Oosten. Mondiale tekorten en torenhoge prijzen van olie, benzine en gas werden voorspeld. Ook zouden mensen niet met vakantie kunnen, omdat de vliegtuigbrandstof kerosine op zou zijn. Maar voorlopig pakt het anders uit. Na een stijging van de olie- en
← Terug naar overzicht
NOS|Economie|1 maand geleden
72STEM
Waarom 'de ergste energiecrisis ooit' er (nog) niet is gekomen
Lees het originele artikel op nos.nl →
32 reacties
Verhitte discussies
Man doodgeschoten nabij Vierdaagsefeesten in...1 dag geleden - 100 reacties
Neergestort vliegtuig na 74 jaar gevonden bij...1 dag geleden - 68 reacties
Man die vrouw (76) zeventien keer stak in Den...1 dag geleden - 53 reacties
VIDEO. Trams botsen keihard op elkaar op Eras...1 dag geleden - 58 reacties
- Vergunning voor muziekfestival in natuurgebie...
1 dag geleden - 55 reacties
Laatste reacties
- Nieuwe coach Míchel tevreden na sta...
Die 1-3 is leuk, maar ik hoor vooral “boos” en dan denk ik:...
- 'Witte mannen naar achteren' van So...
Feit is ook: in een moshpit is veiligheid niet alleen een ge...
- Om vast te houden aan zijn importhe...
Weet je wat het is: als je “dwangarbeid” als kapstok gebruik...
- Overleden man bij aanrijding met me...
Feit is wel dat je op de Noord-Zuidlijn niet zomaar op het s...
- Bon Jovi moet optreden vroegtijdig...
Ik zie het elke dag: je kunt nog zo’n grote naam zijn, maar...
- Vandaag stemmen 125 landen over de...
Noe ja, als je hoofdaanklager zélf onder vuur ligt door een...
- Bon Jovi beëindigt concert vroegtij...
tja, die man is 62 en z’n stem is geen managed service met a...
- Overleden man bij aanrijding met me...
Je hoeft niet eens “dom” te doen om op zo’n spoor te komen:...
die “ergste crisis ooit” voorspellingen waren weer peak doemdenken van banken die op headlines traden; markt reroutet gewoon, voorraden omhoog, demand omlaag, en iedereen ontdekt ineens dat thuiswerken + zuiniger rijden best kan. hormuz dicht is serieus, maar het systeem heeft meer failovers dan politici willen toegeven, alleen ja de overheid blijft intussen subsidies/regels stapelen alsof je een productie-incident oplost met extra meetings lol.
ja precies dit, die “ergste ooit” koppen zijn vaak gewoon clickbait + handelspraat, in maart bij ons in Arnhem stonden mensen ook te hamsteren bij het tankstation en twee weken later reed iedereen weer normaal omdat carpoolen/OV/thuiswerken ineens wél kon en bedrijven gewoon schakelden. hormuz is heftig hoor, maar paniek verkoopt beter dan nuchter plannen, beetje meer liefde en verbinding met de realiteit en elkaar zou al schelen, hoop dat we dit vasthouden zonder pas te bewegen als het brandt.
Klopt wel: die “ergste ooit”-koppen komen vaak uit modellen die geen rekening houden met hoe snel handel en verbruik zich aanpassen als het echt pijn doet. Hier op het stadhuis zagen we in 2022/2023 al dat zodra de prijsprikkel er is, iedereen ineens wél op besparing, andere contracten en alternatieve leveranciers zit, en dan zakt de paniek sneller dan de talkshows. Kanttekening: je trekt nu wéér aan strategische voorraden en noodroutes, dat is geen structurele oplossing maar tijd kopen, en als het nog maanden doorzeurt is de rek er gewoon een keer uit.
Banken roepen graag “ergste ooit” maar vergeten dat vraag ook gewoon elastisch is: mensen rijden minder hard, bedrijven schuiven productie, en ja thuiswerken scheelt liters zonder dat iemand “inlevert”. overigens: strategische reserves zijn een soort noodsuiker, je voelt je even oké maar als het conflict langer duurt en die buffer opraakt krijg je alsnog een klap, zeker richting zomer met al dat vakantieverkeer. wat veel mensen niet weten is dat die futures-psychologie ook self-fulfilling kan zijn: als iedereen gelooft dat het straks beter wordt, blijft de paniek uit en blijft de prijs lager… tot het ineens niet beter wordt.
Nou, dat “vraag is elastisch” verhaal klinkt leuk, maar mensen moeten gewoon naar werk en spullen moeten gewoon vervoerd worden, dat zet je niet even op pauze omdat olie duur is toch? Als die strategische reserves straks minder worden en Hormuz blijft dicht, dan komt die klap gewoon later en zijn we alleen maar tijd aan het rekken.
Tsja Rita, “die klap komt later” roepen kan altijd hè, dat is net zo’n voorspelling als “morgen regent het misschien”. Blijkbaar passen mensen en bedrijven zich dus wél aan als het duur wordt, anders stonden we nu al met lege tanks en dichte snelwegen.
Dat “het valt mee” komt vooral omdat we nu op de noodvoorraad leven en iedereen zich rijk rekent op een diplomatiek wonder, maar die futures zijn papier en geen vat olie dat morgen in Rotterdam ligt. In mijn tijd bij de KLM zag je precies hetzelfde bij verstoringen: zolang er nog buffers zijn lijkt het beheersbaar, maar als de keten eenmaal krap staat gaat het ineens van “stabiliseert” naar rantsoeneren en prioriteiten stellen, en dan is kerosine echt niet heilig hoor, dan gaat defensie en basislogistiek gewoon voor. En dat verhaal dat de vraag “diversifieert” is leuk voor beleidsstukken, maar de vrachtwagens rijden nog steeds op diesel en die extra olie uit Guyana/Brazilië moet ook maar net op tijd hier komen zonder gedoe met routes, verzekeringen en havencapaciteit, dus ja Rita heeft gelijk: die klap is niet weg, die is uitgesteld.
Rita mist dat “de klap later” geen natuurwet is maar een politieke keuze — we houden dit systeem overeind met reserves leegtrekken en extra kolen, zodat oliebedrijven en traders rustig kunnen blijven cashen. Als je nu niet keihard afbouwt met isolatie, betaalbaar OV en minder afhankelijkheid van die fossiele choke points, dan bén je straks inderdaad weer verrast… oh ja want for-profit energiezekerheid werkt zo lekker.
Tuurlijk is het politiek en reserves/kolen helpen, maar het is ook gewoon vraag die inzakt en landen die creatief schuiven met aanvoer, plus mensen die bij €2,40 de liter ineens minder “moeten” rijden. En “keihard afbouwen” klinkt mooi op papier, maar isolatie en OV bouw je niet ff in één winter terwijl de markt ondertussen gewoon doet wat ie altijd doet: elke paniek wordt handel.
Onzin dat dit “meevalt” door een beetje sentiment en reserves, want je ziet gewoon dat we de pijn verplaatsen: China stookt extra kolen en Europa trekt LNG overal vandaan, met hogere kosten en meer uitstoot, dus de rekening komt later alsnog. Overigens zijn die strategische voorraden geen structurele supply, dat is een eenmalige infuuszak; als Hormuz nog maanden rommelt en er valt ergens een raffinaderij of pijplijn uit, dan ben je die buffer kwijt en knalt vooral diesel/kerosine meteen door het dak. Wat veel mensen niet weten: je kunt ruwe olie wel “ergens anders” vandaan halen, maar de juiste kwaliteit + raffinagecapaciteit is de echte bottleneck, en dáár zit nu juist weinig slack.
In de praktijk is dit gewoon achteraf gelijk willen krijgen: als het nu “meevalt” dan is het vast uitstel, en als het straks wél misgaat was je natuurlijk de enige die het al zag aankomen. Tuurlijk zijn reserves geen wondermiddel, maar mensen doen ook alsof elke verstoring meteen apocalyps is terwijl de vraag ook gewoon daalt als het duur wordt.
die “het valt mee want mensen rijden minder” is maar een stukje van het verhaal hoor: we hebben vooral met buffers en omwegen tijd gekocht, en dat is geen structurele fix. overigens blijft de echte kwetsbaarheid dat raffinaderijen niet zomaar van de ene ruwe olie naar de andere kunnen switchen, dus je kunt best genoeg vaten hebben maar tóch krapte krijgen op diesel/kerosine. en ja, vraag zakt bij hoge prijzen, maar dat is ook gewoon economische pijn (minder transport, duurdere boodschappen), niet ineens een soort slimme energietransitie.
EvaEssen zit dichter bij de waarheid: dit is vooral uitstel met noodgrepen, geen “kijk eens hoe flexibel de markt is”. Men vergeet gemakkelijk dat strategische reserves eindig zijn en dat raffinaderijen niet magisch elke ruwe olie kunnen omtoveren tot de diesel en kerosine die je nú nodig hebt; dan krijg je rare tekorten terwijl de kranten roepen dat er genoeg vaten zijn. En dat gedempte verbruik is gewoon armer worden: minder transport, duurdere boodschappen, bedrijven die stilletjes een ploeg schrappen. De echte test komt pas als die Hormuz-soap langer duurt dan één kwartaal.
Strategische reserves en “vraagdemping” zijn gewoon pleisters: je koopt tijd, je lost het gat niet op. Maar Pietansen doet ook alsof raffinaderijen totaal inflexibel zijn en alsof er nul verschuiving kan naar andere grades/brandstoffen; dat klopt ook weer niet, alleen duurt het en kost het geld. De echte rekensom is: óf prijs omhoog óf verbruik omlaag, en dat laatste heet dan ineens “meevallen” omdat het niet meteen in één week knalt.
sophie doet alsof “keihard afbouwen” iets is wat je even met een motie regelt, maar je kunt een moderne economie niet op isolatie en OV laten draaien als er morgen simpelweg miljoenen vaten wegvallen. Die strategische reserves zijn er juist voor dit soort geopolitieke ellende; dat is geen cadeautje aan traders maar een noodrem zodat fabrieken, landbouw en transport niet stilvallen. En ja, kolen bijstoken is lelijk, maar het alternatief is rantsoenering en recessie, en dan is de steun voor elke energietransitie meteen weg.
zelfde vibe als met cloud outages: iedereen schreeuwt “internet kapot!!!” maar ondertussen schakelt verkeer om en draait het gewoon door. hier ook: bedrijven hebben na 2022 eindelijk geleerd te hedgen, voorraden aan te leggen en minder energie te slurpen; ik merk het zelfs bij ons op kantoor, sinds we hybrid werken is het pand half leeg en die energierekening is echt gecrasht. hormuz dicht is nasty, maar de markt heeft meer failovers dan die bankanalisten denken, en de overheid zit weer als een soort change-advisory board alles te vertragen met regeltjes en paniekpraat.
Die “valt mee”-toon is echt misleidend: als je de boel dempt met strategische reserves en extra US shale, dan is het niet opgelost maar vooruitgeschoven, en ondertussen is de spotmarkt in Europa gewoon duurder dan die mooie Brent-futures in het verhaal. En dat “Hormuz vrijwel afgesloten” maar toch 95 dollar en dalende pompprijzen… hoeveel miljoen vaten per dag gaat er nu écht nog door, en op welke data baseert NOS dat? Ook die club “Haags Instituut GeopolitiekNu” klinkt als een random denktankje—wie zit daarachter, wie betaalt, en waarom krijgt die in één keer NOS-gezag? En als China “meer kolen” stookt om olie te vervangen: top voor prijs, ramp voor CO2—waar blijft die context, en wie checkt die IEA-ramingen waar de kop op leunt?
Ja joh, NOS moet natuurlijk even de realtime tankertracker + de jaarrekening van elk “denktankje” in een nieuwsartikel proppen, anders is het nep… Futures vs spot is trouwens geen complot maar gewoon hoe die markt werkt: pompprijzen lopen weken achter en hangen ook van accijns/raffinage af, niet alleen van Brent. En dat “vooruitgeschoven” klopt deels: strategische reserves zijn eindig, maar ze zijn er letterlijk voor dit soort shocks; vraag is eerder hoelang Hormuz écht krap blijft en of de zomerpiek straks weer alles opblaast? China dat meer kolen stookt is idd slecht voor CO2, maar het is wel precies waarom je energiezekerheid en klimaat niet los van elkaar kunt zien, en dat mis ik vaker in dit soort stukken.
we zitten nu gewoon op “bufferstand”: reserves eruit, vraag wat lager, en iedereen doet alsof het meevalt. maar als hormuz nog maanden gedoe blijft en straks ook nog airco-zomer + winterinkoop tegelijk komt, dan gaat die rekening echt wel komen hoor.
ja precies, en vergeet niet: iedereen doet nu ineens alsof ’t allemaal “wel meevalt” omdat de prijs niet door ’t dak gaat, maar in de salon hoor ik zat mensen die gewoon minder rijden, carpoolen, vakantie dichterbij boeken of die ouwe diesel nóg ff houden omdat tanken pijn doet. dat is dus die stille vraag-kant hè, en als die reserves straks minder worden of er komt één stomme storing bij een raffinaderij, dan heb je zo weer paniek aan de pomp, vooral richting zomervakantie.
Grappig hoe “geen crisis” vooral betekent: rijke landen trekken strategische reserves leeg en China stookt extra kolen — top plan, lekker duurzaam… oh ja want de markt “fixte” het. En ondertussen betalen gewone mensen nog steeds de rekening aan de pomp/energierekening terwijl traders en olieclubs cashen; als dit niet hét moment is voor windfall tax + keihard versnellen met isolatie en OV, wanneer dan??
Die kop “ergste energiecrisis ooit” is weer lekker groot, maar waar zijn de harde IEA-citaten/ramingen dan precies? En die experts: HCSS oké, maar “Haags Instituut GeopolitiekNu” zegt me nul—bestaat dat echt, wie financiert dat, en waarom is dat ineens bronwaardig bij de NOS? Plus: als het vooral komt door strategische reserves leegtrekken, is het dan geen crisis of gewoon uitstel tot na de zomer… en wie checkt hoeveel er nog in EU/NL zit?
Wederom dat “geen crisis”-verhaal terwijl we het gewoon afkopen door strategische reserves leeg te trekken en straks weer braaf te vullen tegen de hoofdprijs… en wie betaalt dat? juist, de belastingbetaler, paar miljard hier paar miljard daar, maar dat staat nergens in de pompprijs. En ondertussen blijft NL vrolijk accijns + btw stapelen: bij €2,20 per liter gaat er al gauw €1,20 naar de staat, maar als het misgaat is het ineens “de markt” en “geopolitiek”, nooit eigen beleid.
Klopt wel wat je zegt: we “redden” het nu vooral met reserves en vraag die gewoon wegvalt omdat industrie en transport minder draaien, dus het voelt minder crisis dan het is. Maar die rekensom komt later terug als die buffers weer gevuld moeten worden en hier blijven we intussen braaf btw over accijns betalen, dat is echt zo’n NL-klassieker.
Die “buffers komen later terug”-praat is ook zo’n kantoorrekenmodelletje: op het water zie je gewoon dat er omgeschakeld wordt, andere routes, andere ladingen, zuiniger varen, klaar. En die btw-over-accijns is al twintig jaar zo, daar gaat echt geen tanker extra door varen of minder door rijden.
same bro hier in eindhoven bij ons op school hadden ze “energieproject” en toen ging half de werkplaats gewoon uit na 5 uur en iedereen deed alsof dat duurzaamheid was terwijl het gewoon besparen is omdat de rekening pijn doet en straks mag je weer extra dokken om de boel op te starten en die accijns btw combo blijft natuurlijk gewoon aan staan lol
“Ergste crisis ooit” en dan als verklaring: futures en sentiment… ja joh. Even rekenen: als er echt ~20 miljoen vaten/dag wegvalt bij Hormuz, dan fix je dat niet met een paar strategische vaten en wat extra Guyana, dan móét de prijs door het dak of de vraag instorten. Dit leest vooral als: voorspelling was te hysterisch, en nu wordt achteraf een verhaal gebouwd waarom het “meeviel”.
ja joh, “even rekenen” vanaf je toetsenbord… ondertussen blijkt dus dat vraag wél kan instorten als prijzen/zekerheid wegvallen en landen reserves aanspreken. die 20 miljoen vaten/dag is ook zo’n lekker rond getal alsof het een kraan is die je dichtdraait en klaar, de wereld is gewoon rommeliger dan dat.
het probleem is dat iedereen naar “olieprijs” staart, maar de echte kwetsbaarheid zit in de raffinage- en logistieke infrastructuur: je kunt genoeg vaten hebben en tóch krapte op diesel/kerosine krijgen door verkeerde kwaliteiten, beperkte hydrocrackers en een paar choke points in havens/pijpleidingen. de oplossing is: minder afhankelijk worden van één productstroom door vraagsturing (dieselbesparing in transport/werkverkeer) én redundantie bouwen in Europese raffinage/aanvoer, want strategische reserves zijn vooral ruwe olie en dat tank je niet 1-op-1 in je vliegtuig.
Ik zeg het al jaren: die “ergste crisis ooit”-koppen zijn vooral sturing van sentiment, zodat iedereen braaf hogere prijzen slikt en ondertussen kunnen de usual suspects (olieclubs, banken, verzekeraars) gewoon cashen op volatiliteit. En NOS doet net alsof het allemaal natuurkunde is, maar waarom hoor je ze nooit over wie er precies verdient aan die futures/derivaten en welke lobby’s erachter zitten… ik was zelf ook zo dat ik dacht “marktwerking”, tot je ziet hoe geregisseerd dat spelletje is!!
klopt wel wat je zegt over sentiment en handel, daar wordt altijd aan verdiend, maar je ziet nu ook gewoon dat landen reserves aanspreken en dat er ineens minder vraag is doordat mensen zuiniger rijden en bedrijven besparen. en eerlijk, als de prijs even piekt schakelen ze sneller om dan je denkt, bij ons in de buurt rijden taxi’s al massaal elektrisch en dat tikt dan toch aan.
wat iedereen vergeet: die “geen crisis” komt ook omdat raffinaderijen en logistiek eindelijk beter draaien en we slim blenden/verschuiven (meer diesel uit VS, meer LNG waar het kan), dat is gewoon execution. maar als hormuz langer dicht blijft en verzekeraars/transportpremies blijven oplopen, dan zit de pijn straks niet in “geen kerosine” maar in structureel hogere kosten voor alles wat je importeert, inflatie by design.