SpaceX's Starship delays risk NASA moon landing timeline: watchdog - Reuters

alsof NASA een zielig slachtoffer is van “hype en deadlines”, kom op: zij hebben zélf besloten hun maanlanding aan één commerciële raket te knopen omdat het goedkoper stond in de spreadsheet. plan B is er niet omdat dat geld kost en dan moet iemand in Washington uitleggen waarom je twee keer betaalt voor dezelfde sprong, zeg maar.

NASA “hangt” al decennia aan contractors, dat heet gewoon ruimtevaart: je koopt capaciteit in en je bouwt redundantie waar het kan, maar een complete maanlander dubbel neerzetten is geen plan B, dat is nog eens tientallen miljarden en jaren extra. En dat “450 miljoen extra” is hier vooral politiek theater, want als je zekerheid wil betaal je altijd meer, hype of geen hype.

ja en dit krijg je dus als je je hele Artemis-ecosysteem op één “move fast” bedrijf zet: als Starship schuift, schuift alles mee en NASA kan alleen maar stoer doen met “vertrouwen” terwijl de rekening en het politieke gedoe doorsijpelen. Plan B is niet eens luxe, het is basisrisicobeheer, anders blijf je jaren klooien en intussen gaat er weer honderden miljoenen naar extra tests terwijl we op aarde biodiversiteit en klimaatadaptatiebudgetten bij elkaar schrapen... prioriteiten hoor!!

Die Reuters-samenvatting doet alsof NASA “nu pas” ontdekt dat Starship achterloopt en dat het hele Artemis-schema eraan hangt, maar dat is al jaren ingebakken: HLS is een ontwikkelcontract met mijlpalen, en NASA plant standaard met marges en schuift gewoon door als de hardware niet gecertificeerd is. En die $450 miljoen “overschrijding” klinkt lekker, maar zonder precies te zeggen wát ze meetellen (NASA’s eigen uitloopkosten vs. SpaceX-testwerk) is het vooral een groot getal voor de kop; SLS/Orion staat zelf ook geregeld stil en dat tikt pas echt aan, alleen is dat politiek minder sexy om te benoemen. “Alternatieve partners” roepen kan altijd, maar in 2026 even een andere maanlander uit de la trekken is ook gewoon doen alsof je een reservebrug in het magazijn hebt liggen.

Ach in Washington is planning gewoon powerpoint tot het ding echt vliegt, die 450 miljoen is vast weer “extra” voor Starship-gepruts terwijl SLS/Orion ook lekker staan te roesten, en Artemis-4 op nov 2026 laten ze staan omdat niemand daar z’n eigen rommel durft op te ruimen zonder IG die met de hamer komt

NaomiDG zit hier gewoon goed: zo’n OIG-rapport is meestal een mix van “techniek loopt uit” én “planning is politiek wensdenken”, en dan wordt alles op één hoop gegooid zodat het lekker alarmerend leest. Heb dit soort trajecten van dichtbij gezien (niet ruimtevaart, wel grote ICT/infra): in de stukken blijft de oude datum staan omdat niemand de minister/het Congres als eerste wil vertellen dat het niet haalbaar is, en pas als de IG met een tik komt mag de planning “opeens” realistischer. En die 450 miljoen… ja, dat hangt er dus vanaf wat je meerekent: extra test/certificering bij SpaceX is één ding, maar NASA die mensen, faciliteiten en SLS/Orion-ketens langer warm moet houden tikt ook gewoon door, alleen staat dat dan weer onder een ander potje. In de praktijk is “alternatieve partner overwegen” vaak meer drukmiddel dan echt plan B, want zo’n lander vervang je niet even tussen twee begrotingsrondes door.

Alsof het uitmaakt of het Artemis-4 of 5 is, het komt toch steeds neer op: “vertraging” en extra geld, klaar?? En die 450 miljoen, is dat weer zo’n creatief rekenwerk zodat niemand verantwoordelijk is en de belastingbetaler het slikt?? Wie gelooft er nou nog in “november 2026” als Musk ondertussen wat roept over eind 2026, gaat Washington dan gokken met de maanlanding ofzo?!?! En dan?? Moet ik dat maar goed vinden??!!

Nou, NASA doet heus niet alsof het “even met een powerpoint” kan, daarom zitten er juist al jaren testen, mijlpalen en veiligheidschecks op en wordt er ook bijgestuurd. En plan B roepen is niet dom: als één partij alles in handen heeft en die loopt uit, dan ben je als belastingbetaler gewoon de pineut toch?

Hmm nee, “NASA doet alsof je innovatie kunt inkopen” is wel erg makkelijk praten hoor, zonder contract en harde eisen wordt het juist één groot hobbyproject waar niemand op afgerekend wordt. En dat “plan B” is juist logisch risicobeheer: als alles aan één supercomplex ding hangt (tanken in orbit enz), dan bén je dus gek als je niet alvast alternatieven achter de hand houdt.

ja joh, “oefening in nederigheid tegenover fysica”... ondertussen wil NASA gewoon weten wanneer dat ding veilig vliegt, niet nog een TED-talk over complexiteit. en innovatie inkopen met een contract is juist hoe je het enige middel hebt om leveranciers aan te sporen; zonder datum en druk wordt het helemaal een hobbyproject.

Wat moet je, als je je hele maanplan laat hangen aan één bedrijf dat nog elke testvlucht in stukken ziet eindigen, dan is “vertraging” gewoon ingebakken. En die kosten lopen net als bij een verbouwing thuis: elke maand dat het schuift betaal je wéér aannemers en vergunningen, en niemand durft te zeggen stop even.

Bas doet alsof NASA hier naïef “verbaasd” staat te kijken, maar dat hele bijtankcircus is juist bedacht omdat niemand anders zo’n lander kan leveren; je kiest dan voor ambitie en accepteert risico’s. En zwaartekracht leest geen deadlines, nee, maar Musk ook niet: die roept al jaren “eind van dit jaar” en schuift het daarna door alsof het een pakketje van PostNL is. Het OIG zegt gewoon hardop wat iedereen weet: Artemis hangt aan één bedrijf, en dat is bestuurlijk lui.

Die vergelijking met een speeltuin is eigenlijk spot-on: in beide gevallen heb je één opdrachtgever die “planning” roept en vijf partijen die afhankelijk zijn van elkaars werk, en dan is vertraging geen uitzondering maar het standaardproduct. Enerzijds is het logisch dat NASA op commercieel leunt (sneller, innovatie, minder eigen vaste kosten), anderzijds krijg je dus ook de Musk-logica erbij: testen in het openbaar, stukgaan hoort erbij, en dat botst keihard met een overheidsprogramma dat politiek moet leveren op een datum. En dat bijt nog extra omdat de maanlanding inmiddels ook een PR-wedloop is; als het schema schuift, schuift het vertrouwen mee, en dan wordt elk boutje ineens een congreshoorzitting.

ik mis bij GertJan040 vooral dat het niet alleen “deadlines vs natuurkunde” is, maar ook gewoon veiligheid en certificering: NASA gaat echt niet op een “bijna operationeel” Starship mensen richting maan sturen omdat Musk dat roept. En Plan B is niet alleen leuk roepen, het is politiek noodzaak want anders gaan ze weer jaren geld verbranden aan een schema dat bij de eerste testvlucht al omvalt.

Eén ding mist ie wel: het probleem is niet alleen een te optimistische NASA-deadline, maar ook dat je jezelf compleet afhankelijk maakt van één leverancier, dan wordt elke technische tegenslag meteen een nationale planningcrisis. En die 450 miljoen is niet alleen stoer klinkend geld, het is ook gewoon extra belastinggeld dat ergens anders in de zorg of infra niet naartoe kan, terwijl iedereen doet alsof uitloop een natuurwet is. Bovendien, als je veiligheidscertificering straks gaat forceren om de datum te halen, krijg je precies het soort risico waar je later spijt van hebt.

Uitbesteden aan “één club” is wat te simpel: NASA heeft juist meerdere contractors, alleen voor de maanlander hebben ze zichzelf klem gezet met Starship omdat niemand anders die massa omlaag/omhoog krijgt zonder compleet nieuw ontwerp. En dat “elke maand 12 miljoen vergaderuren” is lekker beeldend, maar de echte vertraging zit in hardware die nog niet gecertificeerd is en een tank-in-orbit circus dat je niet wegvergadert. Die 450 miljoen is trouwens wisselgeld vergeleken met SLS/Orion, maar het blijft knap hoe ze elke keer een datum op papier zetten die al bij printen niet meer klopt.

Klopt, en dan doet iedereen alsof “even bijtanken” routine is, terwijl je met die tanker-queue ook meteen je hele launchpad, range en weer-venster kapot plant. 1 misser of een scrub en je zit met halfvolle tanks, extra boil-off en een planning die als een kettingbotsing de maanden erna nog vastzit, daar gaat je NASA-tijdlijn.

Tsja dat geroep “Starship loopt uit dus maanlanding klaar” is ook wel makkelijk scoren, terwijl NASA zelf al jaren schuift met alles wat niet eens SpaceX is. Had op werk ook zo’n IT-project waar iedereen steeds één leverancier de schuld gaf, maar ondertussen waren de eisen elke maand anders en niemand durfde gewoon te zeggen: deze deadline was vanaf dag 1 al fantasie.

ja precies, NASA doet nu alsof Starship de boeman is, maar SLS/Orion is al jaren een soort rijdende bouwplaats met een persbericht eromheen. En als je maanlanding hangt aan één partij die testvluchten plant zoals ik m’n kroegdiensten (altijd “volgende week echt”), dan is je “timeline” gewoon een PowerPoint-wens, geen planning.

ja joh, “niet alleen starship”... dat is precies het punt: als álles al wankelt en je hangt dan ook nog je maanlander aan één commerciële gok, dan is het geen planning maar een powerpoint-wens. NASA roept nu weer “vol vertrouwen”, echter dat klinkt vooral als: geen plan B en hopen dat Musk’s tijdlijn-magie ineens wél werkt.

Vanuit het buitenland gezien is dit vooral: NASA heeft z’n eigen schema aan een bedrijf gehangen dat leeft op “fail fast” en hype, en dan verbaasd doen dat het niet in een politieke powerpoint past. Maar doen alsof het alleen SpaceX is, is ook makkelijk scoren: NASA verandert halverwege eisen, veiligheidscertificering is traag en SLS/Orion slurpt ook jaren en miljarden zonder dat iemand daar elke week een watchdog-kop van maakt. “Alternatieve partners” roepen is leuk voor Reuters, maar wie dan, en met welk geld en welke tijd... ondertussen gaan ze in NL weer doen alsof het allemaal morgen kan als je maar genoeg subsidies en commissies erop gooit.

Dit Reuters-stuk voelt als “waakhond zegt: planning schuift” verpakt als paniekheadline, terwijl iedereen die Artemis volgt al weet dat november 2026 een politiek prikborddatum was. En die “$450 miljoen overschrijding” klinkt lekker precies, maar is dat NASA-only, SpaceX-only, of inclusief alles wat sowieso al uitloopt bij SLS/Orion/Gateway? Bron/link naar het OIG-rapport graag, want zonder de aannames (certificeringseisen, aantal tanker-flights, testtempo) is dit vooral framing. Bovendien: als Starship dé bottleneck is, waarom gaat het dan ineens over Artemis-4/5 als “eerste commerciële lander” terwijl Artemis-3 juist die HLS-landingsprimeur zou zijn?

het probleem is dat nasa z’n hele artemis-infrastructuur aan één leverancier en één extreem complexe keten hangt (starship + in-orbit tanken + software + landing), en dan doen alsof je dat met “vertrouwen” en een persconferentie strak op datum krijgt. de oplossing is: stop met die datumfetisj en bouw redundantie in met een tweede lander/lanceerpad en harde go/no-go’s op testmijlpalen, anders is het gewoon 2027+ en dat wist iedereen behalve de powerpoint-afdeling.