Europese Commissie wil de normen voor pesticiden versoepelen: ‘Winst gaat boven de gezondheid van mensen’

Dit is de bekende truc: een controleprobleem wordt opgelost door de controle af te schaffen. Enerzijds is het logisch dat veilige, biologische middelen sneller beoordeeld moeten worden, anderzijds is er geen enkele reden om voor álle pesticiden de periodieke herkeuring te schrappen; schadelijke effecten en combinaties zie je soms pas jaren later. Geef de toezichthouders geld en mensen, en laat producenten die beoordeling betalen — niet de volksgezondheid als sluitpost.

“Groene innovatie” klinkt leuk, maar wie bepaalt straks wat groen genoeg is — de producent die eraan verdient? Als de overheid echt minder schadelijke middelen wil, maak dan een aparte snelle route voor bewezen duurzame alternatieven en laat de chemische industrie zelf opdraaien voor de achterstanden; nu wordt vooral het vangnet weggehaald omdat toezicht blijkbaar niet in het verdienmodel past.

Het zij zo dat toelatingen soms te lang duren, maar men vergeet gemakkelijk wie het risico draagt als een middel eenmaal op grote schaal wordt gebruikt: niet de fabrikant, maar boer, omwonende en consument. Bovendien is drie jaar uitloop na een verbod geen technische voetnoot; daarmee kan een verboden middel nog een hele oogstcyclus en langer blijven circuleren. Maak desnoods een snelle procedure voor aantoonbaar veilige alternatieven, maar haal niet de periodieke herkeuring weg omdat de overheid haar eigen achterstanden niet op orde heeft.

Ach, normen versoepelen is makkelijk vanaf een bureau, maar als zo’n middel eenmaal in grond en water zit krijg je het er niet met een vinkje achteraf weer uit, laat die producenten eerst keihard bewijzen dat het veilig is!!!

Opvallend dat de Commissie wél heel precies weet hoeveel jaar overgangstermijn erbij moet, maar blijkbaar niet kan zeggen hoeveel extra mensen en geld de EFSA en het Ctgb nodig hebben. En waar is de onafhankelijke effectbeoordeling die 500 wetenschappers vragen? Eerst de controle afbouwen en daarna hopen dat “groene innovatie” vanzelf ontstaat — wie heeft de lobbyteksten naast dit voorstel gelegd?

Het echte probleem is niet alleen de norm, maar de meetdata: fabrikanten leveren studies aan en overheden moeten met te weinig mensen controleren of die studies kloppen. Maak alle ruwe onderzoeksdata openbaar, laat onafhankelijke labs steekproeven doen en leg aansprakelijkheid bij de producent als later schade blijkt; sneller toelaten kan prima, maar zonder audit trail is het gewoon trust me bro met landbouwgif.

Het echte probleem zit hier niet alleen in de norm, maar in wie de rekening betaalt als het misgaat. De fabrikant verkoopt vandaag, terwijl bodem, water en volksgezondheid pas jaren later de schade kunnen laten zien en de belastingbetaler vervolgens voor onderzoek en sanering opdraait; in mijn tijd bij de KLM noemden we een systeem zonder goede terugkoppeling geen efficiëntie maar een veiligheidsrisico. Maak producenten financieel verantwoordelijk voor langdurige monitoring, dan blijkt snel genoeg welke middelen echt “veilig” zijn en welke alleen goedkoop lijken.