Bedroevende bende bij bajesbewaking Dienst Justitiële Inrichtingen

Ik zie het elke dag hoe je mensen kapot bezuinigt en dan verbaasd bent dat het onveilig wordt: in de bajes net zo goed als in de zorg. Je kunt wel stoer “Amerikaans regime” roepen, maar als je roosters gatenkaas zijn, trainingen sneuvelen en iedereen wegloopt voor een paar euro meer, dan krijg je precies dit: chaos en ellende. En dan mag het personeel het weer “oplossen” met de-escalatie en een glimlach, ja doei.

tja, iedereen roept “harder straffen” maar niemand wil betalen voor een gevangenis die dat ook kan waarmaken. als je mensen voor dit risico een middelmatig salaris geeft en dan ook nog management-KPI’s boven veiligheid zet, dan lopen de goeie weg en blijft de rest over… de markt bepaalt, en die is nu glashelder.

ja maar die bewaking in de bajes, das toch gewoon 'n gevaarlijk vak, en dan krijg je ook nog 's te maken met allerlei types die gewoon niet deugen, en die bazen bovenin, die zien alleen maar de cijfers en de bezuinigingen, en niet de mensen die echt op de werkvloer staan, weet je wat het is... en dan gaan ze ook nog vertellen dat het "onder controle" is, ja tuurlijk, en ondertussen zitten die bewakers met de gebakken peren. en ik snap die mensen niet die roepen "harder straffen", maar die willen zelf niet betalen voor 'n goede gevangenis, das toch gewoon onlogisch, en psv speelt zondag gewoon weer, dat is tenminste nog wat om naar uit te kijken...

Dat “harder” geroep is leuk voor de bühne, maar je maakt het juist gevaarlijker als je mensen in een chronisch stressregime zet met te weinig collega’s en slechte training: cortisol hoog, slaap kapot, meer fouten en sneller escalatie. Wat veel mensen niet weten: agressie-incidenten worden ook gewoon gevoed door basale dingen als slecht eten, te weinig beweging en eindeloos opsluiten; dat is geen knuffelpraat maar gedragsfysiologie, en dan sta je als bewaarder elke dienst brandjes te blussen. overigens: als je wil dat personeel niet omvalt of omkoopbaar wordt, begin met fatsoenlijke roosters, herstelmomenten en echte nazorg, niet met KPI’s en stoere praat.

Luister, iedereen lult over geld en roosters, maar niemand heeft ’t over die eindeloze doorstroom: vandaag oppakken, morgen weer buiten en overmorgen zit ie bij mij in de taxi te grijnzen “was gezellig binnen”. Als je deurbeleid een draaideur is en je laat die gasten binnen de boel runnen met telefoons en “advocaatje bellen”, dan kan je bewaker trainen wat je wil, die staat altijd 3-0 achter, jansen.

klopt dat geld en roosters meespelen, maar wat ik mis is dat die hele club ook gewoon verouderde gebouwen en systemen heeft waar je in 2026 nog met sleutels, piepers en papier loopt te hannesen. als je elke deur en cel handmatig moet doen en je communicatie hapert, dan ben je bij het kleinste gezeik al te laat, daar helpt geen stoere praat tegen.

Juridisch gezien zit je hier ook met werkgeversaansprakelijkheid: als DJI de facto structureel met onderbezetting en falende veiligheidsmiddelen draait, dan is “risico van het vak” geen vrijbrief meer bij letsel/PTSS, mits je kunt laten zien dat er signalen/incidenten lagen en er niet is ingegrepen. En dat hele “harder regime” roept iedereen, maar zodra je EHRM-proof moet gaan isoleren, fouilleren en geweld inzetten, heb je juist méér personeel, training en papierwerk nodig, niet minder. Management kan dan wel KPI’tjes sturen, maar bij de rechter gaat het gewoon over zorgplicht en dossiervorming.

Men vergeet gemakkelijk dat je een gevangenis niet “menselijker” of “harder” maakt met slogans, maar met gezag dat ook echt gedragen wordt door leiding en politiek. Wat ik mis in dit hele verhaal: wie stuurt er eigenlijk op integriteit en contrabande? Als je personeel opbrandt, slecht betaalt en vervolgens wél verwacht dat ze tegen telefoons, drugs en intimidatie opboksen, dan kweek je vanzelf wegkijken en omkoopbaarheid; en dan kun je nog zoveel de-escalatiecursussen stapelen, het rot van boven naar binnen.

Wat mij hier altijd opvalt: het is niet alleen “te weinig mensen”, het is ook dat elke incidentmelding door 3 lagen managers/HR/juridisch moet voordat er iets verandert, dus de feedbackloop is kapot en de werkvloer leert: melden = gedoe, niks gebeurt. Dan krijg je dus een organisatie die op papier veilig is en in het echt op improvisatie draait, en dát is gewoon slechte UX voor zowel personeel als gedetineerden.

Ach iedereen lult over roosters en draaideuren, maar als je bij zo’n club geen fatsoenlijke screening en keiharde aanpak van smokkel en collega’s die “een oogje dichtdoen” hebt, dan kan je bouwen en trainen tot je scheel ziet en blijft het een lekke emmer toch

Joa, iedereen roept “meer geld” of “harder”, maar niemand heeft ’t over hoe je daar binnen de boel kapot administreert: elke scheet een formulier, elke maatregel eerst 3 lagen akkoord, en ondertussen sta je met 2 man op een afdeling vol spanning… geef die mensen gewoon mandaat en rugdekking om direct op te treden, anders wordt het vanzelf een bedroevende bende, sjön geregeld is ’t allang niet meer.

Tja, die bajesbewaking... zelf rijd ik vrachtwagen en heb vrienden die daar werken, echt niet makkelijk joh, die gasten hebben te maken met allerlei gespuis... en dan moet de overheid ook nog eens gaan bezuinigen, beetje maf... vorige week nog met een collega aan het praten over die gevangenissen, die hebben echt te weinig mankracht en middelen, dan kan je toch niet verwachten dat het goed gaat? en dan maar roepen dat het personeel het weer moet oplossen, ja hoor... beetje veel gevraagd!!!

Ik merk dat het in dit soort verhalen altijd gaat over “harder/softer”, maar bijna niemand praat over wat het met je energie doet als je elke dienst op hyperalert staat en daarna gewoon naar huis moet doen alsof je normaal bent. Als je personeel continu in overlevingsstand zet zonder echte opvang en duidelijke grenzen, dan krijg je vanzelf fouten, cynisme en uiteindelijk óók rotte appels die omkoopbaar worden. en dan kun je nog zoveel hekken en KPI’s ophangen, maar de sfeer in zo’n tent is dan al stuk.

Tja, die bajesbewaking... zelf ken ik een paar gasten die daar werken, echt niet makkelijk joh, die gasten hebben te maken met allerlei gespuis en dan moet de overheid ook nog eens gaan bezuinigen, beetje maf... vorige week nog file gehad bij die nieuwe gevangenis in Rotterdam, vrachtwagen staat daar ook niet graag stil in de file, beetje link met al die criminelen erin... en dan gaan ze ook nog klagen dat het onveilig is, beetje logisch als je te weinig mankracht hebt!!!

Dat gezeur over “harder” of “zachter” leidt af van het echte punt: als je je eigen personeel niet eens fatsoenlijk screent en beschermt, krijg je vanzelf smokkel, intimidatie en een cultuur waar iedereen z’n kop laag houdt. en dan kan je nog zoveel KPI’s en draaideur-culpa roepen, maar zonder stevig leidinggeven op integriteit en consequent optreden ben je gewoon een open deur voor die gasten.

altijd maar praten over harder/softer, maar niemand wil het hebben over wat je met mensen doet als je ze de hele dag onder TL-licht in beton stapelt met troepvoer vol E-nummers en nul ritme of zinvolle arbeid… dan kweek je gewoon agressie en wanhoop, en dat mag het personeel weer “de-escaleren”. en ondertussen zijn het weer onze kinderen die later in zo’n wereld moeten leven, waar alles kapotgeregeld is behalve echte menselijkheid en verantwoordelijkheid.

Juridisch gezien is het niet alleen “veiligheid” maar ook bewijs: als incidenten niet strak worden vastgelegd (wie, wat, welke maatregel, welke afweging), dan verlies je de facto elk gezag bij beklag/beroep en sta je bij de volgende escalatie met lege handen. En dat “advocaatje bellen” waar mensen op schelden is gewoon een rechtsstatelijk gegeven; de vraag is waarom DJI kennelijk wél de plicht heeft om alles EHRM-proof te doen, maar intern geen fatsoenlijke dossiervorming, bodycams of werkbare procedures op orde krijgt. Dan krijg je dus een bajes die op papier keurig is en op de vloer een rommeltje.

iedereen praat over “harder” of “meer geld”, maar niemand durft het beestje te noemen: je hebt een recruitment- en retentieprobleem. als je geen serieuze toeslagen, loopbaanpad en fatsoenlijke screening/doorstroom hebt (ook voor leidinggevenden), dan blijft DJI elk jaar nieuwe lichtingen inwerken die na 18 maanden weer weg zijn en dan is veiligheid gewoon geen deliverable meer, hoe mooi de plannen ook zijn.

simpel: je kunt roosters, geld en “harder straffen” blijven roepen, maar zolang DJI incidenten blijft managen als een corporate PR-probleem (rapportje, vinkje, door) en niet als safety engineering, blijf je dezelfde ellende recursief herhalen. Elke agressie/contrabande is een post-mortem waard met echte owners en fixes, niet “leerpunten” in een map; als je na 3 keer een telefoon binnen nog steeds geen change in toegangscontrole, visitatie en disciplineproces hebt, dan is het geen personeelstekort maar managementfalen. ship it: duidelijke regels + consequente sancties + fatsoenlijke tooling, anders blijf je dweilen met een pieper uit 1998.

Joa, iedereen heeft het over roosters en “harder straffen”, maar niemand over de baasjeslaag die overal tussenzit: elke beslissing moet via 3 teamleiders en een beleidsclub, en als er dan écht gedoe is sta je met je handen in de zak want “protocol” en later een rapportje… dat sloopt moraal sneller dan een paar euro extra. Geef die mensen op de vloer gewoon mandaat en steun als ze ingrijpen, anders wordt het vanzelf een bende, sjön geregeld vanuit kantoor ja.

Feit is: in een bajes heb je niet alleen criminelen, je hebt ook heel veel onbehandelde psychiatrie en verslaving achter die deur, en als de zorg daar kapotbezuinigd is, wordt de bewaker automatisch de crisisdienst. Dan krijg je meer zelfbeschadiging, meer agressie, meer suïcides en dus meer incidenten, en nee dat fix je niet met shotguns maar met genoeg mensen, training én directe toegang tot GGZ/verslavingszorg op de afdeling. En als je personeel daarna met PTSS-klachten maanden op een wachtlijst zet, kun je de uitval alvast intekenen…

Ik merk dat iedereen het meteen over harder/zachter en geld heeft, maar niemand wil voelen wat zo’n plek mentaal met je doet: als je elke dag in dreiging en wantrouwen staat, trek je dat mee naar huis en dan krijg je vanzelf kort lontje, ziekmeldingen en domme fouten op de vloer. Gooi daar bovenop dat je ook nog met verwarde mensen zit waar eigenlijk zorg omheen moet staan, en dan blijft de bajes een soort energetische snelkookpan waar je met geen enkel “stoer regime” zomaar de deksel op houdt.

Wat ik mis in al dat “harder” vs “zachter” geroep: wie stuurt er eigenlijk nog op basisveiligheid en wie wordt erop afgerekend als het misgaat? Echter zolang incidenten half worden weg-geschoffeld in rapportjes en het management vooral bang is voor slechte publiciteit, blijft de werkvloer met de klappen zitten en leert de organisatie precies niks. En daarentegen: stop ook met doen alsof dit alleen een DJI-probleem is, rechters/OM/ggz/verslavingszorg moeten mee in één keten, anders blijf je dweilen met de celdeur open.

Ik zie het elke dag hoe “veiligheid” op papier prachtig is, maar als er wat gebeurt ben je als medewerker ineens alleen en mag je eerst 6 formulieren invullen voordat er iemand zegt: ja, dit was geweld. En dat geroep om harder straffen… prima, maar regel dan ook fatsoenlijke nazorg en juridische rugdekking voor personeel, want nu krijg je letsel, trauma én gezeur of je wel “de juiste toon” had. zo jaag je de goeie mensen er dus keihard uit.

Dit is precies waarom dat “harder/softer” geschreeuw zo leeg is: je kunt een gevangenis niet runnen als je personeel continu op omvallen staat en je ze dan ook nog laat werken in gebouwen die letterlijk energie lekken, slecht ventileren en in de zomer bloedheet worden. In zo’n stressbak krijg je meer agressie, meer rook/brandjes/kapotte installaties en uiteindelijk ook meer ziekteverzuim, dus je vreet je eigen systeem op. En ja dat klinkt misschien als “bijzaak”, maar een fatsoenlijke, veilige werkplek is óók gewoon basis-infrastructuur, net als elk ecosysteem: als de randvoorwaarden kapot zijn, gaat de rest vanzelf mee.

en niemand die het heeft over de PRIVATISERING van de gevangenissen... ik bedoel, als je die inrichtingen over laat nemen door bedrijven die alleen maar op winst uit zijn, dan krijg je dit soort problemen... EIGEN ONDERZOEK wijst uit dat de grootste aandeelhouder van een aantal private bajesbedrijven connecties heeft met topambtenaren bij Justitie... dat is toch niet koosjer??? we praten over veiligheid en personeelstekort, maar de echte reden achter al die ellende wordt gewoon onder tafel geveegd... WAKKER WORDEN, mensen, het gaat hier niet alleen om de bajes, maar om wie er achter de schermen de touwtjes in handen heeft!!!

Iedereen zit te krijsen over “harder regime” of “meer geld”, maar niemand wil het hebben over de juridische wurggreep: elke keer dat een bewaarder écht ingrijpt hangt er meteen een klacht, onderzoek, camerabeelden, advocaat en interne paniek boven z’n hoofd, dus je kweekt vanzelf een cultuur van níet handelen tot het te laat is. En ondertussen worden die gasten die het meest intimideren beloond, want die weten precies hoe ze het systeem kunnen triggeren met “discriminatie”/“mishandeling”/“ik voel me onveilig”, maar ok blijf vooral doen alsof het alleen roosters en piepers zijn. Geef personeel gewoon rugdekking met heldere geweldsinstructies én snelle afhandeling van klachten, anders is het elke dienst roulette.

Iedereen roept “meer geld” of “harder”, maar niemand heeft het over dat je in zo’n bajes ook gewoon een cultuur krijgt van wegkijken: incidentje hier, formuliertje daar, en als je te vaak aan de bel trekt ben jij ineens het probleem, zeg maar. Laten we eerlijk zijn: als je organisatie vooral bezig is met “geen gedoe op papier”, dan win je het altijd van de veiligheid… tot het misgaat en iedereen heel verbaasd doet.

Dus in 2026 zitten we nog steeds met een gevangenis waar het personeel bang is op de werkvloer en het management lekker “onder controle” roept vanaf kantoor?? wie is er dan eigenlijk de baas daarbinnen, de staat of de gedetineerden met telefoontjes en dreigementen, en hoezo kan niemand gewoon zeggen: tot hier en niet verder, NU ingrijpen?! En dan straks weer een commissie, een rapport, wat “lessons learned” en dezelfde ellende volgende week??!!

wat me echt stoort is dat niemand het heeft over wat je daar óók opsluit: mensen die al jaren kapot zijn door trauma, verslaving en pillen, en dan stop je ze in tl-licht, troepeten vol e-nummers en eindeloos schermpjes/telefoons erbij... ja dan krijg je agressie en chaos, dat is niet “soft” maar gewoon menselijk. als je het bewust en natuurlijk zou aanpakken met rust, ritme, echt werk met je handen en duidelijke grenzen, dan bescherm je personeel én voorkom je dat onze kinderen later weer in zo’n systeem belanden.