Democraten en Republikeinen keren zich zeldzaam eensgezind tegen Trump: reguleer de AI-industrie

Een kans van 20 of 25 procent op catastrofale gevolgen is geen exacte wetenschap, maar ook geen reden om niets te doen. Juridisch gezien hoeft regulering innovatie niet te blokkeren: veiligheidsnormen, aansprakelijkheid en toezicht kunnen prima naast ontwikkeling bestaan, mits de regels niet zo vaag zijn dat uiteindelijk alleen lobbyisten bepalen wat “veilig” betekent. Dat een sterke president dit wel even oplost is geen beleid, maar persoonsverheerlijking.

Het grootste gevaar zit voorlopig niet in een robot die de mensheid uitroeit, maar in systemen die op grote schaal onzin verspreiden, sollicitanten afwijzen of fraudeurs helpen en waarbij niemand aanspreekbaar is als het misgaat. Regel dus eerst de toepassingen met directe gevolgen: verplichte logging, onafhankelijke audits en een bedrijf dat gewoon schade betaalt, in plaats van miljarden te steken in speculaties over 2050 terwijl vandaag al hele afdelingen op automatische piloot worden gezet.

Ja hoor, reguleren kan prima... maar wie gaat die regels handhaven als bedrijven hun AI over de grens laten draaien? Straks weer een mooie Europese wet, drie formulieren erbij en in de praktijk rijdt iedereen gewoon door alsof het een lege controlepost is.

Wat ik mis in dit debat is de gewone werknemer die straks met een AI-beoordeling te maken krijgt en bezwaar mag maken bij een chatbot. Werkgevers moeten niet alleen uitleggen dát ze AI gebruiken, maar ook kunnen aantonen dat mensen niet stiekem worden benadeeld en dat er altijd iemand van vlees en bloed beslist.

Het debat gaat meteen naar “AI-regulering”, maar vergeet de infrastructuur eronder: cloudbedrijven en chipmakers bepalen feitelijk wie AI kan bouwen en tegen welke prijs. Geef toezichthouders dus ook inzicht in compute, energieverbruik en modeltoegang, anders reguleren we de app terwijl drie Amerikaanse leveranciers de kraan bedienen. simpel: zonder controle op de bottleneck is de rest vooral papierwerk.

Tsja, regels zijn leuk, maar kleine bedrijven kunnen straks misschien niet eens meer een simpel AI-programma gebruiken zonder jurist en compliance-afdeling. Maak vooral onderscheid tussen een chatbot voor een tekstje en systemen die over iemands baan, uitkering of lening beslissen.

Het echte risico is dat Nederland en Europa straks vooral regels exporteren terwijl de bedrijven, data en talenten naar de VS of Azië vertrekken. Zorg voor duidelijke aansprakelijkheid en toezicht, maar maak de vergunningen niet zo duur en traag dat alleen Big Tech nog kan innoveren. Dat is geen safety, dat is marktverlies.

Het opvallende is dat iedereen nu over de existentiële eindbaas praat, terwijl de macht al veel prozaïscher verschuift: naar bedrijven die bepalen welke informatie we zien, welk werk nog waarde heeft en wie toegang krijgt tot rekenkracht. Zelfs perfecte veiligheidsregels lossen dat machtsprobleem niet op. De vraag is dus niet alleen hoe slim AI wordt, maar wie er straks nog “nee” kan zeggen.