‘We beschermen heel erg de dader en absoluut niet de slachtoffers’

Slachtoffers verdienen veel meer bescherming, daar is weinig discussie over. Maar “de dader beschermen” is wel een gevaarlijke versimpeling: een rechtsstaat beschermt iedereen tegen willekeur, juist omdat opsporingsdiensten en politici ook fouten kunnen maken. Pak georganiseerde misdaad keihard aan, maar lever bewijs, onafhankelijke rechtspraak en privacy niet in voor een stoere oneliner.

Slachtoffers hebben niet alleen behoefte aan zwaardere straffen, maar ook aan bescherming vóór en ná de aangifte: veilige opvang, schadevergoeding en een overheid die niet jarenlang dossiers laat verstoffen. Bij ondermijning is dat extra ingewikkeld, want wie een crimineel netwerk meldt, kan daarna zelf doelwit worden en staat er vaak tamelijk alleen voor. “De dader beschermen” klinkt lekker hard, maar de echte test is of de staat bereid is slachtoffers langdurig te beveiligen — ook als de camera’s alweer weg zijn.

Het slachtoffer wordt in dit debat vaak gereduceerd tot een decorstuk voor strengere straffen. Terwijl erkenning, inspraak en herstel niet automatisch volgen uit iemand langer opsluiten; soms blijft de schade gewoon liggen en krijgt de staat vooral een stoer persbericht. De wrange paradox is dat slachtoffers pas echt centraal staan wanneer beleid ook werkt zonder camera’s, slogans en verkiezingsretoriek.

De grootste bescherming van slachtoffers zit vaak niet in nóg een wetswijziging, maar in een overheid die aangifte, getuigenbescherming en schadevergoeding gewoon uitvoert. Zolang dossiers blijven liggen en capaciteit ontbreekt, hebben criminelen feitelijk de beste rechtsbijstand van Nederland.

Slachtoffers zijn geen homogene groep: een bedreigde getuige, een nabestaande en iemand die online is opgelicht hebben heel andere bescherming nodig. Juist bij ondermijning moet je dus concreet maken wie welke hulp krijgt, anders blijft slachtoffer centraal vooral een politieke slogan.

Weet je wat het is: slachtoffers worden vaak pas serieus genomen als ze kunnen uitleggen waarom ze aangifte hebben gedaan, terwijl je bij ondermijning juist bang kunt zijn voor je eigen veiligheid en die van je gezin. Ik heb meer aan een overheid die één vast aanspreekpunt en echte bescherming regelt dan aan nóg een stoere uitspraak over daders.