Rabobank steunt rem op zorg: in Zweden en Finland staan ook niet overal ziekenhuizen

kijk, een bankier die “stoere keuzes” in de zorg gaat uitleggen… alsof we tijdens corona niet al gezien hebben hoe “regie” in de praktijk betekent: loketten dicht, mensen aan de telefoon laten bungelen en dan zeggen dat het efficiënter is. ik heb zelf in de zorg gewerkt en in Barneveld merk je nu al dat je voor alles naar Amersfoort/Ede moet, maar Rabobank verdient lekker aan schaalvergroting en digitale “oplossingen” terwijl de patiënt gewoon langer in de auto zit.

Zweden en Finland erbij slepen is zo’n goedkope vergelijking: die hebben vaak wél één strak spoednetwerk, goede ambulances en fatsoenlijke OV/wegen, plus veel minder “ieder ziekenhuis z’n eigen eilandje” gedoe. Hier roepen ze “regie” en ondertussen blijf je met 6 apps, 3 portalen, een doorverwijs-labyrint en een huisarts die geen plek kan vinden omdat elke afdeling vol gepland staat met productieprikkels. Als je echt wil centraliseren prima, maar fix dan eerst de basis: één dossier dat werkt, één telefoonnummer dat wordt opgenomen en vervoer dat niet neerkomt op “succes met je auto”.

dat “in zweden en finland staan ook niet overal ziekenhuizen” klopt, maar daar is de basisvoorwaarde: je hebt daar een superstrak spoed- en vervoer-netwerk én ze sturen veel harder op uitkomsten i.p.v. productie per verrichting. hier roepen we “rem” terwijl de echte bottleneck vaak gewoon personeel + doorstroom is: geen wijkverpleging/ggz/geriatrische bedden = ziekenhuisbedden blokkeren en dan ga je “snijden” in stenen alsof dat het oplost. en ff eerlijk: een bank die zegt “wij financieren de transitie” is niet neutraal, die verdient aan schaalvergroting en vastgoed/leningen, dus laat de overheid dan ook keihard regelen dat bereikbaarheid (ambulance, SEH-normen, ov) mee omhoog gaat, anders is het gewoon pech als je buiten de randstad woont.

Ik zie het elke dag: het probleem is niet “te veel ziekenhuis”, het is dat mensen medisch klaar zijn maar nergens heen kunnen omdat thuiszorg, revalidatie en ggz vol zitten, dus je bedden blijven dichtslibben en dan lijkt het alsof je moet snijden in stenen. En dan komt een bankier vertellen dat dit “geen kwaliteitsverlies” is… kom een weekendje meelopen op de SEH als de verpleegafdelingen vol liggen en de ambulances buiten staan te wachten. Bezuinigen zonder eerst die hele keten te fixen is gewoon de rekening doorschuiven naar patiënt én personeel.

Die “Zweden/Finland”-vergelijking mist nog iets: daar zit de regie ook echt bij één publieke opdrachtgever (regio/welzijnsgebied) die capaciteit, IT en inkoop kan afdwingen, hier heb je 10 verzekeraars, 20 ketens en ieder z’n eigen contractjes en dashboards. Dan krijg je dus wél minder “stenen”, maar de transactiekosten en het gedoe blijven gewoon, en daar gaat je besparing. En een bankier die roept “strakkere sturing” terwijl hij tegelijk aan de kredietkraan zit… leuk, maar dan wil ik ook harde publieke normen op bereikbaarheid/SEH én een exit als een regio onderbediend raakt, anders is het gewoon risico afwentelen met een PowerPoint.

Die Zweden/Finland-vergelijking is leuk voor op een slide, maar daar hoort óók bij dat je als overheid keihard bepaalt: hier is het spoednetwerk, hier is het vervoer, hier is de capaciteit, punt. In NL gaan we dan “minder stenen” doen terwijl de rest marktlogica blijft: verzekeraars die per regio anders inkopen, ziekenhuizen die elkaar beconcurreren, en patiënten die zelf mogen uitzoeken waar nog plek is. En dan Rabobank: enerzijds kan financiering echt helpen bij omschakelen, anderzijds is het natuurlijk niet waardevrij als je geld verdient aan fusies, vastgoed en ‘digital first’ trajecten. Als je echt regie wil, begin dan met één publieke norm: maximale reistijd + gegarandeerde beddencapaciteit in de keten, anders wordt het gewoon pech voor wie niet in de Randstad woont, klaar.

stoer hoor, ziekenhuizen “slanker” maken, maar ik zie in den haag vooral dat mensen al vastlopen vóórdat ze überhaupt bij een specialist zijn: huisartspraktijk overvol, wijkverpleging wachtlijsten, ggz maanden, en dan gaat alles escaleren tot spoed. en die digitale zorg waar rabo zo blij van wordt… leuk als je taal, geld en rust hebt, maar de mensen die ik spreek hebben vaak geen laptop, wél stress en 3 brieven die ze niet snappen, die vallen dus gewoon tussen wal en schip.