De gasprijzen stijgen, dus wordt opnieuw geflirt met het Groninger gas

Wederom zodra de prijs een paar cent omhoog kruipt gaan we “kijken” naar Groningen, alsof die scheuren en kapotte huizen ineens weg zijn. Eerst miljarden aan schadeafhandeling, advocaten en loketten optuigen en nu weer de kraan open omdat de markt piept… typisch kortetermijn-gedram. En dan straks verbaasd doen dat het vertrouwen nul is en het weer €10.000 per woning extra kost om het recht te trekken.

het probleem is dat “Groningen open” wordt verkocht als snel knopje voor de prijs, terwijl je gasprijs vooral aan de Europese markt, LNG en opslagniveaus hangt en dat veld technisch/veiligheidsmatig helemaal niet meer flexibel te regelen is zonder weer risico’s op geïnduceerde seismiciteit. de oplossing is: zet in op vraagreductie (isolatie, hybride/warmtenetten), vul opslag slim en maak langjarige importcontracten/strategische reserve, dan bouw je infrastructuur met draagvlak i.p.v. elke winter paniekbeleid en weer een scheur erbij...

In mijn tijd bij de KLM leerde je al snel: je kunt niet elke winter “even” een motor aan- en uitzetten omdat de brandstofprijs piept, daar gaat je hele onderhouds- en veiligheidslogica aan kapot, en met Groningen is dat precies zo: het is geen kraantje voor op de thermostaat maar een risico-dossier waar je jaren aan vastzit. Wat me vooral stoort is dat Den Haag het weer verkoopt als snelle verlichting, terwijl ze intussen wél vrolijk energiebelasting en btw blijven stapelen alsof gas een luxeproduct is, haal dáár eerst eens wat lucht uit als je écht de rekening wil dempen zonder weer een provincie als buffer te gebruiken. En als je dan toch over “strategisch” praat: leg dan ook eens uit waarom we nog steeds niet gewoon fatsoenlijk lange termijn inkopen en opslagbeheer doen, in plaats van elk jaar dat paniekvoetbal met praatjes over Groningen zodra het koud wordt...

Ja jong, elke keer Groningen erbij sleuren als de prijs stijgt is gewoon lui beleid: eerst jarenlang pompen en nou doen alsof er nog “even wat” kan, terwijl die mensen daar nog steeds met scheuren en gedoe zitten. Als Den Haag echt wat wil doen, pak dan die energiebelasting en accijnzen aan en stop met dat paniekvoetbal zodra ’t een beetje koud wordt.

dit hele “Groningen als prijsdemper” voelt als een knop die niet eens aan het apparaat vastzit: huishoudens zitten op variabele contracten/maandprijzen en bedrijven op heel andere inkopen, dus wie help je precies en wie betaalt de schade weer? Als je per se iets wil doen, maak dan een crisis-UX die wél werkt: automatische tijdelijke korting/compensatie bij pieken + verplicht sneller isoleren bij verhuurders, in plaats van elke winter dezelfde emotionele snelkoppeling naar een provincie die al lang in de error state staat.

klopt dat iedereen het over Groningen en belasting heeft, maar niemand noemt dat die netbeheerders nu al roepen dat het stroomnet vol zit en warmtepompen/elektrisch koken dus ook niet “even” kan opschalen. als je dan weer met gas gaat spelen omdat het goedkoop lijkt, schuif je die hele netverzwaring en isolatie gewoon nóg een ronde vooruit en zitten we over 3 jaar weer met hetzelfde gezeur.

Iedereen doet alsof Groningen “de prijs” fixed, maar je probleem zit ook gewoon in contracten: NL heeft te veel spot/variabel en dus vangen huishoudens elke piek vol in het gezicht. Bottom line: maak langjarige inkoop + vaste tarieven/hedging weer normaal en laat Groningen met rust, de markt bepaalt maar je kunt wél slimmer inkopen.

Feit is: kou in huis is niet alleen een portemonnee-issue, je ziet in de zorg echt meer benauwdheid, schimmelproblemen en stress zodra mensen de thermostaat laag durven te zetten. Groningen weer op tafel leggen is symptoombestrijding, fix dan tenminste nú een noodpakket voor energiearme huishoudens en dwing verhuurders sneller te isoleren, anders betalen we straks dubbel, bij de energierekening én in de spreekkamer.

Juridisch gezien doen mensen hier alsof “even wat Gronings gas” een puur technisch besluit is, maar de Staat heeft zich de facto vastgezet met sluitingsbesluiten, parlementaire toezeggingen en een hele schade-/versterkingsoperatie waar je niet zonder meer van afwijkt. Als je nu heropent en er komt weer schade, dan krijg je niet alleen nieuwe civiele claims maar ook een bestuursrechtelijk moeras over zorgplicht, causaliteit en bewijsvermoedens, en dat wordt per saldo duurder dan die paar cent per m³. En dan heb ik het nog niet over de contractkant: NAM/partners, aansprakelijkheidsverdeling en wie de rekening “mits” draagt als het misgaat, daar gaat Den Haag zich lelijk op verkijken.

Energie liegt niet: elke keer als Den Haag “Groningen” zegt voel je meteen die oude angst- en boosheidslaag omhoog komen, en dat is niet alleen politiek gedoe maar gewoon trauma in een provincie die nog steeds in herstel zit. Wat mij stoort is dat we alles blijven framen als m³ en euro’s, terwijl de echte prijs ook zenuwstelsel is: slapeloze nachten, stress in gezinnen, wantrouwen als basisvibratie in een hele regio. als je holistisch naar energiezekerheid kijkt, dan hoort daar óók bij dat je de vraag omlaag brengt met isolatie en warmtepompen, maar vooral: stop met Groningen als emotionele noodknop, want dat houdt de disbalans precies in stand en dan krijg je nooit heel-wording, alleen maar weer een nieuwe scheur in het veld.

Vanuit mijn praktijk: iedereen blijft maar praten over “meer gas” alsof het alleen een rekensom is, maar je ziet in die hele energiepaniek vooral een collectief stress-lichaam dat nooit echt tot rust komt, en dan ga je automatisch grijpen naar de oude verslaving (Groningen). Als je écht wat wil dempen: maak verbruik omlaag nu al met simpele dingen die wél morgen kunnen (tochtstrips, ketel goed afstellen, lagere aanvoertemp) en stop met dat Haagse aan/uit-gedrag, want die onrust vreet uiteindelijk meer dan die paar cent op de m³.

Kijk, Groningen open gooien gaat je TTF echt niet “even” fixen, dat veld is geen swing producer meer en elke kuub die je eruit trekt komt met een juridische/verzekerings-risicopremie die uiteindelijk gewoon in de rekening terugkomt. Als je per se iets wil dempen, dwing dan opslagvulling en hedge lang vooruit i.p.v. elk jaar spotmarkt-roulette spelen en dan doen alsof je met een politieke panic buy de grafiek kan shorten.

ja hoor, gas wordt duur en ineens is Groningen weer “een optie”... ik hoorde van een klant uit Loppersum dat ze nog steeds elke maand met formulieren en experts in huis zitten en dan durven ze in Den Haag weer te flirten, bizar. en ondertussen hoor je niemand over die energieleveranciers die bij elke piek meteen tarieven omhoog jassen maar bij daling ineens “langzaam doorrekenen”, daar zit ook zat lucht en gedoe hè.

Ik heb in de zorg genoeg “dossiers” gezien waar je eerst jaren wegkijkt en dan opeens in paniek roept dat het “veilig kan met grenzen”... zo begon het in Groningen ook, stapje voor stapje en iedereen tekent weer bij. En ondertussen hoor je niemand over wie er nou echt profiteert van die prijsstijgingen: handelaren, energieclubs en consultants die alweer nieuwe modellen mogen verkopen, terwijl de Groningers de proefkonijnen blijven!! Wie het ziet, ziet het: Den Haag heeft Groningen niet nodig voor warmte, ze hebben het nodig als drukmiddel en afleiding van hun eigen falen.

tuurlijk weer Groningen zodra de markt piept — oh ja want een provincie is blijkbaar onze “buffer” voor prijsvolatiliteit. Het echte schandaal is dat we winstprivatisering (Shell/handelaren/energiebedrijven) normaal vinden en risico+schade socialiseren bij bewoners, en dan doen alsof dit rationeel beleid is. Als Den Haag ballen had: windfall tax + keihard isoleren op kosten van verhuurders/bedrijven, niet weer mensen met scheuren opzadelen omdat traders een slechte week hebben.