Waarom de netbeheerkosten maar blijven stijgen, en vijf andere vragen over de oplopende energierekening

De rekening stijgt niet omdat een ambtenaar in Brussel een knop indrukt, maar omdat we jarenlang wel zonnepanelen, warmtepompen en laadpalen hebben gestimuleerd zonder het net op tijd mee te laten groeien. Die investeringen zijn nodig, alleen wordt het nu wel erg makkelijk om alle kosten bij huishoudens neer te leggen terwijl grote aansluitingen en bedrijven ook volop capaciteit opsouperen. Laat netbeheerders dus transparant maken waar het geld naartoe gaat en wie welke kosten draagt; anders voelt “energietransitie” vooral als een abonnement met steeds hogere vaste lasten.

Kijk, die 141 euro is niet eens het grootste probleem; het is vooral de vaste rekening die je niet meer kunt wegbezuinigen met zuinig gedrag. Straks verdien je niks terug met minder verbruik, terwijl netbeheerders gegarandeerde inkomsten hebben en huishoudens de risicopremie betalen… lekker model zo.

De vraag is ook of die investeringen wel efficiënt worden gepland. Als iedere wijk zijn eigen piekbelasting blijft oplossen met extra kabels en transformatorhuisjes, betalen huishoudens de rekening voor een systeem dat nauwelijks wordt gestuurd; slimme tarieven en lokaal delen van stroom kunnen de benodigde capaciteit de facto beperken. Nu wordt vooral capaciteit bijgebouwd en de rekening doorgeschoven.