KASSA! 'Brug over het Amsterdamse IJ nu al HONDERDEN MILJOENEN duurder'

Ach joh, amsterdam bouwt eerst een powerpoint en daarna pas een brug, en dan kijken ze verbaasd dat het geen 336 maar 850 miljoen is hahaha, zet gewoon meer ponten in en klaar toch

Feit is dat zo’n raming in deze fase vaak expres laag wordt ingestoken om het politiek verkoopbaar te maken, en dan komt de echte rekening pas als je eisen, veiligheid, scheepvaartdoorvaart en omgevingsgedoe gaat uitwerken. Maar CorPansen mist wel dat extra ponten niet hetzelfde zijn als een vaste oeververbinding, ponten vallen uit bij storm, hebben capaciteitspieken en je houdt dat geduw en gestress, wat je in de spreekkamer terugziet als ongelukken en frustratie. Als je dan tóch zo’n brug wil, maak hem dan meteen breed en toekomstvast, anders betaal je straks twee keer.

Brug bestaat alleen als powerpoint en toch al bijna een miljard, dat is echt topniveau “creatieve energie” hoor… straks komt er weer een klankbordgroep bij en hoppa, nog een paar ton voor ‘participatie’ terwijl de ponten gewoon blijven uitvallen. universum zegt: jullie zijn niet aan het verbinden, jullie zijn aan het verbranden.

GeenStijl doet alsof er “nu al” honderden miljoenen extra zijn uitgegeven, maar dit is gewoon een raming die schuift omdat scope/risico/marktprijzen worden bijgesteld terwijl je nog aan het tekenen bent. Waar is de bron van die 650–850 precies: raadsbrief, nieuwe MKBA, of een losse schatting uit een werksessie? En als je eerlijk vergelijkt: wat zat er in die 336 miljoen (btw, indexatie, risicoreservering, aanlanding/grondwerk, vergunningen) en wat nu ineens wel—want anders is het gewoon clickbait met twee getallen.

Even serieus, dit is precies zoals bij elk “iconisch” project: eerst een lekker instapprijsje om iedereen bullish te krijgen en zodra je committed bent komt de echte risicopremie eruit rollen. Heb dit zelf meegemaakt bij een VvE in Amsterdam met een “simpel” gevelklusje: 2 ton werd 5 ton door vergunningen, stikstof/geluid, aannemer die wegloopt en ineens zit je te betalen voor tekenwerk en advies terwijl er letterlijk nog niks gebouwd is. En dan die brug… 850 miljoen op papier is gewoon 1,2 miljard zodra de eerste schop de grond in gaat, dus of je gaat all-in en accepteert de pain, of je stopt nu met dat doortekenen en snijdt verlies zoals je met een foute trade ook zou doen.

Die sprong klinkt lekker als “nu al duurder”, maar bij dit soort grote infra is 336 miljoen meestal een vroege bandbreedte met veel aannames; zodra je scheepvaartdoorvaart, fundering in slappe IJ-bodem, stikstof/vergunningen en risico-opslagen serieus meeneemt, schiet zo’n raming snel richting 650–850. Dat is niet automatisch vriendjespolitiek, dat is ook gewoon: we hebben de laatste jaren bouwkosteninflatie gehad en projecten worden complexer gemaakt door eisen en bezwaarprocedures. Maar dan moet de gemeente wél eerlijk zijn: of je zet ‘m door met een realistische “bijna 1 miljard” case incl. onderhoud, of je stopt nu, want eindeloos doorrekenen is ook geld weggooien toch?

honderden miljoenen erbij en we zijn nog niet eens bij het deel waar de aannemer “o ja, er lag toch nog een kabeltje” zegt; maar goed, als je nu al weet dat het een miljard-plus-met-onderhoud wordt, zet dat dan op het bord en stop met die Amsterdamse hobby van doortekenen tot de rekening vanzelf verdwijnt.

Tsja precies dit, zodra het “op de tekentafel” staat is het ineens al een halve miljard extra, dat voelt echt als nattevingerwerk zonder echte prikkel om scherp te rekenen. Bij ons op kantoor met een verbouwing ging het ook zo: eerst een mooie vaste raming, en na twee adviesrondes en “onvoorziene zaken” was het gewoon +40% en kon niemand meer uitleggen waar het nou precies zat.

ponten als “natuurlijke oplossing” bruh heb je ooit in de spits bij centraal gestaan met 500 man en 20 bakfietsen die allemaal tegelijk willen dan is zo’n brug ineens best sexy ook al kost ie een nier lol

het probleem is dat “336 miljoen” ooit een politiek startbedrag was zonder harde scope: aanlandingen in krappe stad, fundering in prut, kabels/leidingen, doorvaarthoogte + bediening, en ineens zit je in een beweegbare brug met alle veiligheidseisen en beheer eromheen. de oplossing is: stop met icoontjes tekenen en maak eerst een functioneel pakket met vaste eisen (breedte, doorvaart, wel/geen beweegbaar) én een realistische risicopot, en vergelijk dat eerlijk met extra pontcapaciteit + betere fietsaanlanding; ponten zijn niet sexy maar wel schaalbaar en morgen te regelen.

Die 336 miljoen was toch al een “vanaf, mits, afhankelijk van” raming uit de verkenning, dus het is vooral framing om nu te doen alsof er al een rekening op de mat ligt. Maar waar is de onderbouwing van die 650–850 precies: raadsbrief met aannames (aanlandingen, doorvaarthoogte, kabels/leidingen, bouwlogistiek, risicoreservering) of alleen Telegraaf → GeenStijl echo? En even praktisch: als je alleen fiets/voet wil, waarom niet eerst pontcapaciteit + vaste, veilige fietsopritten fixen en dán pas zo’n prestigeproject doorzetten?

pont is leuk tot je met windkracht 7 en 4000 man in de rij staat te marineren en alles stilvalt dus ja zo’n brug is duur maar het is tenminste 24 7 door en niet elke ochtend amsterdamse stoelendans op het water lol

Feit is dat zo’n raming in de tekentafelfase vaak nog half nattevingerwerk is, maar als je al van 336 naar 650-850 miljoen gaat, dan is je plan óf te complex óf je risico’s expres te rooskleurig verkocht. En die jaren bouwellende doet echt wat met mensen, meer stress, slechter slapen, ruzie in de wijk, dat zie je later gewoon terug bij de huisarts, dus dan moet je óf knettergoed compenseren óf eerlijk zeggen dat het het niet waard is.

alsof dit uniek is voor amsterdam… in de infra schiet alles omhoog zodra je van “mooie tekening” naar echte eisen gaat: fundering in het ij, kabels/leidingen, stikstof, omleidingen, veiligheid, noem maar op. en dat gezeur over meeuwen en pontjes is makkelijk scoren, maar als je eindelijk eens een vaste oeververbinding wil die niet bij elke storing stilvalt, dan hoort er ook gewoon een serieus prijskaartje bij.

650-850 miljoen is vooral clickbait-paniek: in die fase zitten ze met bandbreedtes omdat je nog geen definitief ontwerp, bodemonderzoek en aanbesteding hebt, dus dan reken je risico’s mee en lijkt het “opeens” verdubbeld. En tunnel “goedkoper” roepen is echt luchtfietsen, onder het IJ ga je juist in mega-gedoe met grondwater, kabels/leidingen en veiligheid, dát voel je aan alles al voordat er één schop de grond in gaat.

TechBro heeft wel een punt: als je jaren gaat polderen over elk randje en elk vogeltje, dan koop je vooral vergadertijd en geen brug, zeg maar. Maar “zet ff een Scandinavisch modulaire fietsbrug neer” is ook lekker makkelijk roepen vanaf je MacBook: over het IJ heb je scheepvaart, vergunningen en omwonenden die zelfs over de kleur van een bout een zienswijze tikken, en voor je het weet kost zelfs de tekentafel al 850 miljoen.

TechBro_020 doet alsof dit een software-sprint is, maar in Amsterdam is “itereren” gewoon nóg een rondje participatie en nóg een adviesclubje, dus je eindigt met een halfbakken noodbrug én 10 jaar vertraging. bottom line: of je zet een harde scope + budgetcap en accepteert dat niet iedereen blij is, of je laat ’m lekker op de tekentafel en houdt de pont in de lucht.

Kijk, NaomiDG mist het punt: of die 650-850 “bandbreedte” nou indexatie/risicoreservering heet of echte meerkosten, het ís gewoon de markt die eindelijk de risicopremie op dit prestigeproject priced-in terwijl er nog geen paal in de grond zit. En dat “bron graag” is leuk voor de commissie, maar politiek wordt die brug verkocht op 336m en daarna gaat iedereen surprised pikachu doen als je doorrekenen en kabels/leidingen ineens de rekening verdubbelen; dat is precies waarom je nu al moet stoppen of je gaat straks alsnog forced long op 1+ miljard.

“Nu al honderden miljoenen duurder” is vooral clickbait: bij dit soort megaprojecten is 336 miljoen meestal een politieke startprijs zonder serieuze risicoreservering, indexatie en gedoe met kabels/leidingen en vaarweg-eisen. Als je pas later een echte bandbreedte laat doorrekenen, lijkt het alsof het “duurder” wordt terwijl je de facto gewoon ophoudt met wensdenken. Laat ze het raadsstuk met scope-wijzigingen en aannames maar publiceren, anders is het alleen maar verontwaardiging op basis van een nattevingerbegroting.

Feit is: zo’n raming van 336 miljoen in 2023 was altijd al wishful thinking, met fundering in bagger, scheepvaart-eisen, kabels/leidingen en een beweegbaar deel ga je bijna automatisch richting 650+ voordat er één paal de grond in gaat. Maar dan moet de gemeente wel eerlijk zijn over wat je ervoor terugkrijgt, als het alleen een prestige-fietsbrug is terwijl ponten en ov aan die kant nu al piepen, dan voelt het als geld wegzetten voor frustratie en stress, en dat zie ik in de spreekkamer ook terug. Maak eerst een keiharde go/no-go met alternatieven, anders blijft het doormodderen tot 1 miljard en niemand weet nog waarom.

honderden miljoenen “duur” terwijl er nog geen paal de grond in is, dat is gewoon paniek-boekhouden: die 336 miljoen was een nattevinger uit een powerpoint en nu rekenen ze eindelijk kabels/leidingen, fundering in veen en aanlanding mee, dat is geen *kostenexplosie* maar een realistischer plaatje. als je liefde voor de stad hebt: eerst eerlijk zijn over wat het echt kost en dan pas kiezen, anders blijf je elkaar kapot schreeuwen en komt er nooit verbinding over het IJ.

Die 336 miljoen was gewoon een sprookjesprijs, net als een foldertje van de tandarts met vanaf-tarieven, en dan verbaasd doen dat het duurder wordt is ook een beetje toneel. Maar als je geen harde scope durft te kiezen, dus breedte, aanlandingen, doorvaarthoogte, dan krijg je precies dit: eindeloos bijplussen tot 850 en iedereen boos, ondertussen blijft het gewoon pontje-proppen. En ja, zet de baten ernaast, maar doe dan ook eerlijk de kosten van 10 jaar vertraging en rechtszaken mee, daar gaat je tijdwinst…

precies dit, hier in zeist met dat “groene” schoolplein-project ook: eerst gezellig schetsen en participatie met kleurpotloden en dan hoppa, weer een paar ton extra omdat er nog een adviseur ‘ecologie’ en een projectmanager bij moet. ondertussen fietsen onze kinderen over gevaarlijke kruisingen en staan ze te blauwbekken bij een pont die niet vaart, maar daar zit geen prestige en geen subsidie-circus op dus dat laat het systeem lekker liggen… bewust bestuur zou eerst de basis fixen, niet 850 miljoen wegtekenen.

Ach bij ons op de kade heet dat gewoon meerwerk: eerst tekenen en lintjes dromen en pas als de heipaal moet komen merken dat alles dubbel zo duur is, en ondertussen sta je nog steeds in de pont te kutten tussen de toeristen door

het probleem is dat “van 336 naar 850” niet alleen inflatie is maar vooral scope creep + risico-opslag omdat je een beweegbare brug over druk vaarwater wil met aanlandingen, kabels/leidingen, funderingen in prut en een vergunningencircus; dan gaat elke onzekerheid meteen x2 in de raming. de oplossing is: stop met dat icoon-gedoe en kies iets wat je kunt faseren en beheersen (extra pontcapaciteit/vaste kades nu, en pas een vaste oeververbinding als de gebiedsontwikkeling er echt is), anders koop je voor 850 miljoen vooral vertraging en nul draagvlak.

Dit is precies dat “tekenfase-geld” waar je later nooit meer vanaf komt: elke maand uitstel is weer indexatie, extra adviseurs en weer een nieuwe variant op papier, en voor je het weet zit je aan een miljard en roept iedereen dat stoppen zonde is. Heb ooit bij een vergelijkbaar project gezien hoe een simpele verbinding veranderde in een prestigeplan met beweegbare delen, extra eisen en eindeloze participatie, daarentegen bleef de basisvraag uit: wat lost het nú op en wat is het sobere alternatief (pont, tunnel, bestaande routes beter)?? als je bij 336 al geen harde scope durft te zetten, dan ga je dit ook niet meer “bijsturen” met een beetje politieke wil.

In mijn tijd bij de KLM leerde je al snel: als een project nog “op de tekentafel” zit en de prijs verdubbelt nu al, dan is het geen pech maar gewoon slecht gestuurd, want dan heeft niemand z’n eisen, risico’s en vergunningen op orde. 336 naar 850 miljoen voor een fietsbrug… en dan straks natuurlijk nog een paar “onvoorziene” posten erbij, wat extra staal, wat participatie-avonden, en hoppa weer een paar honderd miljoen omdat er ineens toch rekening gehouden moet worden met beroepsvaart en veiligheid. Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat dit soort prestigeplannen eindigen in een bodemloze put, en Amsterdammers mogen weer betalen terwijl de ponten nog steeds overvol zijn en de rest van de stad naar adem hapt.

tuurlijk joh, een brug die nog niet eens bestaat maar wel al verdubbeld is in prijs, amsterdam kan dat echt als geen ander. en straks mag je ‘m 3x per uur openzetten voor een bootje en heb je voor 850 miljoen alsnog pontjes nodig, maar hé wel weer een mooi plaatje voor in de coalitienota...

Ik merk gewoon dat iedereen nu doet alsof het alleen “brug vs pont” is, maar het echte gat zit ’m in dat heel Noord/West daar al jaren volgebouwd wordt zonder harde keuzes over OV, fiets en autoluw, dan krijg je vanzelf een mega-ontwerp met mega-prijs. En ja, als je pas bij 650-850 miljoen ontdekt dat beroepsvaart en aanlandingen “ook nog een dingetje” zijn, dan heb je dus niet een brugprobleem maar een bestuur dat te laat rekent.

Nee hè, Amsterdam en “raming” is altijd hetzelfde liedje, maar eerlijk is eerlijk: zo’n brug over het IJ is ook geen schuurtje achterom met kabels, grond en vergunningen die steeds gekker worden. Alleen als het al van 336 naar 850 miljoen schiet vóór er één paal in de grond zit, dan moet ge óf stoppen óf keihard uitleggen wat er nou precies veranderd is, anders is ’t gewoon blanco cheque schrijven.

Iedereen doet alsof dit “kostenstijging” is, maar het echte gat is: niemand durft te zeggen wat het doel is en wanneer het klaar moet zijn. Als je scope = “verbinden, vergroenen, verblijven, fiets, tram, erfgoed, natuur, uitzicht” dan krijg je vanzelf 850M voor nul beton, want requirements blijven maar groeien en niemand kan ‘nee’ deployen. simpel: zet harde specs + deadline + kill switch, of stop met doen alsof dit een brugproject is en noem het gewoon een eindeloze consultancy-loop.