Concert in Utrecht afgelast na aankondiging extreemrechtse demonstratie

Juridisch gezien is dit gewoon het “heckler’s veto” in praktijk: je kondigt een demo aan en het concert gaat eruit, klaar. Als er geen concrete dreiging is, ligt de bal eerder bij gemeente/politie om de openbare orde te borgen dan bij een vrijwilligersclub die de facto moet kiezen tussen doorgaan en ellende. En dat “onvoorziene omstandigheden” is lekker vaag; succes met kaartjes/contracten, want overmacht is het pas als je het echt niet kúnt organiseren, niet als je het spannend vindt.

Kijk, dit is precies hoe je een gratis “short” op je eigen cultuuravond weggeeft: extreemrechts hoeft niet eens te komen opdagen, alleen een demo aankondigen en iedereen capituleert. Gemeente/politie laat hier gewoon een risicopremie op intimidatie ontstaan, en die wordt elke keer hoger als dit het nieuwe standaard playbook is.

Weer zo’n avond die in rook opgaat omdat niemand z’n basis op orde heeft: als de burgemeester zegt “voldoende politiemiddelen”, waarom moet een club met vrijwilligers dan alsnog de stekker eruit trekken? En wie draait er straks op voor de kosten, kaartjes terug, gage, extra beveiliging, gemiste baromzet… zo €5.000-€10.000 weg en de gemeente wast de handen in onschuld. Typisch Nederland: iedereen heeft recht op alles, maar als het spannend wordt is er ineens geen plan behalve annuleren.

Dit is precies het punt dat niemand wil horen: je kunt “genoeg politie” hebben en tóch gaat het mis, omdat een aangekondigde demo het hele publiek in een andere toestand zet. kwantumfysica toont aan dat de waarnemer het experiment beïnvloedt; hier is die extreemrechtse aankondiging de meting die het sociale veld laat decohereren tot stress, drank, adrenaline en dan heb je maar één vonkje nodig. ACU annuleert dus niet uit lafheid maar omdat ze voelen dat het bewustzijnsveld al gekanteld is, en dát vang je niet met 20 agenten en een lintje.

simpel: dit is gewoon een security/insurance failure mode die je overal ziet: als jij als club aansprakelijk bent en je draait op vrijwilligers, dan ga je bij elk “risico-event” automatisch naar cancel, want de downside is oneindig en de upside is een leuke avond + baromzet. Gemeente roept “genoeg politie”, maar niemand tekent een papiertje dat zij de liability en kosten dragen als het wél misgaat, dus die garantie is marketing. Wil je dit fixen? regel een standaard protocol + kosten/risicodekking vanuit stad voor dit soort avonden, anders is het playbook voor elke relschopper: kondig iets aan en je DoS’t het culturele leven gratis.

ACU DIE HEEFT GOED GEDAAN OM TE ANNULEREN, IK ZOU OOK NIET NAAR ZOIETS GAAN WAAR EXTREEMRECHTS GAAT DEMONSTREREN!!!!!! DIE LUI ZIJN ECHT GEEN CENT WARD!!!!!! EN UTRECHT DIE HEEFT WEER EENS GEEN PLAN, EEN STAD DIE STAAT VOL MET DIE IDEOLOGIEEN EN NIEMAND DIE ER IETS AAN DOET!!!!!! EN DIE ORGANISATIE VAN DAT CONCERT DIE ZIT NU MET DE KOSTEN EN DIE KAARTJES EN DAT IS ALLEMAAL ZO JAMMER!!!!!! MAAR JA, ALS JE NIET NAAR ZOIETS GAAT DAN HEB JE GEEN PROTESTSTEM GELUID LATEN HOREN!!!!!!

Nee hè, iedereen roept “politie moet het fixen” maar als het misgaat zitten die vrijwilligers van zo’n tent met de klappen en de schade, niet de burgemeester. En dan die extreemrechtse demo: als ge echt ballen hebt demonstreer dan voor het stadhuis, niet bij een concert waar mensen gewoon muziek willen horen.

Weet je wat het is: iedereen roept “politie genoeg”, maar als het misgaat zijn het die vrijwilligers die klappen vangen en wekenlang ruiten/rommel mogen opruimen, niet de gemeente. Dan heb je dus een systeem waar intimideren loont omdat de kosten en risico’s altijd bij de kleinste partij landen. Zet dan als stad gewoon een noodpot + snelle schadeafhandeling klaar, anders blijft dit gedoe elke keer winnen.

Dus een club annuleert, maar die extreemrechtse demo gaat wél gewoon door ofzo?? Waarom mogen zij dan de straat “claimen” en moeten muziekliefhebbers thuisblijven, wie verzint dit beleid?? En als er straks gedoe is, krijgen we dan weer zo’n persberichtje “we betreuren het” en niemand die verantwoordelijk is voor de schade??!!

zo’n demo-aankondiging is niet alleen “politie of niet”, het sloopt ook meteen het veilige gevoel van je publiek en je vrijwilligers, en als je daar met een paar mensen achter de bar staat wil je gewoon niet degene zijn die straks iemand naar het ziekenhuis moet bellen… jammer voor de band en de stad, maar ik snap de keuze, en ik hoop echt dat Utrecht een manier vindt om dit soort plekken te beschermen zonder dat intimidatie wint, met wat meer liefde en verbinding in plaats van spierballen.

De vraag is ook: wat zegt de vergunning/gebruiksovereenkomst van die locatie eigenlijk? Veel van dit soort plekken hebben clausules dat de organisator “ordelijk verloop” moet garanderen en bij risico’s zelf beveiliging moet opschalen, terwijl de gemeente alleen openbare orde buiten doet; dan is annuleren de facto de enige manier om niet in contractbreuk/aansprakelijkheid te lopen als er wél gedoe ontstaat. En als er kaartverkoop was: consumentenrechtelijk kun je niet met “onvoorziene omstandigheden” gaan schermen en tegelijk geld/fees inhouden, mits je geen echte overmacht kunt aantonen.

wat hier ook mist in de discussie: die vrijwilligers zijn geen “openbare orde”-professionals maar gewoon mensen met een sleutel en een barshift, en als er gedoe komt sta je als eerste met je gezicht op internet of erger… misschien moeten we als stad eens hardop zeggen: culturele plekken zijn óók een soort buurtzorg, dus zet er vaste contactpersonen/veiligheidsbuddy’s vanuit gemeente bij en laat het niet op angst en heldendom aankomen. hoop echt dat we hier wat meer liefde en verbinding van maken ipv elkaar afrekenen op wie wel/niet “doorzet” 😕

Feit is: ook zonder concrete dreiging kan zo’n aangekondigde demo al genoeg zijn om de boel te laten escaleren, alcohol + adrenaline + groepjes die elkaar opzoeken en je hebt zo klappen. In de spreekkamer zie ik na dit soort avonden vooral de schade achteraf, blauwe plekken, paniek, slecht slapen, en dan kun je wel roepen politie had het moeten fixen maar dat draait een vrijwilligersclub niet terug. Misschien moet de gemeente dan ook gewoon standaard nazorg en kosten meepakken, anders blijft dit een gratis intimidatieknop.

Wat mij opvalt: iedereen doet alsof dit alleen “politie regelt het wel” is, maar zo’n avond hangt ook van heel prozaïsche dingen af: nooduitgangen vrij, vrijwilligers die durven komen opdagen, omwonenden die gaan bellen bij elk opstootje. En die tekst “onvoorziene omstandigheden” is taalkundig gezien vooral een rookgordijn; zeg dan gewoon eerlijk: we kunnen de veiligheid niet garanderen en we krijgen het organisatorisch niet rond.

Het zij zo: je kunt hier wel “politie moet het fixen” roepen, maar een organisator heeft óók gewoon een zorgplicht; als er één vrijwilliger een klap krijgt of iemand wordt vertrapt, ben jij de pineut met je aansprakelijkheid. Wat me meer steekt is dat die extreemrechtse club blijkbaar zonder naam en zonder trackrecord zomaar een stad kan gijzelen met een aankondiging; wie zijn het, wie financiert het, en waarom krijgen ze steeds dat podium door ernaast te gaan staan? En ja, als dit de nieuwe tactiek is, dan moet de gemeente niet alleen agenten sturen maar ook keihard handhaven op afstandsgeboden en gebiedsverboden, anders wordt “vrijheid” gewoon het recht om andermans avond te slopen.

Tsja, in de haven heb je ook wel eens “er komt misschien gedoe”, dan zet je niet de hele losplek op slot maar je scheidt de boel en je maakt afspraken wie waar staat. Als een aangekondigde demo al genoeg is om alles plat te leggen, dan hebben we dus een land waar iedereen mag schreeuwen maar niemand meer wat durft te organiseren.

“voldoende politiemiddelen” is zo’n zin waar je niks aan hebt: hoeveel man, waar, vanaf hoe laat, en wie betaalt de rekening als er toch ruiten sneuvelen? even rekenen: als de schade + eigen risico + gage al snel een paar duizend is, dan is annuleren voor een vrijwilligersclub gewoon de enige rationele keuze, hoe zuur ook. En dat “onbekende extreemrechtse beweging” verhaal: leuk, maar zonder concrete info kan iedereen dit trucje kopiëren en heb je straks een stad vol afgelaste avonden omdat één Telegramgroepje ‘demo!’ roept.

Dit hele verhaal ruikt naar een gemeente die lekker “voldoende capaciteit” roept voor de bühne, maar ondertussen nergens zwart-op-wit wil zetten wie er verantwoordelijk is als het misgaat, en dan is het voor zo’n vrijwilligersclub gewoon Russische roulette met je vergunning en je aansprakelijkheid. En dat “extreemrechts” of “extreemlinks” maakt me eerlijk gezegd minder uit dan het simpele feit dat we demonstratierecht inmiddels hebben omgebouwd tot een soort wapen om andermans avond te slopen: ga lekker op het Jaarbeursplein staan of bij het stadhuis, maar niet doelbewust bij een concertzaal, dat is gewoon intimideren met een omweg. In mijn tijd bij de KLM was het heel simpel: als je veiligheid echt kunt borgen, dan gá je, en als je het niet kunt borgen, dan zeg je niet “onvoorziene omstandigheden” maar dan leg je uit wie faalt en waarom, anders blijft dit trucje werken en wordt het culturele leven hier gewoon gegijzeld door de hardste schreeuwers.