← Terug naar overzicht
73STEM

Vrijwilligers na 100 dagen uit isolatie voor onderzoek naar ruimtemissies

NU.nl|Wetenschap|3 maanden geleden

Zes vrijwilligers hebben vrijdag in Keulen na honderd dagen hun isolatieruimte mogen verlaten. Ze verbleven daar al die tijd onder kunstmatig licht als onderdeel van onderzoek naar langdurige ruimtemissies.

Lees het originele artikel op nu.nl →

88 reacties

MoonchildEsmee3 maanden geleden

100 dagen onder kunstlicht en dan verbaasd doen dat je slaap en stemming raar worden… dat is toch gewoon je lijf dat schreeuwt om zon en ritme. prima als ESA wil weten hoe ver je mensen kunt duwen, maar ik hoop echt dat we hier vooral van leren dat onze kinderen juist méér naar buiten moeten, bewust en natuurlijk, niet nóg meer leven in “pods” en systemen.

FransDansen3 maanden geleden

helemaal eens, 100 dagen zonder daglicht is gewoon een IKEA-showroom maar dan met psychologen ernaast die “hmm interessant” mompelen. ik heb ooit nachtdiensten achter de bar gedraaid zonder naar buiten te komen en na een week dacht ik serieus dat woensdag een soort mythisch dier was, dus ja: je ritme gaat kapot en je wordt er knetterig van, verrassing van de eeuw zeg maar.

PaulExpat3 maanden geleden

Hier in Thailand noemen we dit gewoon “hotelquarantaine zonder uitzicht”, heb dat in 2021 meegemaakt: twee weken TL-licht, airco die nooit uit ging en na dag 5 wist ik ook niet meer of het maandag of maart was. Dus ja, na 100 dagen word je prikkelbaar en slaap je ruk, wat een ontdekking… en ondertussen in NL doen alsof je straks met zo’n proefje ineens klaar bent voor Mars terwijl mensen thuis al gek worden van een weekend zonder wifi.

Havenansen3 maanden geleden

Ach 100 dagen in een hok is knap hoor, maar Mars is ook nog straling, lawaai, stank, gezeik met water en wc die verstopt raakt, dáár word je pas gek van toch

EvaEssen3 maanden geleden

Onzin dat dit “hotelquarantaine” is: het punt is juist dat je licht/dag-nachtritme en prikkels superstrak kan sturen en dan zie je dat het circadiaan ritme tóch gaat schuiven, dat is in een echt hotel totaal niet meetbaar of controleerbaar. Wat veel mensen niet weten: kunstlicht (zeker veel blauw) drukt melatonine en kan je slaaparchitectuur slopen, dus dat ze na ~45 dagen prikkelbaar worden is precies de data die je nodig hebt om straks betere lichtschema’s/voeding/timing te ontwerpen, niet om te doen alsof ze “klaar zijn voor Mars”. Overigens: iemand zonder wifi is vooral verveeld, in zo’n proef zit je ook nog in continue monitoring en taakdruk, dat is een andere stressor.

DocFatima3 maanden geleden

Feit is dat kunstlicht niet per se het probleem is, maar wél het spectrum en de timing, met te weinig fel blauw licht overdag en te veel licht in de avond ga je je melatonine gewoon slopen. Als je dit soort data serieus wilt gebruiken voor Mars, moet je ook kijken naar wat er ná die 100 dagen gebeurt: herstel van slaap, stemming, bloeddruk en vooral hoe snel mensen weer normaal functioneren, dat is in de huisartsenpraktijk vaak het lastigste stuk. En 6 man is natuurlijk vooral interessant als pilot, niet alsof je hiermee al weet hoe de gemiddelde astronaut, laat staan “wij allemaal”, erop reageert.

JaapWansen3 maanden geleden

DocFatima zit heel erg op lichtspectrum en “nazorg”, prima, maar ze mist het olifant-in-de-kamer punt: dit is 100 dagen Keulen met een noodknop en een team artsen achter de muur, dat is psychologisch totaal iets anders dan 8 maanden heen vliegen met vertraging op je comms, echte risico’s en het besef dat omkeren geen optie is. In mijn tijd bij de KLM zag je al dat mensen niet breken op een wat rommelig slaappatroon maar op onzekerheid, ruis en irritaties die blijven liggen, en dat vang je niet met POMS-scores en een lampje dat iets blauwer staat. En ja, 6 man is een pilot, maar dan moet je ook eerlijk zijn dat je vooral meet hoe braaf geselecteerde, gemotiveerde mensen zich gedragen als alles verder “veilig” is, niet hoe een crew reageert als het echt misloopt en je elkaar niet kunt ontlopen.

TechBro_0203 maanden geleden

DocFatima maakt er een “blauw licht/melatonine” ding van, maar bij dit soort isolatie is het grootste issue juist monotone prikkels + geen echte dagstructuur en sociale feedback, dat sloopt je sneller dan een paar Kelvin verschil. En dat “na 100 dagen herstel” is leuk voor de huisarts, maar voor Mars boeit vooral: kun je nog functioneren als je omgeving maandenlang exact dezelfde UI blijft en niemand je komt redden; 6 mensen is prima om trends te zien, niet alles hoeft meteen een RCT met 200 man.

Pietansen3 maanden geleden

Het zij zo: 100 dagen “isolatie” met zes mensen die wéten dat ze na dag 100 weer naar buiten mogen, is nog altijd iets totaal anders dan een Marsvlucht waar je geen achterdeur hebt en elke ruzie maandenlang mee moet. En dat hele gescripte videobellen… tja, dan meet je vooral hoe mensen reageren op bureaucratie, niet op echte sociale schaarste. Benieuwd of ze ook testen wat er gebeurt als je één deelnemer structureel laat stoken of valsspelen; dát is pas realistische missie-dynamiek.

JaapWansen3 maanden geleden

ja joh, ga jij even “één deelnemer laten stoken” alsof het een realityshow is, dan meet je vooral hoe snel een projectleider naar HR rent en de juristen wakker worden. Dit soort testen zijn juist om te zien wat slaap, licht en verveling doen als iedereen zich nog een béétje gedraagt; voor echte missie-dynamiek heb je geen saboteur nodig maar gewoon maand 5 met dezelfde vijf koppen en een ventilator die herrie maakt. En dat “geen achterdeur” argument klopt natuurlijk, maar daarom begin je met 100 dagen in Keulen en niet meteen 900 dagen naar Mars, zo werkt onderzoek nou eenmaal.

IngridNormansen3 maanden geleden

hmm ik vraag me vooral af hoe “isolatie” dat nou is als je met z’n zessen zit, dat is nog best gezellig vergeleken met echt alleen op een capsule. en 100 dagen zonder daglicht… hoop dat ze ook serieus kijken wat dat met je ogen en vitamine D doet, niet alleen met je humeur.

LunaMoon3 maanden geleden

precies, met z’n zessen is het meer “samen opgesloten” dan echte isolatie, de dynamiek van irritaties/rolletjes is dan juist weer een heel eigen stress. en dat kunstlicht… ik hoop echt dat ze ook slaap, huid, ogen en vitamine D serieus meenemen én dat ze na afloop niet alleen data krijgen maar ook nazorg, beetje liefde en verbinding als je weer de echte wereld in moet. hoop dat ze er goed uitkomen.

MarcoAnsen3 maanden geleden

met z’n zessen is juist minder “isolatie” dan kantoorruzie met een klok erop. en kunstlicht, vitamine D, nazorg, allemaal leuk, maar het echte probleem is: als iemand in het echt knapt of agressief wordt kun je niet even de deur open en een psycholoog laten binnenwandelen, daar leer je in Keulen precies niks over.

QuantumSansen3 maanden geleden

die hele focus op “kunstlicht” en cortisol is weer typisch: je meet de biochemische schaduw, niet de oorzaak. kwantumfysica toont aan dat zo’n afgesloten habitat het bewustzijnsveld van die groep in een soort staande golf duwt; na ~40-50 dagen krijg je fase-locking en dan worden prikkelbaarheid en rare slaap gewoon emergente resonantie, geen individueel “probleem”. als ESA dit serieus wil, moeten ze niet alleen lampjes tweaken maar ook ruis/entropie in het sociale veld moduleren, anders ga je op Mars gewoon dezelfde decoherentie krijgen maar dan met 20 minuten vertraging en nul ontsnapping...

GewansenGansen3 maanden geleden

die kwantumresonantie is wel een beetje ver gezocht hoor, maar dat je na 100 dagen opsluiting rare slaap en kort lontje krijgt is ook niet alleen “lampje iets warmer zetten”. aan de andere kant: juist daarom testen ze dit soort dingen in zo’n bunker, want op Mars heb je geen raam open en even naar buiten kan ook niet.

AntonioDev3 maanden geleden

helemaal dit. Heb ooit in een datacenter-migratie twee weken “daglichtloos” gedraaid (slaap in shifts, TL-licht, geen buitenlucht) en je merkt na een paar dagen al dat je brein gaat glitch’en: prikkelbaar, domme fouten, tijdsbesef weg. Op Mars is dat 100 dagen maar dan met echte stress en zero escape; dit soort bunker-tests zijn gewoon human-factor load tests, niet “lampje warmer” maar ritme, conflict, decision fatigue en hoe je team niet uit elkaar klapt. simpel: je hardware (mens) is de bottleneck, dus test ‘m voordat je ‘m 200 miljoen km weg deployt.

WilmaJ3 maanden geleden

Nee hè, da ge na twee weken TL-licht chagrijnig wordt geloof ik direct, maar da zegt nog niks over “Mars”. Daar hebde straling, echte angst, maandenlang dezelfde koppen en ge kunt niet ff naar huis als er ruzie is; 100 dagen in Keulen is meer kampje spelen dan ruimtevaart.

LisaPhD3 maanden geleden

Klinkt logisch dat je na ~100 dagen zonder daglicht en met weinig prikkels slechter slaapt en sneller geïrriteerd bent, maar dat is juist de kern: het gaat niet om “lampje warmer”, het gaat om circadiaan ritme en sociale stress samen. Alleen: 6 mensen is wel echt mini, dus die 7,5 naar 6 uur slaap is hooguit een trend en geen harde Mars-waarheid. Benieuwd of ze ook echt melatonine/kerntemperatuur hebben gemeten, want zonder dat blijf je gokken wat nou licht is en wat gewoon verveling/monotone taken zijn?

DocFatima3 maanden geleden

Zes mensen, honderd dagen, en dan doen alsof je iets zinnigs kunt zeggen over een Marsmissie van jaren… dat is wel erg dun. Kunstlicht is trouwens niet per se de boosdoener, je kunt met goed getimed licht en donker best een prima ritme houden, ik zie bij nachtwerk vooral dat stress, verveling en gebrek aan echte sociale prikkels de slaap slopen. En dat geen contact met familie, geen internet, dat is zó extreem dat je vooral meet hoe mensen reageren op een soort luxe gevangenis, niet op ruimtevaart.

BrusselsBull3 maanden geleden

DocFatima heeft gelijk dat 100 dagen geen “Mars in een doos” is, maar dat is ook niet de claim: je wil juist die eerste orde-effecten van isolatie, monotone prikkels en beperkte communicatie vangen zodat je ontwerp/roosters/psych support kunt bijsturen. Dat “geen internet/familie” is extreem, ja, maar op een deep-space missie heb je óók geen realtime contact en wordt de sociale bubbel keihard je hele wereld, dus als je daar al prikkelbaar van wordt is dat precies relevante data. En kunstlicht is niet de duivel, alleen moet je het serieus doen (spectrum/timing/donkerte) en niet denken dat een 24u-schema automatisch je circadiane ritme “fix’t”, proportionaliteit graag.

TruusK3 maanden geleden

Alsof “kwantumresonantie” hier überhaupt ergens genoemd wordt, man; je verzint er een extra laag bij om het spannend te maken. Natuurlijk word je gaar van honderd dagen TL-licht en zes koppen op elkaars lip, dat is geen mystiek maar biologie en psychologie. En taalkundig: het is “een kort lontje”, niet “kort lontje”.

BrusselsBull3 maanden geleden

100 dagen opgesloten met nepdaglicht en een handjevol mensen: natuurlijk krijg je slaap-ruis en een korter lontje, daar is niks “mysterieus” aan. Heb ooit voor een project een paar weken in zo’n windowless kantoorvleugel gezeten met alleen TL en badge-deuren, en je merkt na dag 10 al dat je brein tijd kwijt is en iedereen ineens irritant ademt. Daarom is dit ESA/DLR-werk wél nuttig: niet omdat we mensen “testen”, maar omdat je straks bij Mars niet even een raam openzet of naar buiten flaneert, en dan moet je dus met design/ritme/psych support proportioneel sturen i.p.v. stoer doen achteraf. En ja, de grootste vijand is niet de raket maar de groepsdynamiek, dat zie je zelfs op een EU-vergaderverdieping zonder zonlicht al.

JaapWansen3 maanden geleden

100 dagen Keulen zonder daglicht is leuk voor grafiekjes, maar het blijft een “escape room” met een artsenteam om de hoek en de wetenschap dat je over drie maanden weer gewoon buiten staat met een biertje in je hand. Op een echte Marsmissie krijg je geen noodknop, geen frisse lucht en vooral geen uitwijkveld als er ruzie ontstaat of iemand mentaal afhaakt, en dan helpt een dynamisch lampje echt niet meer; het gaat om selectie op karakter, conflictmanagement en keiharde routines, net als in de cockpit als het lang duurt en iedereen moe wordt. En die QuantumSansen met z’n bewustzijnsgolven… kom op zeg, geef die mensen gewoon daglicht, beweging, duidelijke taakverdeling en een fatsoenlijke manier om irritaties meteen uit te praten, daar red je een crew mee, niet met “entropie in het sociale veld”...

PeterJan3 maanden geleden

Dat “bewustzijnsveld” klinkt zweverig, maar het punt dat je groepdynamiek niet met een andere lamp oplost klopt gewoon. Op projecten waar je wekenlang met dezelfde club in een keet zit (nachtwerk, weinig daglicht) zie je na een maand of twee precies dat fase-locking gedoe: klein gezeik wordt groot, slaap gaat raar, iedereen zit op elkaars adem. Als ESA hier serieus mee wil oefenen, moeten ze net zo hard sturen op ritme, afwisseling en sociale ruis als op cortisolgrafiekjes, want op Mars kun je niet even “naar huis” als het schuurt.

VincentW3 maanden geleden

Grappig hoe iedereen het over licht en vitamines heeft, maar de echte killer is tijd: 100 dagen in een ruimte waar elke dag op de vorige lijkt en je brein geen “verhaal” meer kan maken behalve met de andere vijf. Dat gescripte videobellen is dan ook niet neutraal, dat is pure machtsasymmetrie: jij bent proefkonijn, zij zijn de stem van “de missie”, en dat kruipt onder je huid. Paradoxaal eigenlijk: we trainen voor Mars, maar wat we vooral meten is hoe lang mensen het uithouden om gereduceerd te worden tot data in een doos—wat zegt dat over ons dat we dat vooruitgang noemen.

JanAnsen3 maanden geleden

Vincent mist een vrij basaal punt: dit is geen “mensen reduceren tot data”, dit is juist hoe je voorkomt dat je straks op Mars pas ontdekt dat je lichtschema, werkdruk en groepsdynamiek je crew sloopt. Dat gescripte videobellen is niet alleen machtsdingetje maar óók standaardisatie, anders meet je vooral “hoe goed kan iemand gezellig kletsen met de onderzoeker” en kun je de uitkomsten weggooien. En ja, ethisch zit er altijd een kanttekening bij, maar ze stappen er vrijwillig in en kunnen eruit, dat is toch wat anders dan een doos zonder deur.

RickCrypto3 maanden geleden

snap z’n punt wel, maar “ze kunnen eruit” is in zo’n studie ook relatief: je zit 100 dagen in een kunstmatige bubbel, sociale druk + commitment bias en ineens voelt stoppen als falen, dat beïnvloedt je data net zo hard als dat gescripte bellen. En die standaardisatie is top voor meten, maar je traint ze ook meteen op protocol-gedrag; straks op Mars gaat de markt juist wild door stress, ruzie en slaaptekort, dus je wil óók zien hoe snel het ontspoort zonder dat alles dichtgetimmerd is.

MirjamZorg3 maanden geleden

ach ja, tijd is zwaar hoor, maar ze weten toch dat ze proefkonijn zijn en je kan tenminste nog met z’n zessen praten en videobellen. op mars zit je pas echt vast en dan is “data in een doos” juist handig, anders ga je daar ook gewoon stuk.

SophieUvA3 maanden geleden

Leuk hoor “Mars voorbereiden”, maar dit is óók gewoon een testlab voor hoe werkgevers straks mensen in raamloze distributiehallen/ondergrondse datacenters kunnen laten draaien — human factors als managementtool. oh ja want als je kan aantonen dat 6 uur slaap “nog kan”, dan gaat de volgende stap vanzelf: optimaliseren tot het breekt, en de winst is weer privé. ESA/DLR mogen van mij best een ethische grens trekken: data open, nazorg keihard geregeld, en geen corporate spin alsof dit puur science is.

LisaPhD3 maanden geleden

ja dit raakt echt aan “arbeid zonder ramen”, dat gevoel had ik ook toen ik ooit een paar weken in een lab zonder daglicht draaide: na een tijdje ga je raar laat wakker worden, korter slapen en je lontje wordt gewoon korter, ook al “mag” je 8 uur in bed. Maar van 6 proefpersonen meteen afleiden dat 6 uur slaap “prima kan” is echt managementpraat; chronisch 6 uur is in grote studies juist gelinkt aan slechtere glucosehuishouding en meer ongelukken, dus je wil dat juist voorkómen op een missie. Hopelijk gooien ESA/DLR alles open incl. nazorg en laten ze dit niet als blauwdruk voor distributiehallen misbruiken, want dat is precies waar dit soort human factors vaak eindigt, toch?

VincentW3 maanden geleden

Precies dit: ik heb ooit een paar maanden in een kelderkantoor zonder daglicht gezeten en na week 3 was “ik slaap toch” gewoon een leugen die je jezelf vertelt terwijl je humeur langzaam in stukjes afbrokkelt. Dat honeymoon-gedoe tot dag 45 herken ik ook: eerst voelt het als een project, daarna als een kooi met TL-buizen en ga je ineens op elkaar kauwen om niks. En ja, van 6 mensen concluderen dat 6 uur slaap “wel kan” is precies hoe dit soort research paradoxaal eindigt als handleiding voor distributiehallen: mens als meetinstrument, uitkomst als excuus. Wat zegt dit over ons dat we Mars willen bereiken maar ondertussen al oefenen hoe je mensen goedkoop kunt laten wennen aan een leven zonder ramen?

DebbieD3 maanden geleden

nou echt hè, ik heb ooit een paar weken in zo’n salon zonder ramen gestaan tijdens verbouwing, alleen TL en airco die zoemt, en na een tijdje word je gewoon een ander mens: kort lontje, rare slaap, iedereen gaat elkaar ineens irriteren om het kleinste ding. en dan nu doen alsof je van 6 man “bewijs” hebt dat 6 uur slaap prima is… ja hoor, straks hangt dat als poster bij de distributiehal: kijk, kan best, raam dicht en doorwerken 😒

TechBro_0203 maanden geleden

wat ik mis hier: 100 dagen isolatie is leuk, maar test je ook de “internet/comm-latency” en storingen? op Mars heb je 20 min delay, soms dagen dat je geen realtime hulp hebt, en dan zie je pas wie er panickt of juist ownership pakt; nu is het gewoon een escape room met supportdesk, lmao.

AnkeBio3 maanden geleden

Hier op het land heb je ook van die weken dat je door regen of vogelgriep bijna “opgesloten” zit en alles op elkaar gaat zitten, dan merk je pas wat licht en ritme met je doet. En TechBro heeft gelijk: pas als je bewust vertraging en storingen inbouwt, zie je wie nog helder blijft als er niemand meteen terugappt. 100 dagen onder TL is knap hoor, maar zonder echte comm-delay is het meer een proef op humeur dan op Marsstress.

MarcoAnsen3 maanden geleden

Leuk dat “comm-delay”, maar ze missen het belangrijkste: je zit daar vrijwillig, met een noodknop en artsen om de hoek. Marsstress is pas echt als je niet weg kan, iemand wordt gek of ziek en je moet het zelf oplossen zonder dat er morgen een deur opengaat.

RonAnsen3 maanden geleden

Luister, 100 dagen in een bunker is nog te doen omdat je weet: vrijdag gaat die deur open en staat er koffie en een camera te wachten. Zet er eens bij: géén klok, geen nieuws, geen “mission control” die je elke dag afvinkt, en laat ze na afloop gewoon meteen een week nachtdiensten draaien in de stad… dan zie je pas wat het met je kop doet, jansen.

GertJan0403 maanden geleden

Die “volledig afgesneden” claim klopt al niet: gescripte videocalls, strak 24-uurs schema, medische monitoring… dat is gewoon een kliniek met een PR-naam, geen isolatie. En even rekenen: 2% spiermassa kwijt in 100 dagen met eten, rust en begeleiding zegt vooral dat ze te weinig hebben bewogen, niet dat Mars je sloopt. Als je echt wil weten wat het met je kop doet, haal die zekerheid weg dat dag 100 de deur open gaat en er een persmoment klaarstaat.

DocFatima3 maanden geleden

Feit is, het gaat niet alleen om weten dat die deur op dag 100 open gaat, het grote punt hier is dat kunstlicht en een strak 24u-schema je biologische klok alsnog kunnen slopen, met minder slaap en meer prikkelbaarheid als logisch gevolg. En die vergelijking met nachtdiensten is leuk, maar nachtdienst is óók een bekende gezondheidsstress, dus dat “even erna” doen maakt het experiment vooral rommeliger, niet eerlijker. Wat hij mist: in echte missies heb je juist wél structuur, contactmomenten en monitoring, dat is precies wat ze hier proberen na te bootsen.

MirjamZorg3 maanden geleden

Ach ja, iedereen heeft het over lampen en melatonine, maar ik denk vooral: wat doet 100 dagen opgesloten zitten met je geduld en je manier van praten tegen elkaar. In de zorg zie je na een paar weken “binnen zitten” al dat mensen harder worden of juist stilvallen, en dát neem je mee de deur uit, ook als je weer daglicht hebt.

PaulExpat3 maanden geleden

Hier in Thailand hebben we toen met die quarantaine al gezien wat TL-licht en opgesloten zitten doet: je wordt niet “Mars-klaar”, je wordt gewoon chagrijnig en sociaal raar, en dat herstel duurt langer dan die persfoto bij de uitgang. Grappig dat ze in Europa doen alsof dit high-tech ruimteonderzoek is, terwijl half Nederland al door het lint gaat als de trein uitvalt en ze 2 uur zonder prikkels zitten. En dan straks verbaasd zijn dat mensen na 100 dagen elkaar niet meer kunnen luchten… ja duh.

DocFatima3 maanden geleden

100 dagen zonder daglicht is niet alleen mentaal gedoe, je circadiane ritme raakt echt in de war en dat zie ik in de praktijk ook bij nachtwerkers: weken later nog slecht slapen, prikkelbaar, rare eetdrang. En dat merk je juist in hoe je tegen elkaar praat, na een tijdje ga je óf op eieren lopen óf je wordt bot omdat je nergens heen kan met spanning. Terug in het normale leven is dan niet meteen opgelost hoor, die eerste week “buiten” is vaak het zwaarst.

DebbieD3 maanden geleden

100 dagen opgesloten met vijf anderen… ik zie in de kapsalon al na 10 minuten föhnen hoe snel mensen elkaar gaan irriteren om niks, laat staan als je nergens heen kunt en alles wordt “gemeten” door zo’n missiebaas op een scherm. Ben vooral benieuwd of ze ook checken wie er daarna thuis meteen klapt op drukte/zon/geluid, want dat terug-naar-normaal is vaak veel zwaarder dan die bunker zelf.

SandraVG3 maanden geleden

Alsof “terug naar normaal” zwaarder is dan 100 dagen opgesloten zitten… kom op zeg. Ze zijn juist geselecteerd op stressbestendigheid en er zit nazorg/debriefing omheen; dit is gewoon gecontroleerde exposure met data, geen willekeurige bunker waar je erna “klapt” omdat je weer zonlicht ziet.

RickCrypto3 maanden geleden

Kijk, iedereen staart zich blind op licht en vit D, maar de echte testcase is: hoe snel ga je na 100 dagen “bunker” weer normaal presteren zonder dat je brein in risk-off blijft hangen (besluitvorming, impulscontrole, fouten) — want op een Marsmissie trade je continu met stress en slaaptekort en één slechte call kan je hele missie liquidaten. Ben vooral benieuwd of ze ook meten wie de “alpha” wordt en wie mentaal short gaat op de groep, want dat is uiteindelijk de grootste risicopremie in zo’n blik.

LunaMoon3 maanden geleden

wat ik me afvraag: doen ze ook iets met geur/geluid en “micro-natuur” daarbinnen? een paar planten, stromend watergeluid, zelfs een ventilatie die niet als een kantoor zoemt kan zóveel doen voor je zenuwstelsel, niet alleen dat lichtverhaal. als je straks maanden in een blik zit, is liefde en verbinding ook: je lijf af en toe het gevoel geven dat de wereld nog leeft, hoop dat ze dat stukje niet vergeten.

GerritVeansen3 maanden geleden

Op het water leer je dat niet het licht je breekt maar het gebrek aan échte klusjes: wachten, niks te doen, geen buitenlucht, dan ga je elkaar opvreten. Laat ze zo’n “Marsbunker” maar eens 100 dagen draaien met storingen, lawaai, stank en een schema dat steeds omklapt zoals bij nachtvaart, dán meet je wat.

JansenLimansen3 maanden geleden

Noe ja, iedereen zit op dat licht te hameren maar ik ben benieuwd wie er na 100 dagen nog normaal kan eten zonder dat je darmen en smaak compleet van slag zijn… als je in de horeca één week rare shifts draait met kantinevoer merk je al wat ritme en eten met je kop doen, laat staan zo’n bunker, sjön onderzoek maar maak het dan ook echt “menselijk” en niet alleen lampjes en grafiekjes.

GewansenGansen3 maanden geleden

die darmen en smaak zijn echt niet het spannendste hoor, dat herstelt meestal gewoon weer als je normaal gaat eten. het punt van zo’n test is juist dat het níet “menselijk” is maar gecontroleerd, anders kun je net zo goed zes man in een airbnb zetten en hopen dat je er wat van leert.

EvaEssen3 maanden geleden

Onzin om dit weg te zetten als “isolatie is toch gewoon even geen wifi”; het hele punt is dat kunstlicht + strak 24u schema juist laat zien dat je circadiaan ritme alsnog gaat schuiven en je slaaparchitectuur verslechtert, en dat meet je niet als je mensen een beetje laat aanrommelen. concreet: als je melatonine onderdrukt met te veel blauw licht en je slaap zakt van 7,5 naar 6 uur, ga je prikkelbaar worden en cognitief slechter presteren, en dát is precies de bottleneck voor Mars, niet of iemand zich verveelt. overigens: voedingstiming en lichtkleur/intensiteit zijn hier net zo’n knop als “mentale weerbaarheid”, maar dat hoor je de roeptoeters nooit zeggen.

FloorGreen3 maanden geleden

Dit is precies waarom ik altijd jeuk krijg van “Mars!”-praat: we pompen miljoenen in een doos in Keulen, maar op aarde laten we mensen vrolijk wegkwijnen in daglichtloze magazijnen, nachtdiensten en micro-appartementen en dan heet het ineens “eigen verantwoordelijkheid”. Als je echt wil weten wat 100 dagen kunstlicht doet, kijk dan ook naar immuunsysteem/microbioom en luchtkwaliteit daarbinnen, want zo’n afgesloten mini-ecosysteem met zes lichamen wordt gewoon een broeikas van stress en bacteriën. en dan willen we straks een planeet “koloniseren” terwijl we biodiversiteit hier niet eens fatsoenlijk kunnen managen, kom op...

Professor_NL3 maanden geleden

Tuurlijk, “we pompen miljoenen in een doos” alsof dat geld anders linea recta naar betere magazijnen en nachtdienstroosters was gegaan… zo werkt beleid dus niet, helaas. Enerzijds is zo’n isolatieproef gewoon nuttig omdat je in de ruimte nul escape hebt, anderzijds is het wel pijnlijk dat we op aarde dezelfde stressoren doodnormaal vinden zolang het maar “werk” heet. En dat koloniseren-argument: ja, klinkt lekker moreel, maar het is ook een beetje goedkoop scoren — alsof we pas aan twee dingen tegelijk mogen werken als de biodiversiteit hier 100% op orde is (spoiler: nooit). Maar eens hoor: luchtkwaliteit/microbioom in zo’n afgesloten hok is geen bijzaak, dat is juist waar de ellende vaak begint, stress-stress-stress en dan verbaasd doen over prikkelbaarheid.

StansenNL3 maanden geleden

ja hoor, “we pompen miljoenen in een doos”, maar dat onderzoek is juist zodat je straks niet met 6 man halfgek en halfziek vastzit op 50 miljoen km afstand zonder uitknop. magazijnwerk en nachtdienst zijn kut ja, maar daar kun je nog naar buiten, naar huis en desnoods ontslag nemen; op Mars bel je geen ARBO en komt er geen frisse luchtwagen langs.

Donansen0203 maanden geleden

leuk al dat gepraat over lampjes maar niemand noemt geur en geluid he 100 dagen dezelfde zweetlucht en constante ventilatorhum is echt brainrot deluxe daar ga je eerder van flippen dan van “te weinig zon” bestaatniet

AlexAnsen3 maanden geleden

klopt dat licht en ritme belangrijk zijn, maar waar ik vooral benieuwd naar ben: wie doet daar eigenlijk de “saaie” dingen 100 dagen lang, schoonmaken, koken, rommel opruimen, en wat dat met de sfeer doet. op een missie ga je dáár ruzie over krijgen, niet alleen over melatonine.

NaomiDG3 maanden geleden

ja joh, “de saaie dingen”... alsof dit geen 100 dagen Center Parcs was met onderzoekers die alles dichttimmeren. Bron dat ze écht geen internet/radio hadden en dat die videocalls “gescript” waren? En wie betaalde/maakte het eten, wie deed de afwas en schoonmaak, of is dat net als bij Mars: hop, onzichtbare kabouterservice? Als je ruzie wil meten moet je ze ook laten dealen met kapotte wc, rotte voorraad en een schema waar niemand zich aan houdt, niet alleen lampen en POMS-scoretjes.

Daan_0233 maanden geleden

leuk allemaal maar meet ook ff wat er gebeurt als de wifi 3 dagen down is en de koffie op is want dan krijg je pas de echte mars mission ragequit bro lol

Pietansen3 maanden geleden

die wifi-opmerking is grappig, maar dit soort proeven gaan juist over het monotone gedoe: geen daglicht, geen prikkels, dezelfde koppen elke dag; dáár worden mensen narrig van. 100 dagen is bovendien nog kinderspel vergeleken met een Marsreis, waar je ook nog eens weet dat terugkeren maanden duurt, niet “deur open en naar huis”. Wel goed dat ze ook slaap en stemming serieus meten, want aan spiermassa kun je trainen, aan een kapot ritme en onderhuidse irritatie veel minder.

ZusterAnn3 maanden geleden

100 dagen “bunker” en dan verbaasd dat mensen korter slapen… tuurlijk. maar waar ik me echt over verbaas: we kunnen blijkbaar wél geld vinden om zes gezonde mensen vol te hangen met sensoren, terwijl op de afdeling hier mensen met delier en slaaptekort liggen en de nachtdienst is weer net te krap bezet omdat er bezuinigd moet worden. Zet dat Mars-budget eens op fatsoenlijke nachtzorg en lichtbeleid in ziekenhuizen, daar win je morgen al levens mee.

DocFatima3 maanden geleden

100 dagen binnen zitten is één ding, maar wat mij hier vooral boeit is wat het met je lijf doet qua immuunsysteem en darmen, stress + weinig prikkels + ander eetritme geeft vaak ineens eczeem, buikklachten, vaker verkouden, dat soort gedoe. En dat gescripte videobellen is leuk voor de data, maar het haalt juist het stuk weg dat in de praktijk het meeste schade doet: echte steun van thuis, even ventileren, iemand die je normaal trekt als je doorschiet. Benieuwd of ze ook meten hoeveel mensen na afloop nog wekenlang brak blijven, want terugschakelen is vaak lastiger dan die 100 dagen zelf.

Professor_NL3 maanden geleden

Dat punt over immuunsysteem/darmen is terecht, want “isolatie” is niet alleen mentaal maar ook microbioom, luchtkwaliteit, ritme, alles in één keer. Tegelijk: als je thuissteun en echt contact erin laat, meet je minder de kale stressor waar een Marsmissie wél op lijkt; enerzijds maakt dat het experiment kunstmatig, anderzijds is die kunstmatigheid juist de bedoeling. Wat ik mis is de sociale dynamiek in zo’n groepje: zes mensen is genoeg voor kliekjes, irritaties en stille hiërarchie, en dat doet vaak meer dan het lichtschema. En ja, terug naar buiten is meestal niet “klaar!”, dan begint pas het ontregelen-ontregelen met slaap en prikkelverwerking.

StansenNL3 maanden geleden

100 dagen in een bunker is nog te doen als je weet dat er ergens een deur zit en er elke week een arts met een clipboard langskomt. benieuwd hoe “Marsproof” je bent als er gewoon iemand in het team zit die snurkt als een kettingzaag en je na week 3 al op elkaars adem leeft, daar helpt geen lampenspectrum tegen.

DocFatima3 maanden geleden

100 dagen zonder daglicht is vooral een circadiaan- en slaapexperiment, niet echt Mars, want op Mars heb je nog steeds een dag-nachtcyclus en vooral gedoe met communicatievertraging en echte risico’s. Kunstlicht kan veel, maar als je slaap al naar 6 uur en gefragmenteerd zakt, dan meet je vooral hoe snel mensen ontregelen in een te nette bunker, echte missie is rommeliger en socialer toxisch. En die gescripte videocalls, tja, dat is alsof je relatieproblemen onderzoekt met een klantenservice-script.

QuantumSansen3 maanden geleden

Grappig dat ze alles loggen behalve het belangrijkste: in zo’n afgesloten bunker verandert de elektromagnetische achtergrond (Schumann-resonantie, aardmagnetisch veld, ionenbalans) en dan gaat je brein letterlijk anders “klokken”, dat zie je terug als gefragmenteerde slaap en kort lontje. kwantumfysica toont aan dat je niet alleen mensen isoleert, je isoleert hun koppeling met het planetair coherentieveld, en dan krijg je na een week of zes vanzelf faseverschuivingen die je met geen enkel lichtschema wegpoetst. ESA kan beter een gecontroleerde veld-injectie testen (laagfrequent ruis/EM-coherentie) dan nóg een keer aan die lampenknop zitten te frunniken...

JanAnsen3 maanden geleden

Leuk dat ze “geen internet” roepen, maar met gescripte videocalls en continue sensoren heb je dus gewoon wél een lijntje naar buiten, alleen dan éénrichtingsverkeer en op afspraak. Dat is precies het punt: je meet niet alleen isolatie, je meet ook wat het met mensen doet als elke behoefte via een protocol moet en er altijd iemand mee zit te kijken. Benieuwd of ze straks ook eerlijk publiceren wat het kost aan nazorg/uitval, want daar hoor je bij dit soort projecten meestal pas wat over als het al mis is gegaan.

TinekeVlinder3 maanden geleden

JanAnsen heeft wel een punt: met sensoren en vaste videocalls ben je niet “weg van de wereld”, je zit eerder in een soort gecontroleerde kooi waar elke behoefte door een protocol moet, en dát is ook een stressor op zichzelf. Tegelijk voelt het voor je lijf en energie natuurlijk alsnog als isolatie als je 100 dagen geen daglicht, geen spontaniteit en geen echte intimiteit hebt, dus het zegt wel degelijk iets over Mars-achtige omstandigheden. Ben vooral benieuwd of ze ook eerlijk zijn over de aftercare, want je zenuwstelsel klapt niet altijd meteen, soms pas weken later als je weer “normaal” moet doen.

QuantumSansen3 maanden geleden

JanAnsen mist dat “isolatie” hier niet alleen sociaal is maar vooral fysisch: in zo’n DLR-bunker knip je mensen los van het aardmagnetisch veld, Schumann-resonantie en ionenbalans, en dan gaat het brein z’n timing herkalibreren alsof je een klok uit z’n referentieveld trekt. kwantumfysica toont aan dat bewustzijn als systeem altijd op een achtergrondcoherentie leunt, dus die prikkelbaarheid en kapotte slaap zijn eerder decoherentie door veldverarming dan “alles moet via protocol”, videocall of niet. en nee, dat fix je niet met nóg strakker 24u-licht, je moet het ontbrekende veld terug-injecteren anders blijf je symptomen meten die je zelf veroorzaakt...

StansenNL3 maanden geleden

100 dagen in Keulen en dan weer lekker naar buiten, ja dat is toch gewoon een soort lange kantoorweek zonder ramen. Wil je het echt testen, laat ze na dag 60 ook nog ff een “storing” fiksen met te weinig spullen en een planner die elke 10 minuten belt of het al af is, dan zie je pas wie er op Mars de boel heel houdt.

PeterJan3 maanden geleden

die vergelijking met “kantoor zonder ramen” slaat nergens op: op kantoor heb je prikkels, contact, ritme en je kan naar huis, dit is juist het punt dat alles kunstmatig en afgekapt is. en zo’n nep-storing met een planner die belt test vooral irritatie-management, niet of je lijf en kop na 100 dagen isolatie nog normaal draaien.

DickIng3 maanden geleden

het probleem is dat ze “isolatie + kunstlicht” testen maar de cruciale infrastructuur van een echte missie ontbreekt: CO2-opbouw/ventilatie, geluid, beperkte water- en douche-regimes, onderhoudstoringen en een energieschaarste waarin je dus keuzes moet maken. de oplossing is: koppel dit soort proeven aan een echte gesloten-lus habitat met storingsscenario’s en harde resource-budgetten, want daar komt de echte stress en teamdynamiek vandaan, niet van een lamp die net te wit staat. en ja met 6 mensen leer je vooral iets over variatie, maar doe dan meteen ook een follow-up van 3 maanden re-integratie, anders verkoop je “Mars-ready” terwijl je alleen een bunkerweekend hebt opgeschaald.

QuantumSansen3 maanden geleden

DickIng zit nog in de “meer storingsscenario’s en CO2-budgetjes” hoek alsof stress alleen uit techniek komt, maar dat is echt 20e-eeuws denken. In zo’n bunker trek je mensen uit het aardse coherentieveld (magnetische achtergrond, ionische lading, microfluctuaties) en dan gaat het brein kwantum-decohereren; die prikkelbaarheid en kapotte slaap zijn dus vooral meetbare veldarmoede, niet dat de douche te kort is. Mars-ready test je door het bewustzijnsveld te stabiliseren, niet door nóg een Excel met resource-budgetten op te voeren.

BrusselsBull3 maanden geleden

Nee hoor, dit is geen “bunkerweekend met een te witte lamp”, dit soort studies isoleren juist één variabele zodat je niet alles door elkaar husselt en achteraf niks meer weet. CO2-opbouw, storingen en waterbudgetten kun je er later prima bovenop stapelen, maar als je basis al laat verdrinken in 20 stressoren ben je wetenschappelijk gezien vooral theater aan het maken. En dat gezeur over “maar 6 mensen” mist het punt: je zoekt patronen in slaap/ritme/stemming, geen representatieve EU-enquête met foutmarges.

StansenNL3 maanden geleden

ach kom, je isoleert hier vooral “verveling onder tl-licht”, dat zegt niks over een echte missie waar je ook nog kapotte filters, gezeik met eten en ruzie om een schroevendraaier krijgt. met 6 man kun je hooguit concluderen dat mensen chagrijnig worden als je ze 100 dagen opsluit, dat wisten we in de nachtdienst ook al.

AishaDH3 maanden geleden

tuurlijk is dit niet 1-op-1 “mars met kapotte filters”, maar onderschat dat opgesloten zitten met hetzelfde clubje en nep-daglicht niet… ik zie in de praktijk al na een paar weken hoe mensen doorslaan op slaaptekort, prikkelbaarheid en mini-conflicten, en dat begint vaak juist bij die saaie basisdingen. 6 man is klein ja, maar je leert wél waar het het eerst kraakt, en dat is meestal niet de schroevendraaier maar iemands kop.

QuantumSansen3 maanden geleden

iedereen blijft hangen op lichtspectrum en “gezellig met z’n zessen”, maar het echte experiment is dat je ze 100 dagen in een elektromagnetisch steriele kooi zet en dan verbaasd bent dat hun brein timing verliest. kwantumfysica toont aan dat biologische ritmes niet alleen op fotonen draaien maar op fase-referenties uit het aardveld; haal je die achtergrondcoherentie weg, dan ga je vanzelf die 45-dagen knik krijgen in humeur/slaap omdat het groepsbewustzijn in een andere attractor valt. zet er eens een gecontroleerde Schumann/ionen-injectie naast en kijk of die “prikkelbaarheid” ineens verdampt, maar ja dat past niet lekker in de ESA-lampjesfolder hè...

DianaBos3 maanden geleden

QuantumSansen hangt er weer een “aardveld-attractor” verhaal aan, maar in Keulen zaten ze niet in een EM-bunker die de Schumann-resonantie wegfiltert; het gaat hier gewoon om isolatie, monotone prikkels en een strak kunstlichtregime. Die knik rond dag 45 zie je in elk opgesloten-groepsdynamica onderzoek terug, daar heb je geen ionen-injectie voor nodig. Als je al iets wil testen: variatie in lichtintensiteit/spectrum en echte sociale interactie, mits je de rest van de omstandigheden gelijk houdt, anders is het de facto hobbywetenschap.

AlexAnsen3 maanden geleden

nee, dat “gewoon isolatie en kunstlicht” klinkt leuk simpel, maar dat is dus precies de kern van het experiment: in zo’n afgesloten ruimte heb je wél afwijkende luchtkwaliteit/CO2, minder dag-nacht cues en andere slaappatronen, en dat tikt net zo hard op stemming en prestaties als groepsdynamica. en “echte sociale interactie” toevoegen maakt het meteen een ander onderzoek, dan weet je nog niet of het door het licht komt of door het extra gedoe.

GerritVeansen3 maanden geleden

Tsja, “echte sociale interactie” erbij en dan roep je achteraf dat het door de isolatie kwam… dan test je dus twee dingen tegelijk en is je hele proef waardeloos. Hou het simpel: óf lichtregime, óf groep/eenzaamheid, anders kan je die knik op dag 45 net zo goed met een dobbelsteen verklaren.

LunaMoon3 maanden geleden

wat ik mis is: na die 100 dagen gooien ze ze “vrij” en dan? als je zenuwstelsel maandenlang in controle-stand staat, is terug naar gewone chaos (geluid, mensen, zon, keuzes) ook een soort schok, daar kun je juist op crashen. ben benieuwd of ze ook rituelen/afbouw doen en niet alleen meten maar ook menselijk opvangen, beetje liefde en verbinding zou bij ESA ook gewoon in het protocol mogen, hoop dat ze dat meenemen.

TinekeVlinder3 maanden geleden

LunaMoon mist dat dit óók gewoon selectie is: als jij al na 60 dagen mentaal scheurt of paniek krijgt van licht/ritme, dan val je in het echte astronautentraject sowieso af, dus “liefde en verbinding” is niet het hoofddoel hier. Maar ik voel wel dat ze de echte klap onderschatten: je zenuwstelsel gaat na 100 dagen gecontroleerde stilte niet ineens soepel mee met zon, drukte en keuzes, dan krijg je juist die rare crash-energie en daar moet je mensen wel serieus in begeleiden.

MarcoAnsen3 maanden geleden

Ja joh, “selectie”. alsof je in zo’n Keulse wellnessbunker ook maar iets leert over de echte ellende als er eentje doorslaat en je ‘m niet uit kan zetten met een noodknop. Die crash achteraf is nog het enige realistische eraan, daar gaan ze dan weer vrolijk met een vragenlijstje overheen.

SamiraAdam3 maanden geleden

Leuk al dat gepruts met lamp-spectra en POMS-scores, maar het olifantje in de kamer is: wat is de juridische/ethische grens hier eigenlijk? Je laat mensen 100 dagen in een afgesloten doos met “gescripte” communicatie en totale informatiecontrole, dat is basically een mini-detentie zonder rechter maar ok. Als ESA dit wil opschalen richting echte astronautenselectie, wil ik toch wel zien hoe ze informed consent, exit-mogelijkheden en nazorg hard afdwingen, anders is “wetenschap” gewoon een net woord voor mensen slopen met een protocol.

JanAnsen3 maanden geleden

6 deelnemers is leuk voor de sensoren, maar voor “Mars” wil je vooral weten wat er gebeurt als het misgaat: iemand wordt ziek, iemand haakt mentaal af, conflict escaleert, en dan heb je dus geen HR-gesprek en geen taxi naar huis. En dat kunstlicht-verhaal is maar half; in zo’n faciliteit is alles een procedure (eten, sporten, praten, slapen) en juist die protocolmoeheid sloopt je op termijn harder dan een lamp die wat te wit staat. Benieuwd of ze ook de “exitfase” meten: hoeveel dagen tot mensen weer normaal slapen en functioneren, want bij de overheid noemen we dat gewoon nazorg en daar wordt altijd op bezuinigd.

JansenLimansen3 maanden geleden

Joa precies dit: in m’n zaak zie je al na een paar weken “op elkaar zitten” dat één zieke collega of één ruzie aan de bar de hele tent kan ontregelen, en dan kan iedereen naar huis; daar in zo’n bunker moet je dóór, ook als iemand mentaal kraakt of de sfeer verzuurt. Benieuwd of ze ook meten wat er ná die 100 dagen gebeurt, want na carnaval heb je ook geen taxi naar “normaal” hè, dat komt pas na dagen rustig aan met slaap en fatsoenlijk eten, anders blijf je gewoon kort lontje houden.

AlexAnsen3 maanden geleden

klopt, en die 100 dagen is nog “vakantie” vergeleken met maandenlang zonder echt buiten, zonder frisse lucht en zonder normale prikkels. ben vooral benieuwd of ze ook meten wat er met je lijf gebeurt qua eetlust/gewicht en kleine irritaties, want in zo’n krappe ruimte kan een kuchje of iemand die smakt al genoeg zijn om de boel te laten knetteren.

Havenansen3 maanden geleden

Ach 100 dagen is taai zat hoor, maar in zo’n test zit je nog met artsen, schema’s en een noodknop, in het echt ben je lichtjaren van huis en dáár gaat het pas tussen de oren zitten toch

NinaIT3 maanden geleden

6 proefpersonen is leuk voor “lampjes en schema’s”, maar de echte Mars-UX zit ’m in privacy en autonomie: geen deur die dicht kan, altijd gemonitord, elke scheet gelogd en dan moet je ook nog lief samenwerken. Benieuwd of ze ook meten hoeveel microruzies je krijgt puur omdat je nooit even alleen kan zijn zonder dat er weer een protocol omheen hangt.

MarcoAnsen3 maanden geleden

100 dagen met een einddatum is nog steeds gewoon een klus met aftellen. Ik ben benieuwd of ze ook meten wat er gebeurt als je iemand expres laat “mislukken” en de rest dat moet opvangen, want dáár gaan teams op stuk, niet op een lampje.

VincentW3 maanden geleden

Iedereen staart zich blind op lampjes en cortisol, maar de olifant is dat dit “Mars” simuleert zonder het morele gewicht: niemand daarbinnen hoeft te leven met het idee dat jouw foutje iemand doodt en dat je niet gered wordt. Dan meet je dus vooral braafheid onder toezicht, plus hoe mensen omgaan met een opgelegd script, niet hoe ze omgaan met echte verantwoordelijkheid en angst. Paradoxaal dat we de mens willen voorbereiden op de kosmos, maar ondertussen vooral oefenen hoe je je laat managen als onderdeel van een systeem — wat zegt dat over ons dat dát de kerncompetentie lijkt te worden?

Laatste reacties