UWV trekt stekker uit groot ICT-project, schade minstens €55 mln

Vijf jaar en minstens 55 miljoen euro verder blijkt pas dat de data niet op orde zijn. “Garbage in, garbage out” is geen verrassende ontdekking maar basiskennis vóór je een contract tekent; even rekenen: ruim 11 miljoen per jaar voor een systeem dat nu niet komt.

Typisch wordt €55 miljoen als eindbedrag genoemd, terwijl niemand kennelijk kan vertellen wat er de komende jaren nog bijkomt aan afkoopsommen, herstelwerk en noodoplossingen. En wie was er eigenlijk verantwoordelijk voor het tussentijds stoppen? Vijf jaar lang doorfinancieren is geen toezicht, dat is achteraf constateren dat de meter liep.

Kijk, het echte probleem is niet alleen datacentakwaliteit maar dat de overheid ICT-projecten behandelt als een eenmalige aankoop. Systemen worden onderweg aangepast aan nieuwe regels en uitzonderingen, waardoor de scope blijft groeien; zonder harde tussenstops en onafhankelijke technische audits blijf je geld bijstorten tot de risicopremie explodeert.

Ach ja, bij UWV betekent zo’n mislukking niet dat het werk stopt. Mensen blijven gewoon wachten op een besluit of correctie, terwijl medewerkers ondertussen met oude systemen en noodgrepen verder moeten. Die 55 miljoen zie je in Den Haag op papier, maar de ellende komt bij de balie terecht.

De ontbrekende vraag is: wie had de exit-knop en waarom mocht die vijf jaar niet worden ingedrukt? Bij dit soort projecten krijgt de leverancier vaak de schuld, terwijl de opdrachtgever zelf requirements blijft wijzigen en slecht nieuws bestuurlijk omhoog filtert. Zet vooraf onafhankelijke go/no-go-momenten vast met echte bevoegdheid, niet weer een stuurgroep die vooral notulen produceert.

Bij dit soort projecten wordt vaak vergeten dat een oud systeem ook risico’s heeft, maar die zijn tenminste bekend en beheersbaar. Nu 55 miljoen weg is, moet UWV vooral voorkomen dat het uitstel stilletjes de nieuwe standaard wordt en er over vijf jaar nóg een moderniseringsproject begint.

Die 55 miljoen is al pijnlijk, maar de rekening komt ook bij werkzoekenden terecht. Een medewerker die straks weer met losse systemen en Excel-lijsten moet werken, heeft minder tijd voor iemand die hulp nodig heeft bij solliciteren of een uitkering probeert te regelen. Op de werkvloer merk je zo’n ICT-mislukking niet als één groot drama, maar als maanden extra wachten, fouten en mensen die tussen wal en schip vallen.