Dutch universities set out vision for ‘new publication culture’ - Research Professional News

“Nieuwe publicatiecultuur” klinkt leuk, maar zolang NWO/tenure/financiers nog steeds op impact factor en aantallen ranken is dit gewoon een rebrand van dezelfde KPI-dashboard. Fix de incentives: beloon replicatie, data/code open, en zeg gewoon nee tegen salami slicing, anders blijft het publish-or-perish maar met een nieuw CSS-thema.

Nieuwe publicatiecultuur prima, maar begin eens bij het simpele: laat die mensen gewoon hun werk doen i.p.v. elke maand weer een formulier, evaluatie, “impactverhaaltje” en verplichte training integriteit alsof je een rijbewijs verlengt. In de bus krijg je ook meer ongelukken als je tegelijk moet rijden én elke halte een KPI-rapportje invullen.

Wat mij opvalt: iedereen heeft het over metrics en NWO, maar niemand over de rol van de grote uitgevers zelf die én de paywall beheren én (soms) de “open access”-rekening sturen; universiteiten betalen dus twee keer en ondertussen blijft peer review grotendeels gratis vrijwilligerswerk. Als je echt een nieuwe publicatiecultuur wilt, begin dan met: publiceer waar je zélf eigenaar bent van je data en rechten, en stop met doen alsof een impactfactor een keurmerk is in plaats van een marketingtool. En taalkundig: “paper mills” is inmiddels ingeburgerd, maar zeg gewoon artikel-fabrieken; dan voelt iedereen meteen hoe smerig het is.

Iedereen heeft het over metrics en uitgevers, maar niemand over de “review”-laag die compleet onbetaalde vrijwilligersarbeid is: zolang peer review een gratis side-quest blijft naast onderwijs+subsidie-jacht, krijg je speedruns, gatekeeping en foutjes die doorlekken. Betaal reviewers (of geef echt tijd/credits) en maak reviews/deskundigencommentaar standaard open, dan krijg je ineens accountability i.p.v. black-box “trust me bro” wetenschap.

Dat hele “register van erkende journals” klinkt stoer, maar het gaat de paper mills echt niet stoppen: die mikken gewoon op bestaande tijdschriften met zwakke peer review of kapen special issues, en dan sta je alsnog met rommel in je ‘goedgekeurde’ lijst. Wat wél helpt is achteraf veel harder corrigeren: snelle retracties, transparante peer-review dossiers en dat universiteiten ook echt consequenties verbinden aan bewezen fraude (ook bij senioren), durven ze dat?? En over AI: regels zijn prima, maar zonder verplicht loggen/verklaren van wat je met tools hebt gedaan blijft het vooral schijnveiligheid.

dat hele “AI-reguleren bij manuscripten” is leuk, maar het echte integriteitslek zit ’m vaak in de statistiek: p-hacken, underpowered studies en achteraf hypotheses verzinnen, en daar helpt geen register met “goede” journals tegen. Wat veel mensen niet weten: in voeding/gezondheid zie je dat één klein effectje al snel “significant” wordt gepraat en daarna door persvoorlichters wordt opgeblazen tot advies voor miljoenen, dus beloon dan vooral preregistratie + open data/code en maak null results publiceerbaar zonder gezichtsverlies. overigens mag je van universiteiten ook verwachten dat ze hun eigen communicatie temmen: minder hype-persberichten, meer “dit is onzeker en dit moet gerepliceerd” punt.

Dit is precies waarom ik altijd jeuk krijg van “AI-richtlijn” als los ding: het echte gif zit ’m in dat iedereen maar door moet rennen, en dan wordt AI de turbo op middelmatige meuk ipv op beter onderzoek. Als je integriteit wil fixen, maak dan ook ruimte voor langzame science: lange meetreeksen, veldwerk, null results en dataverzameling die wél iets zegt over ecosysteem/biodiversiteit, want die passen nu totaal niet in het snelle-publicatie format. En ff eerlijk: een nationaal “register van goede journals” gaat ook weer een nieuwe poortwachter worden waar kleine/niche bladen (vaak juist relevant) buiten vallen, terwijl de paper mills zich gewoon aanpassen aan de checklist...