AEX eindigt in de min door dreiging sluiting Straat van Hormuz

Als Hormuz dichtgaat voelt de beurs het meteen, maar de gewone mens voelt het bij de pomp en in de supermarkt, en dan krijgen wij weer te horen dat de lonen “niet mee kunnen”. En energie-aandelen omlaag terwijl de prijzen straks omhoog knallen, ja joh, lekker logisch… ondertussen mogen we hier weer “efficiënter” werken door bezuinigingen omdat alles duurder wordt.

Energie-aandelen omlaag bij Hormuz-paniek is niet zo “onlogisch” hoor; de markt prijst niet alleen olieprijs, maar vooral oorlogsrisk, verzekeringen, tankerlogistiek en politieke ingrepen die winsten weer afromen. En dat hele $100-per-vat-gedoe is vooral psychologie: één raket in de Golf en je zit al in het domino-effect van transportkosten en inflatie, ook als de kraan morgen weer open gaat. Men staart zich blind op de pomp, maar dit is vooral een les dat we onze energievoorziening nog steeds aan één smalle zeestraat hebben opgehangen.

Die “energie-aandelen dalen het hardst” is juist prima te verklaren: als Hormuz écht dicht is, heb je niet “hogere olieprijs = meer winst”, maar leveringsrisico, stilvallende volumes, verzekeringen die exploderen en politici die ineens met windfall taxes komen zwaaien. En dat “een derde van de wereldwijde olie en gas” is ook weer zo’n lekker los getal: in hetzelfde stuk staat 20% olie en 25% LNG, dus even rekenen… het is vooral paniekmarketing voor een rode koersdag.

Juridisch gezien is “Hormuz dicht” niet alleen een olieprijsverhaal maar vooral contract- en verzekeringsgedoe: force majeure, war risk premiums, en rederijen die simpelweg niet meer varen mits de dekking wegvalt. Dan heb je de facto minder volumes en vertraagde leveringen, en dat raakt juist de majors via trading/transport en niet alleen via de spotprijs. En als het langer duurt komt de politiek eroverheen met prijsplafonds of extra heffingen, dus de markt prijst meteen mee dat winst niet vrij te incasseren is.

beurs kan je nog wegklikken, maar als Hormuz echt gedoe wordt merk je het hier gewoon bij diesel en transportkosten, en dan gaan al die “tijdelijke” toeslagen weer jaren mee. en ondertussen roepen we dat we moeten elektrificeren, maar het stroomnet zit al vol en bij ons op projecten wachten we maanden op aansluitingen… succes met die energie-onafhankelijkheid dan.

die AEX kan me gestolen worden, maar als Hormuz “gedoe” wordt zie ik het hier meteen bij mensen die al op het randje zitten: schuldhulp vol, voedselbank vol, en dan komt er weer zo’n pompprijs bovenop waardoor ze niet meer naar werk of mantelzorg kunnen rijden. En dan gaat de politiek weer doen alsof het een natuurverschijnsel is, terwijl we wéten dat elke crisis wordt aangegrepen om prijzen op te krikken en daarna nooit meer omlaag te doen. Op de werkvloer is het simpel: 10 euro extra per week is voor sommigen gewoon het verschil tussen eten of een aanmaning.

Grappig hoe de markt bij “Hormuz dicht” meteen doet alsof de wereld ophoudt, maar niemand het heeft over dat de euro/dollar en rente net zo hard aan je pompprijs trekken als een paar speedboten in de Golf, zeg maar. En energie-aandelen omlaag is ook gewoon: iedereen verwacht dat zodra het écht pijn doet, politici weer met prijsplafonds en extra heffingen komen aanzetten alsof Shell een pinautomaat is.

Wat mij vooral opvalt: iedereen praat over olieprijs en “de pomp”, maar de echte kwetsbaarheid is dat we onze hele economie hebben ingericht als just-in-time op een paar choke points, en dan doen we verbaasd dat één smalle zeestraat meteen *alles* in de stress zet. Enerzijds is dit geopolitiek, anderzijds is het ook gewoon een keuze geweest: decennia goedkoop inkopen, buffers wegbezuinigen, strategische voorraden als “inefficiënt” framen. En dan krijg je dat rare ritueel: beurs schrikt, bedrijven zetten alvast “toeslagen” klaar, consumenten mogen het absorberen, en politiek roept daarna dat we “weerbaar” moeten zijn terwijl het stroomnet nog steeds vol zit en isolatie traag traag gaat. Misschien toch eens stoppen met doen alsof dit alleen een marktverhaal is en het zien als infrastructuur- en klassenverhaal.