‘We kunnen als ECB onze ogen niet sluiten voor klimaatverandering. Dan doen we ons werk niet goed’

klopt dat je als ECB niet kan doen alsof klimaat geen risico is, als oogsten mislukken of er weer zo’n overstroming is gaat de prijs in de winkel ook gewoon omhoog. Maar hou het wel een beetje bij inflatie en banken, want anders krijg je weer dat gevoel dat ze overal beleid willen maken zonder dat je er echt op kan stemmen.

Dat “klimaat is politiek” wordt altijd geroepen, maar banken doen al decennia aan risico’s prijzen: als je onderpand in een overstromingsgebied ligt of je verzekeraar haakt af, is dat gewoon kredietrisico, geen activisme. In 2021 zag je in Duitsland bij de Ahr-overstromingen al tientallen miljarden schade; als dat soort events vaker komt, gaan premies en voedsel/energieprijzen echt niet netjes terug naar “normaal” en dan zit je als centrale bank met hardnekkigere inflatie. En die “green-adjusted kapitaalratio” klinkt leuk, maar laat de ECB dan vooral keihard transparant zijn over de modellen en aannames, want anders wordt het één grote lobbywedstrijd, toch?

het probleem is dat de ECB nu doet alsof “klimaat” een apart thema is, terwijl het in de praktijk gewoon asset-kwaliteit en onderpandwaarde raakt: hypotheken op locaties met wateroverlast/paalrot/verzekerbaarheid die wegloopt en je zit met stille verliezen in de bankbalans. de oplossing is niet nog een titel als klimaatpaus maar keiharde, uniforme data-infrastructuur en stresstests op postcode/sectorniveau met dezelfde aannames voor iedereen, anders wordt het modelshoppen en lobbyen en is het draagvlak meteen weg.

Dat klimaat “invloed heeft op inflatie” geloof ik meteen, maar de kanttekening is dat je dan ook moet uitleggen wat je er als centrale bank concreet mee doet zonder stiekem aan industriepolitiek te gaan zitten. En bij toezicht: leuk al die stresstests, maar als verzekeraars zich terugtrekken en gemeenten/provincies blijven vrolijk vergunningen afgeven in risicogebieden, dan zit de ECB straks de schade te modelleren terwijl de echte prikkel in de ruimtelijke ordening ontbreekt. Kortom: risico meenemen prima, maar ga niet doen alsof Frankfurt het waterbeheer kan fixen met een kapitaalratio…

ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat “klimaat” voor Frankfurt vooral een handig kapstokwoord is om weer een laag technocratie over de economie te gooien, terwijl de echte ellende gewoon komt van politieke keuzes: goedkope energie afknijpen, netten die niet mee kunnen, vergunningen die jaren duren en dan verbaasd zijn dat prijzen schokken. Natuurlijk is een overstroming of droogte een risico, maar als de ECB straks met green-adjusted kapitaalratio’s gaat sturen, dan ga je dus krediet duurder maken voor alles wat niet in het nette hokje past en dat jaagt óók inflatie aan, alleen dan met een moreel sausje eroverheen. En dat “ongelimiteerde energie” om het uit te leggen… ja joh, dat zeggen ze altijd in Brussel en Frankfurt, tot de gewone spaarder weer mag dokken en niemand meer precies kan aanwijzen wie nou waarvoor verantwoordelijk is.

ach ja, in de winkel merk je het meteen als er weer droogte of storm is: groente duurder, koffie duurder, en mensen worden chagrijnig aan de kassa. Maar dat “ongelimiteerde energie” verhaal… laat ze dan ook eens uitleggen wat dit voor onze hypotheekrente en spaargeld betekent, want daar hoor je ze nooit zo hard over.

“Klimaat drijft inflatie” is waar, maar daar kan de ECB precies niks aan fixen behalve achteraf de rente omhoog gooien en dan roepen dat je het zag aankomen. even rekenen: een droogte maakt tomaten duurder, maar als je dan de hele economie afkoelt om die tomaat weer op 2% te krijgen, ben je vooral beleid aan het maken op de verkeerde knop. Toezicht op banken oké, maar zodra je met “green-adjusted” ratios gaat morrelen zit je gewoon aan kredietsturing te doen, en dat heet al heel lang politiek, alleen met betere PowerPoints.

Juridisch gezien zit de ECB hier op dun ijs: prijsstabiliteit en prudentieel toezicht oké, maar zodra je met “green-adjusted” kapitaalratio’s de facto sectorbeleid gaat doen, kom je dicht tegen mandaatoprekking aan zonder democratisch tegenwicht. En dat gaat in bezwaar/beroep ook gewoon terugkomen: banken gaan vragen welke wettelijke grondslag en welke toetsbare methodiek, want “klimaat is risico” is te vaag als je er kapitaaleisen aan hangt. Als Frankfurt dit wil, dan moeten ze het extreem hard maken met uniforme data en uitlegbaarheid, anders wordt het gewoon modelshoppen + lobbyen en daarna rechtszaken.