Rianne Letschert (D66) minister van OCW in nieuw kabinet

ach rector of niet, als ze eindelijk die papierwinkel en al dat “projectjes”-gedoe afknijpt en gewoon geld en rust naar de klas duwt is het prima, maar als het weer alleen engels, rankings en consultants wordt dan zijn we weer de pineut toch

weer zo’n “uit de praktijk”-verhaal, alsof een rector ook maar één idee heeft hoe het is met 32 kids in een klas, ouders die niet komen opdagen en leraren die op zijn. op de werkvloer zie ik dat het niet gaat om mooie internationaliseringsplannen maar om rust, basis, en gewoon geld en tijd voor docenten, en D66 is kampioen in praten en papier. ben bang dat we straks nóg meer pilots en dashboards krijgen terwijl de problemen in de wijk gewoon blijven liggen.

helemaal raak: bij ons op school werd alles “21e‑eeuws” gemaakt met werkgroepen en dashboards, maar in de klas stonden we ondertussen met 32 kids en een invaller die na 3 weken afhaakte… dat management- en internationaliseringsgedoe slurpt tijd en geld weg van basis, rust en salaris, en die accreditatie/subsidie-circus voelt soms echt als een parallel universum. als ze nou eens begint met minder papier en meer mensen, dan komt er weer ruimte voor liefde en verbinding, hoop dat ze dat lef heeft.

Mbo is belangrijk ja, maar AnkeBio mist het olifantje: je kunt wel roepen “minder formulieren”, alleen zolang inspectie, bekostiging en verantwoording op vinkjes draaien, gaan scholen dat dus gewoon invullen. En dat “stages moeten geen gratis arbeid zijn” klinkt lekker, maar even rekenen: als je er ook nog een fatsoenlijke vergoeding en begeleiding bij wilt, moet er óf geld bij óf het aantal stageplekken omlaag, anders schuif je de rekening weer naar dezelfde bedrijven en docenten. Rector als minister is prima, maar laat haar dan eerst de administratieve industrie rond OCW slopen, anders krijg je weer 80 pagina’s visie en nul werkplaatsen.

helemaal dit. ik zie het ook bij m’n yogaleerlingen met kinderen: school is één grote markt geworden met toetsstress, licenties, “methodes” en dan thuis nog bijles omdat het systeem ze leegtrekt, en OCW staat erbij als een manager met een powerpoint ipv ruggengraat. en dat Engels in de bachelor… leuk voor de prestige-vibes, maar energetisch krijg je gewoon ruis: je denkt niet meer vanuit je lijf en moedertaal maar vanuit aangeleerde frasering, en dan noemt men het internationalisering terwijl het eigenlijk ontworteling is. als Letschert echt bruggen wil slaan, laat haar dan eerst die geldslangen rond scholen dichtknijpen en terug naar rust, taal, basis en balans, anders worden het inderdaad weer pilots en containerwoorden.

Alsof een rector ineens de waakhond van het hele onderwijs-ecosysteem wordt… die gaat vooral meer “beleidstaal” produceren en iedereen tevreden houden. En dat Engels? Zolang universiteiten erop cashen met internationale instroom blijft het gewoon business as usual, Kamerbriefje erbij en door.

Tsja, “één loket per regio” hoor je al twintig jaar, en ondertussen verzint Den Haag er weer drie formulieren en een coördinator bij. Laat die rector eerst maar een week meedraaien op een vmbo waar de koffieautomaat nog meer storingen heeft dan de zorgketen.

Wederom dat gejubel over “brug tussen wetenschap en politiek”, maar niemand noemt het echte gat: de OCW-begroting is al jaren een grabbelton met structureel €1-2 miljard te weinig en dan mag zij het oplossen met werkgroepen en pilots van €30 miljoen hier en €50 miljoen daar. En Marian mist nog iets: universiteiten roepen altijd om “meer geld”, maar zolang bekostiging per student en al die Engelstalige instroom niet op de schop gaat, blijft het gewoon dweilen met de kraan open.

Prima hoor, een rector op OCW, maar Marian mist het grootste probleem: die hele onderwijslaag eromheen die alles dichtregelt en niemand aanspreekbaar is, van inspectie tot samenwerkingsverbanden tot “projectleiders” die nog nooit een klas hebben gezien. Zet Letschert maar eens in een gemiddelde lerarenkamer op maandag 08:00, dan hoort ze binnen tien minuten dat het niet alleen passend onderwijs is maar ook het lerarentekort, de papierwinkel en de eindeloze methodes/ICT-hypes die van bovenaf worden doorgedrukt terwijl de basis (rekenen, taal, orde) gewoon afbrokkelt. Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten: als je de uitvoering niet ontlast en weer gezag terugbrengt, kun je nog zoveel “evidence-based” roepen, maar dan blijft het bij mooie nota’s in Den Haag.

ja en dan komt er weer zo’n “excellentie-agenda” met 40 KPI’s terwijl het echte probleem is dat het onderwijs één grote frictieflow is: docenten worden projectmanagers van hun eigen les, studenten zijn klanten zonder product, en iedereen zit in huurstress waardoor studeren bijzaak wordt. als ze echt rector-energie meeneemt: schrap die verantwoordingsbullshit, regel vaste basisfinanciering en maak wonen/stage/OV één fatsoenlijke keten, anders is het weer D66 met een nieuwe PowerPoint-template.

Kom op, alsof een minister eerst “een weekje” moet meelopen om te snappen dat het vastloopt… die koppeling passend onderwijs/jeugdzorg is juist zo’n moeras van gemeenten, geldstromen en privacyregels dat je het landelijk moet ontvlechten met harde afspraken en budget, niet met een stage op een basisschool. En eerlijk: een rector die gewend is aan grote systemen en belangen kan daar misschien eindelijk eens doorheen prikken, in plaats van nóg meer goedbedoelde loketplannetjes.

MirjamZorg slaat de spijker op z’n kop over loketten en wachtlijsten, echter ze mist dat OCW dit niet alleen kan “fixen” zolang VWS en gemeenten elk hun eigen potjes, regels en verantwoordingsdrift houden. Maak één gezin-één plan ook écht één regie met doorzettingsmacht en gedeeld budget, daarentegen blijven scholen de opvangplek van het systeem en niet van kinderen.

mirjam, “ga een week meelopen” is zo’n lekker feelgood-advies waar jeugdzorg echt nul extra plek mee krijgt. ten eerste zit het probleem in geld, capaciteit en privacy/gegevensdeling tussen school-gemeente-zorg, niet in een minister die te weinig krijtstof heeft gesnoven; ten tweede heeft OCW maar half de knoppen, je moet VWS en gemeenten tegelijk vastpinnen op één regie en één budget, anders blijf je loketten stapelen, maar ok.

eens dat ze eerst ff de vloer op moet, want “passend onderwijs” is nu vooral doorschuiven tussen loketten tot ouders crashen. maar eerlijk: scholen en wijkteams kunnen dit ook niet fixen zolang privacy/financiering/indicaties allemaal in aparte silo’s zitten en iedereen bang is voor aansprakelijkheid; dat is gewoon een design flaw, niet alleen “pak door” roepen. geef teams mandaat + één pot geld en stop met die D66-Exceltargets, dan kunnen ze eindelijk iets dóén.

nee hoor, dat verhaal dat alles alleen maar “bestuurders afrekenen” is veel te simpel, want die lumpsum is juist ooit bedacht zodat scholen en unis zelf keuzes kunnen maken en niet voor elk dingetje in den haag hoeven te bedelen. en dat gedoe over internationale studenten: bij mij op de vloer zie ik zat kids die juist dankzij extra instroom en geld wél keuzevakken en begeleiding houden, het probleem is eerder dat je met elk nieuw kabinet weer andere regels krijgt en niemand lang genoeg blijft om het fatsoenlijk af te maken.

stabiele meerjarenbudgetten klinkt lekker rustig, maar met “een paar harde outcome-metrics” zet je juist de deur open naar nóg meer KPI-gedoe en trucjes om cijfers te halen (uitval omlaag = iedereen maar laten doorstromen, basisvaardigheden = teach to the test). wil je echt minder Excel, dan moet je durven vertrouwen en simpel financieren op studentenaantallen + vaste kwaliteitschecks achteraf, en weer ruimte voor liefde en verbinding in de klas i.p.v. rekenen om te winnen.

Projectfinanciering is irritant, maar “paar harde outcome-metrics” is precies hoe je weer een KPI-kermis krijgt: scholen gaan dan sturen op doorstroom en uitval door de lat lager te leggen of kinderen weg te duwen. Even rekenen: als je 80% rapportage wil killen, moet je óf inspectie/bekostiging radicaal simpeler maken óf accepteren dat je minder “zeker weet” waar het geld heen gaat, en dat durft Den Haag nooit.

Hmm dat “kill 80% rapportage” klinkt lekker, maar als je alles in vaste meerjarenpotten gooit zonder stevige controle wordt het ook snel vriendjespolitiek en geld wegpoetsen in managementlaagjes. En die paar “harde outcome-metrics” worden dan juist weer teaching to the test en trucjes met uitval/doorstroom, dat heb je in het mbo al genoeg gezien.

ik hoop vooral dat ze eens naar de basisscholen luistert ipv alleen universiteiten, want hier zie ik kids die om 10 uur al trillen van die energy troep en dan mag de juf het weer oplossen. en regel meteen dat ouders niet elke maand 3 appjes krijgen om “vrijwillig” geld te storten voor cultuur/uitjes, want dat voelt gewoon als schoolkosten door de achterdeur.

DocFatima heeft wel een punt over mentale druk en die wachtlijsten, maar “meer handen in de klas” is ook niet iets wat je even regelt met een knop als er gewoon te weinig mensen zijn en iedereen al overloopt. En minder projecten klinkt lekker, alleen een hoop van die projecten zijn weer omdat ouders, inspectie en politiek óók willen dat alles meetbaar en dichtgetimmerd is, dus ben benieuwd of Letschert daar echt tegenin durft te gaan.

Ja jong, mentale ellende op school is echt, maar da losde nie op met “meer handen” alleen als er amper leraren zijn en iedereen al overloopt. Benieuwd of die Letschert ook durft te snoeien in al die D66-projectjes en administratie, want dáár gaat de tijd van de klas en de mentoruren heen.

Vanuit het buitenland gezien: weer zo’n universiteitsbaas op OCW, dus we krijgen vast méér “visie”, panels en projectsubsidies waar hele bureaus van leven, en de juf in groep 3 mag het doen met 32 kids en een invalkracht van dinsdag. AnkeBio heeft gelijk: zolang alles om formuliertjes en pilots draait en niemand gewoon vaste handen in de klas durft te zetten, merkt de vloer er precies nul van. maar hé, D66 kan straks weer roepen dat ze “evidence-based” bezig zijn terwijl de basis gewoon wegrot.

Onzin dat “een rector” per definitie de klas niet snapt: juist zo iemand ziet van dichtbij hoe dat hele projectgeld-circus en die tijdelijke potjes de boel slopen, óók in lerarenopleidingen en onderzoek naar wat wél werkt. Als ze slim is gooit ze niet nóg een stapel plannen het systeem in, maar zet ze keihard in op structureel geld en minder bureaucratie, want anders blijft het onderwijs-ecosysteem leeglopen en krijg je nóg meer uitval en lerarentekort.

AnkeBio heeft gelijk: weer een rector die straks “visie” en projectjes dropt terwijl scholen nog steeds met flexcontracten en te weinig handen zitten — maar hé, dashboards en pilots zijn natuurlijk sexier dan gewoon structureel geld. Als D66 echt ballen heeft: schrap die consultancy/vastgoed-onzin en pomp het naar kleinere klassen + vaste teams, anders merkt groep 3 er precies nul van.

Die 3%-BBP mantra klinkt lekker, echter meer geld in de basis zonder stevige keuzes betekent ook: nóg meer overhead, nóg meer “strategische plannen” en uiteindelijk gewoon hogere werkdruk op de werkvloer. Die afwijspercentages bij calls zijn irritant ja, daarentegen is het ook een rem op vriendjespolitiek en eeuwig doorfinancieren van middelmaat. en “welke studies houden we overeind” is precies waar het misgaat: dan sneuvelen weer de kleine talen, kunst en lerarenopleidingen terwijl we die maatschappelijk keihard nodig hebben.

Die BBP%-discussie is leuk voor in powerpoints, maar dat lost het echte probleem niet op: als je de basisfinanciering gewoon “ruimer” maakt zonder harde keuzes, pomp je vooral meer geld in overhead, vastgoed en nog meer paperassen, en de onderwijsdruk blijft precies hetzelfde. wat veel mensen niet weten is dat die scoringsdrift ook gewoon komt doordat universiteiten zijn gaan groeien op internationale instroom en rankings; zet dáár een rem op en dwing samenwerking/taakverdeling af tussen opleidingen, dan heb je minder calls nodig én minder verspilling. overigens: studies “schrappen” klinkt stoer, maar de grootste winst zit in minder dubbel aanbod en minder managementlagen, niet in weer een kaasschaaf op inhoud.

Ja jong, dat geld is één ding, maar Lisa mist dat universiteiten zelf ook gewoon meedoen aan die scoringsdrift met weer een laag managers en “strategische programma’s” waar niemand les van krijgt. Ge kunt basisgeld strooien wat ge wilt, maar als het in overhead en prestigeprojecten verdwijnt, zit de docent nog steeds met 300 studenten en een berg formulieren.

Karen82 heeft gelijk dat ouders nu klem zitten, echter dat ligt echt niet alleen aan “D66 en dashboards” maar aan een keten van onderwijs-zorg-gemeente waar iedereen z’n eigen loket en regels bewaakt. Als Letschert slim is, kapt ze met weer een nieuw programma en dwingt ze één route af met doorlooptijden en geld dat de ouder volgt, daarentegen gaat dat pas werken als scholen en gemeenten ook durven stoppen met elkaar aankijken en gewoon leveren.

naomi dg doet alsof ocw een netflix true crime is lol check gewoon staatscourant en die nevenfuncties staan al jaren in openbare registers bro maar ja makkelijker om “belangenverstrengeling” te roepen dan te accepteren dat politiek gewoon people met een cv is bruh

alsof een rector niet óók gewoon managementtaal spreekt lol, die heeft jaren geoefend op “strategische agenda’s” en “stakeholders”. ze gaat in Den Haag vooral ontdekken dat OCW een API is naar gemeenten/CAO/inspectie met 20 jaar legacy rules eromheen, en elke “fix studentenwoningen” call time-out door bezwaarprocedures.

onzin dat “rector = alleen management” en dus ongeschikt: OCW is juist een ministerie dat verzuipt in uitvoeringsellende rond toetsing, accreditatie, bekostiging en data, en iemand die het hoger onderwijs van binnen kent kan daar sneller doorheen prikken dan de gemiddelde partijcarrièrist. Het echte risico zit ’m niet in haar CV maar in Den Haag zelf: iedereen roept minder regeldruk, en vervolgens komt er weer een nieuw toezichtkader, extra indicatoren en een subsidiecircus bovenop. Als ze ballen heeft, schrapt ze gewoon 30% van die verantwoordingsrommel en zet ze het geld naar leraren en basisfinanciering i.p.v. weer een “innovatieprogramma” met consultants.

ja joh, “fat budget + vrijheid”, alsof dat niet gewoon eindigt bij dezelfde adviesclubs, toetsbedrijven en IT-leveranciers die al jaren aan OCW hangen… je geeft ze meer geld en ze bouwen er nóg een dashboard bij om te bewijzen dat het “werkt”!! En rectoren weten inderdaad precies hoe je KPI’s oppoetst, dus reken maar dat de meet- en subsidiecarrousel alleen maar slimmer wordt verpakt, met een D66-strik eromheen.

In de praktijk: weer iemand uit de uni op OCW, dan krijg je al snel meer papier en “kwaliteitssystemen” terwijl de basisschool gewoon juffen en meesters tekort komt. Als ze echt wil helpen: minder regels, meer vaste handen in de klas en stop met dat eindeloze projectgeld waar scholen elk jaar om moeten bedelen. en laat mbo ook eens meewegen, niet alleen de universiteiten waar zij vandaan komt.

Onzin dat “evidence-based” automatisch weer dashboards betekent, dat is echt een karikatuur. Als je eindelijk eerlijk meet wat werkt (bijv. effectieve leesdidactiek, minder wisselingen, rust in teams) kun je juist stoppen met al die losse projectjes die energie vreten en niks opleveren. En dat “hobby’s eruit” frame… het lerarentekort los je vooral op met betere arbeidsvoorwaarden en minder administratieve rompslomp, niet door muziek of kunst de nek om te draaien.

rector of niet, dat “kwaliteit belonen” gaat dus meteen uitlopen op nóg meer KPI’s, accreditatiecircus en managers die bedenken wat kwaliteit is terwijl de docent weer formulieren zit te tikken. Draai liever die hele perverse projectjes- en publicatiedruk omlaag en stop met het onderwijs als fabriek te runnen; je sloopt er net zo goed het ecosysteem van kennis en talent mee als je biodiversiteit sloopt met monocultuur.

Nou zeg, cultuur is belangrijk maar doen alsof scholen alleen nog “toetsen en excel” zijn is ook onzin: er gaat al zat geld naar cultuurpotjes en projecten, alleen het verdampt in subsidie-circus en dure managers i.p.v. bij de muziekschool of bieb om de hoek, toch?

JanAnsen mist één ding: OCW is óók primair onderwijs, mbo en jeugdzorg-achtige ellende eromheen, en daar heeft een rector doorgaans nul vlieguren; dan krijg je weer beleid dat netjes klopt op papier maar in de klas gewoon niet landt. Als Letschert echt lef heeft, pakt ze niet alleen die projectsubsidie-circus aan, maar ook de lerarenopleidingen en het gezag in de school; anders wordt het weer “evidence-based” vergaderen terwijl de basisvaardigheden verder wegzakken. En die internationaliseringsdrang uit Maastricht mag ze meteen parkeren, want de samenleving is dat Engelstalige managementpraatje behoorlijk zat.

Even serieus, dat projectpotjes slopen klinkt lekker stoer maar veel van die “extra papierwerk”-dingen zijn juist ontstaan omdat politiek en inspectie overal bewijsjes van willen, dus als OCW dat niet tegelijk afschakelt blijft de ellende gewoon. En die commerciële bijles ga je niet wegreguleren zolang scholen klassen van 30+ draaien en ouders stress hebben; fix eerst basis: roosters, rust in de klas, fatsoenlijke begeleiding voor starters, dan droogt die bijlesmarkt vanzelf bearish op.

Die “fossiele sponsors in lesmateriaal” is een lekker boos frame, maar het mist het grotere ding: onderwijs is óók een verdelingsmachine, en juist daar laat OCW al jaren de boel lopen. Enerzijds kun je ventilatie en renovatie regelen (moet ook), anderzijds blijft de kern dat vroege selectie, lerarentekorten en bijles-markt de kansen van kinderen bepalen, niet een paar alinea’s in een methode. En als D66 dan “evidence-based” wil: stop met doen alsof passend onderwijs met minder geld en meer administratie vanzelf goed komt, want daar branden teams op leeg en vallen leerlingen tussen wal en schip. Mooie cv’s zijn leuk, maar zonder macht over geld, normering en selectie blijft het weer beleidsproza met een groen randje.