Meerderheid Nederlanders wil tóch hogere erfbelasting bij grotere erfenis

Ach als je een paar ton of een paar miljoen uit de lucht komt vallen mag je best wat extra aftikken, maar pak dan ook meteen die constructies met bv’tjes en schenk-trucjes aan anders is het weer alleen de gewone sukkels die betalen

erfbelasting is zo’n onderwerp waar iedereen meteen “jaloezie!” roept, maar het gaat ook gewoon om macht die zich opstapelt zonder dat je er iets voor hoeft te doen. Enerzijds snap ik dat mensen het oneerlijk vinden dat je al een keer inkomstenbelasting hebt betaald, anderzijds: die erfenis is voor de ontvanger gewoon nieuw inkomen, en het effect is dat startposities van kinderen steeds verder uit elkaar lopen. En wat niemand erbij zegt: het gaat niet alleen om miljoenen, het gaat om huizen die in 20 jaar zijn verdubbeld en dan “per ongeluk” een halve generatie voorsprong worden. maak het progressief, met een hoge vrijstelling voor normale nalatenschappen, en knal vooral op die dynastie-vorming, anders blijven we doen alsof meritocratie echt bestaat lol.

Progressief kan prima, maar dan moet je wél oppassen dat je niet de “bakstenen-rijke” middenklasse sloopt: een doorsnee rijtjeshuis in de Randstad tikt tegenwoordig al snel tonnen aan terwijl er geen cash is om de aanslag te betalen. Wat veel mensen niet weten: je krijgt dan gedwongen verkoop of rare leningen, en dat is economisch en mentaal gewoon stress; maak het dus zo dat je op de woning pas afrekent bij verkoop/overdracht en zet de echte tarieven pas hoog boven een dikke vrijstelling, anders creëer je weer een nieuwe groep pechvogels. overigens: als je dit doet, earmark een deel voor zorg/onderwijs, dan snapt iedereen tenminste waar het heen gaat ipv “verdwijnt in de algemene middelen”...

Men vergeet gemakkelijk dat “meer erfbelasting” in peilingen altijd populair klinkt, tot je het over de uitvoering hebt: de Belastingdienst kan nu al nauwelijks simpele dossiers afhandelen, laat staan waarderingen, uitstelregelingen en familie-bv’s fatsoenlijk controleren. En dat dubbele-belasting-argument is niet alleen een praatje van rijken; spaargeld en een afbetaald huis zijn vaak opgebouwd uit al eens belast loon. Als je dit wilt, maak het dan snoeihard eenvoudig met hoge vrijstelling en één helder tarief boven een echte grens, anders wordt het weer een juristenfeestje en betaalt de brave erfgenaam netjes terwijl de slimme wegduikt.

Simpel: erfbelasting is pas “eerlijk” als je ‘m ook echt kunt innen, en nu is het vooral een compliance-game waar de rijke familie een fiscalist als cheatcode heeft en de rest gewoon de aanslag slikt. Maak het default geautomatiseerd via notaris/bank (inhouding aan de bron), één dikke vrijstelling en daarboven strak progressief, en kill alle uitzonderingen—want elke uitzondering is weer een nieuwe loophole-as-a-service. En dat “dubbel belast” gejank: ja, welkom in NL, dat heet btw/accijns/box3 ook; het echte issue is dat arbeid tot op het bot gemolken wordt terwijl vermogen steeds met VIP-lanes door de wet rijdt.

Eerlijk, erfbelasting is ook gewoon een democratie-ding: enorme erfenissen = enorme politieke invloed (denk aan vastgoedportefeuilles, “family offices”, lobbyclubs) waar niemand ooit op gestemd heeft — maar wel lekker doorgegeven wordt alsof het een natuurrecht is. En dat “dubbel belast”-gejammer… oh ja want arbeid wordt maar één keer belast zeker?? belast grote erfenissen stevig en gebruik het om starters/onderwijs eindelijk wél een eerlijke start te geven, anders blijven we meritocracy cosplayen.

Vanuit het buitenland gezien is het altijd hetzelfde riedeltje: in een peiling roepen mensen “ja pak de grote erfenissen aan”, en zodra Den Haag het gaat regelen komt er weer een woud aan uitzonderingen voor familiebedrijven, landgoedjes en “ondernemend vermogen” en betaalt uiteindelijk de doorsnee nalatenschap met één huis gewoon braaf. En met een Belastingdienst die al struikelt over box 3 gaan ze dit natuurlijk oplossen met nóg meer formulieren en taxaties… succes ermee, ik ben blij dat ik hier gewoon weet waar ik aan toe ben.

Iedereen doet alsof erfbelasting alleen “familiegevoel” raakt, maar het is vooral hoe je een feodale huizenmarkt in stand houdt — erfenis = gratis equity terwijl huurders/startertjes hun hele leven een landlord spekken. Maak het simpel: hoge vrijstelling voor normaal gedoe, maar boven die grens hard omhoog én verplicht transparantie van trusts/family offices, anders blijft het gewoon wealth-hoarding met een strik erom. En ja, als je per se dat huis wil houden: neem dan een hypotheek op je erfenis, welkom in de real world.

Iedereen heeft het over “eerlijk” en “jaloezie”, maar niemand zegt dat de echte jackpot gewoon is dat je doodgaat met een huis dat door beleid en schaarste drie ton winst heeft gepakt zonder één dag extra werken, dus ja belast die windfall, maar goed durf dan ook meteen de WOZ/grondpolitiek aan te pakken anders is erfbelasting gewoon de afterparty van een ziek woningbeleid.

Goh, ik mis in dit hele erfbelasting-gedoe altijd de familie-ellende kant: zodra er geld of een huis is gaan broers/zussen elkaar ineens wantrouwen en komt er ruzie over taxaties en “wie heeft mama het meest geholpen”. Als je dan toch gaat sleutelen, maak het zo simpel en voorspelbaar mogelijk zodat mensen niet ook nog een jaar in stress en gedoe zitten, toch?

Weet je wat het is: iedereen heeft het over “eerlijk” en “jaloezie”, maar niemand over de rotte timing: als je ouders overlijden zit je in rouw en dan komt de fiscus al snel met formulieren, taxaties en gedoe, dat is echt zo’n extra klap. Maak het dan tenminste menselijk: langere termijnen, één loket, en pas echt hard belasten bij die enorme vermogens, niet bij een gewoon gezin dat toevallig een huis heeft dat door de markt gek is geworden.

Ik merk dat het bij erfenissen niet alleen om “eerlijk” gaat maar om rouw en gedoe: je zit net met een overlijden en dan komt de staat meteen als derde erfgenaam aan tafel, dat voelt gewoon koud. Als je dan toch hoger wil bij grote bedragen, maak het menselijker: ruim de tijd, standaard uitstel zonder gevecht en geen stress bij een huis dat je nog niet eens kán verkopen omdat je hoofd vol zit. En ja, als je de energie van dit land wat lichter wil maken, belast arbeid wat minder en haal het bij die echt enorme vermogensoverdracht, maar doe het zó dat normale families niet kapotgeregeld worden.

Het zij zo, maar dat “meerderheid wil het” zegt weinig als niemand erbij vertelt wíe erft: als 80% niks of bijna niks krijgt, is het makkelijk scoren met belasting op andermans miljoenen. De echte politieke keuze is of je gezinnen met een klein bedrijf of boerderij ook de nek omdraait omdat de fiscus op papier een hoge waarde ziet, terwijl de kas leeg is. en ja, als je dan toch gaat sleutelen: stop eens met dat rare onderscheid tussen kinderen, partners en “anderen”, alsof familiebanden in 2026 nog netjes in hokjes passen.

meeste mensen roepen stoer ja pak de rijken maar vergeten dat je met hogere erfbelasting ook meteen familiegedoe krijgt van iedereen die nog sneller gaat “optimaliseren” door alles al bij leven weg te schuiven en dan blijft opa tot zn dood blut op papier terwijl de kids al in de tesla zitten dus als je dit doet maak dan ook regels tegen dat leegtrekken en zet er gewoon een harde lookback op anders is t weer belasting voor de mensen zonder fiscalist rip

Ach ja, iedereen heeft het over “eerlijk” en “jaloezie”, maar in de praktijk zie ik vooral families die al jaren ruzie hebben en dan komt er ook nog een aanslag bovenop en mag je het samen uitzoeken, succes ermee. Als ze het doen: maak het simpel en met normale termijnen, want de gewone mens zit al met rouw, papierwerk en gedoe genoeg.

klopt dat hogere tarieven bij echt grote erfenissen best kunnen, maar maak het wel voorspelbaar: je weet nu vaak pas laat waar je aan toe bent door gedoe met taxaties en aanslagen. en misschien ook gewoon een lagere heffing als je het geld binnen een paar jaar aantoonbaar in een eigen huis/bedrijf steekt, dan stimuleer je iets nuttigs ipv alleen innen.

Grappig hoe iedereen het meteen over “eerlijk” heeft, maar de echte vraag is: wat wil je ermee bereiken? Als het doel is minder vermogensconcentratie, dan moet je vooral de grote overdrachten (ook via holdings/familiebedrijven) raken en niet weer een extra heffing op het doorsnee huis dat toevallig in 2005 in Utrecht is gekocht. En als je dit niet koppelt aan een serieuze hervorming van box 3/waarderingsregels, krijg je weer een prachtig principe op papier en een uitvoeringsdrama in de praktijk waar fiscalisten rijk van worden.

Peilingen zijn leuk, maar erfbelasting is in de praktijk één groot waarderingscircus: wat is die woning echt waard op overlijdensdatum, wat doe je met een verhuurd pand, een familiebedrijf, kunst, schulden, legaten… en dan mag de Belastingdienst het “even” controleren met te weinig mensen. Als je dit aanscherpt moet je ook durven standaardiseren (forfaitaire waardes, harde termijnen) anders wordt het weer procederen tot oom Henk z’n pensioen weg is. En ja, als je het te ingewikkeld maakt, wint niet de rechtvaardigheid maar de fiscalist met tijd en geld.

Ik hoor iedereen roepen “pak de grote erfenissen” maar ondertussen vertrouwt men blind dat dezelfde Belastingdienst/overheid dat eerlijk gaat doen… nou succes, die kunnen nog geen toeslagen dossier normaal afhandelen zonder mensen te slopen. En let op: straks komt er weer een hele industrie van fiscalisten, banken en verzekeraars die “oplossingen” verkoopt, en de gewone familie met een huis en wat spaargeld is weer de melkkoe terwijl de écht vermogenden via stichtingen en constructies lachend doorlopen!!! Ik was zelf ook zo dat ik dacht ach, belasting is voor het algemeen belang, tot je ziet hoe vaak het eindigt als verdienmodel voor dezelfde clubjes.

het probleem is dat we blijven doen alsof erfbelasting alleen een “tarief”-discussie is, terwijl de echte ellende in de waarderings- en uitvoeringsinfrastructuur zit: huizen, familiebedrijven, kunst, grond, allemaal gedoe met taxaties en bezwaar en dan wint de partij met de duurste fiscalist. de oplossing is: standaardiseer waardering (WOZ/marktdata), laat de notaris/bank direct afdragen en bouw een harde betalingsregeling met rente voor illiquide spullen, dan krijg je eindelijk draagvlak én opbrengst ipv weer een juristenwedstrijd.

Ja jong, in zo’n peiling roept iedereen “pak de rijken” tot ze zelf een keer erven en dan is het ineens huilen om opa z’n spaarpot. Als ze dit doen: maak het dan gewoon strak en dichtgetimmerd, maar laat de boer met grond en machines niet kapotgaan omdat er op papier “miljoenen” staan en er in de la alleen een sleutel van de schuur ligt.

Grappig hoe iedereen het meteen over “eerlijk” heeft, maar bijna niemand over timing: erfbelasting komt precies op het moment dat families toch al in rouw + regelstress zitten, en dan krijg je dus weerstand die je bij een jaarlijkse vermogensheffing veel minder hebt. Enerzijds wil je die grote overdrachten aanpakken, anderzijds is een eenmalige klap psychologisch gewoon giftiger dan een saai jaarlijks tarief, ook al is het economisch hetzelfde. En die peilingen… mensen steunen “hoger bij grote erfenissen” tot ze doorhebben dat “groot” in NL al snel een normaal huis + wat spaargeld is, dus zet die grens dan écht hoog en maak de rest niet tot morele soap. Misschien moeten we ook eens durven zeggen: als arbeid zo zwaar blijft, blijft dit soort gedoe terugkomen, want dan voelt elke belasting als een straf en elke erfenis als een reddingsboei.

Die peilingen zijn leuk, echter de echte vraag is: wat doen we met familiebedrijven en boerenbedrijven waar het vermogen op papier groot is maar de kas leeg? Als je daar te lomp in gaat, krijg je gedwongen verkoop en verlies je banen en lokale economie, daarentegen kun je dat prima oplossen met lang uitstel tegen rente en afrekenen bij verkoop of dividend. En maak dan meteen één landelijke, simpele waarderingsmethode, want nu is het per dossier een gevecht en wint degene met de beste fiscalist…

Erfbelasting gaat niet eens over “jaloezie”, dat is gewoon klassieke fysica-denken; kwantumfysica toont aan dat een erfenis een meetmoment is waarbij vermogen als informatiepakket in één klap instort bij de ontvanger en daarmee het hele kansenveld van de samenleving herconfigureert. Laat je dat ongemoeid, dan krijg je verstrengelde familielijnen (dynastieën) die generaties lang coherentie houden en de rest blijft decohereren in schulden en stress. Dus ja: progressief omhoog bij grote bedragen, want anders blijft het bewustzijnsveld van “gelijke kansen” puur marketing.

peilingen zijn mooi tot het je eigen familie raakt: hier op ’t platteland zit vermogen vaak in grond/bedrijf en niet in een bankrekening, en dan moet je bij overlijden ineens “cash” gaan toveren of delen verkopen terwijl je juist wil doorboeren. als je hieraan sleutelt, maak dan een fatsoenlijke regeling voor voortzetting van familiebedrijf en ga niet doen alsof elke erfenis een loterijprijs is.

Ach maak het ook eens eerlijk tussen kinderen: als je erfenis van pa al 5 ton is, waarom krijgt iemand die niks erft dan niet gewoon een flinke belastingkorting of starttegoed uit die pot, nu is het alleen afpakken maar je zet de rest nog steeds op achterstand toch

Vanuit het buitenland gezien is het vooral grappig hoe NL altijd “meer belasting” roept tot het bij henzelf in de familie gebeurt, en dan is het ineens een drama over oma’s huis en “oneerlijk”. Als je dit écht wilt, maak het dan doodsimpel en automatisch via de notaris met realtime waardes (WOZ/portefeuille) en klaar, maar ja… de Belastingdienst kan niet eens fatsoenlijk een toeslagbrief op tijd sturen, laat staan miljoenen nalatenschappen strak afrekenen. En ondertussen blijft de echte olifant box 3: vermogen wordt al jaren halfbakken belast, dus nu gaan ze weer aan de erfenisknop zitten omdat dat lekker scoort in een peiling.

Leuk zo’n “meerderheid wil hoger”, maar wat was de vraagstelling precies: vanaf welk bedrag, en ging het over kinderen/partner of ook neven/nichten? En welke peiler + steekproef, of is dit weer zo’n panel dat vooral reageert als je “miljoenen” in de vraag stopt? Ik mis ook de Haagse realiteit: iedereen roept stoer over tarieven, maar zodra je aan BOR/bedrijfsopvolging en ANBI-stichtingen komt staan de lobbyisten al op de stoep bij Financiën—wie durft dat echt dicht te zetten, en wanneer?

Ach ja, ik mis in die peilingen altijd de zorgkant: als je jaren mantelzorgt en je krijgt “als dank” een klein extraatje uit de erfenis, dan word je soms gewoon fiscaal afgestraft t.o.v. de broer die alleen met kerst langskomt. Maak dan óók iets fatsoenlijks voor mantelzorgvrijstelling, anders voelt het weer als: braaf zijn kost geld.

ja hoor, “meerderheid wil” totdat het om oma’s huis gaat en de notaris zegt dat je ff 18k moet aftikken vóór je de sleutel krijgt. maak het desnoods hoger voor de échte klappers, maar regel dan ook dat je gewoon in termijnen kan betalen zonder dat je meteen je rouwkaartjes moet vervangen door een Funda-advertentie.

mensen blijven hangen in “dubbel belast” maar vergeten dat het bij erfenis juist gaat om onbelaste waardestijgingen die nergens fatsoenlijk geraakt worden (vastgoed, aandelen, box3-geknutsel). Als je het echt eerlijk wil maken: trek schulden eraf, geef een ruime vrijstelling en laat de notaris gewoon direct afdragen zodat je niet weer een systeem bouwt waar de ene familie een fiscalist heeft en de ander alleen een blauwe envelop, maar ok. En stop met die heilige BOR alsof elke miljonenerfenis een bakkerij met 3 man personeel is.

Feit blijft dat een erfenis vaak midden in rouw en gedoe valt, en dan is extra onzekerheid over taxaties, termijnen en “misschien komt er nog een aanslag” echt funest, dat zie ik in de spreekkamer terug als slapeloosheid en paniek. Als je het progressief wil doen, prima, maar maak het super voorspelbaar en snel via notaris/bank met automatische inhouding, anders wordt het weer een jarenlange familieruzie met een blauwe envelop als lont. En ja, geef mensen die een huis erven zonder cash standaard ruim uitstel tot verkoop, dan hou je het menselijk.

Die peilingen zijn altijd “ja graag” tot het ineens over de familiezaak gaat: kleine boer, bakker, horeca, waar het vermogen in machines/voorraad/grond zit en de cashflow al krap is. Wat veel mensen niet weten: als je daar te hard aan de knop draait krijg je gedwongen verkoop of schulden en dan verdwijnen juist die lokale bedrijven waar iedereen zegt zo van te houden. Maak het dus progressief maar met een serieuze ondernemingsvrijstelling die je alleen krijgt als je het bedrijf echt X jaar voortzet, anders is het gewoon weer vastgoed en daar mag je best stevig op heffen.

Weer zo’n peiling alsof “meer belasting” gratis is, maar niemand rekent even door wat het oplevert na alle uitzonderingen: de erfbelasting bracht in 2025 nog geen €3 miljard op, en dan gaan we een heel circus optuigen met waarderingen, uitstel, bezwaar en controles. Begin eens met één simpele vrijstelling (bijv. €300.000 per kind) en daarboven één tarief, en schaf die halve dierentuin aan regelingen af, anders is het weer vooral papierwerk en adviseursfeest.

Grappig hoe we erfbelasting altijd als “morele straf” bespreken (jaloezie vs. rechtvaardigheid), terwijl het in de praktijk vooral een stuurknop is: wil je dat bezit zich automatisch opstapelt in families, of dat elke generatie weer een beetje opnieuw moet beginnen? Het paradoxale is dat dezelfde mensen die “eigen verantwoordelijkheid” roepen, ineens doen alsof een erfenis een heilig natuurrecht is dat de staat niet mag aanraken. En ja, als je dit serieus meent, zet dan niet alleen tarieven hoger maar maak ook duidelijk waar je naartoe wilt: minder dynastieën, meer bewegelijkheid — anders is het weer gewoon symboolpolitiek met een aanslagbiljet.

Wat in die peilingen altijd mist: het gaat niet alleen om geld, maar om timing, je krijgt die aanslag terwijl je net een uitvaart regelt en een huis moet leegruimen, en dan begint het gedoe met taxaties en termijnen. Als je hogere erfbelasting wil bij grote erfenissen, maak het dan automatisch en snel via notaris/bank en geef standaard ruim uitstel als er vooral stenen zijn, anders maak je rouw echt onnodig zwaar en krijg je meer familieruzies dan inkomsten.

wat ik mis in deze hele discussie: rouw en familiegedoe… zodra er geld en een huis in het spel komt, gaan broers/zussen ineens op “jurist-modus” en dat sloopt verbinding sneller dan welke belasting ook. maak het dan zo simpel en voorspelbaar dat je niet ook nog ruzie krijgt over waardes, deadlines en regeltjes, en geef nabestaanden even ademruimte, beetje liefde in zo’n moment zou de samenleving ook sieren.

ze doen net alsof erfbelasting “eerlijker” wordt, maar ondertussen wordt alles duurder gemaakt via WOZ/box3 en mag je als familie bij rouw meteen met formulieren en taxaties gaan leuren… dat vreet energie en trekt broers/zussen uit elkaar. als ze dan per se meer willen, maak het dan super simpel met een hoge vrijstelling voor normale gezinnen en stop met dat systeem-denken waarbij onze kinderen later nóg meer administratie erven dan geld, pfff.

tja in een peiling is iedereen voor “pak de rijken”, maar ondertussen staat half nederland te wachten op een erfenis om überhaupt nog een keer een huis te kunnen betalen. als je dan de erfbelasting omhoog knalt zonder dat je die woningmarkt/box3/regels fatsoenlijk recht trekt, dan is het weer: vooral veel gedoe bij de notaris en de staat vangt, en de starters blijven alsnog met 0-0 staan.

Feit is dat erfenissen in de praktijk vaak ook zorgverhalen zijn: een kind dat jaren mantelzorg doet, baan terugschroeft, eigen gezondheid eraan onderdoor, en dan na overlijden óók nog ruzie met broers/zussen én de fiscus. Als je erfbelasting zwaarder maakt, kijk dan ook naar hoe je mantelzorg en gemaakte kosten eerlijk meeneemt, anders voelt het voor veel families niet als herverdeling maar als extra klap op een toch al rotperiode.

Typisch dat iedereen roept “hogere erfbelasting” maar niemand het over de kosten heeft: waardering, bezwaar, taxateurs, notarissen, weer een stapel papier en uren bij de Belastingdienst die nu al achterloopt. Voor je €500 miljoen extra binnenharkt ben je zo €150 miljoen aan uitvoering en rechtszaken verder, en dan mag de brave erfgenaam met een huis en wat spaargeld het wéér voorschieten. Begin eens met één simpele grens en automatische inhouding bij de notaris, anders wordt het weer een juristen-carrousel.

Ik merk dat iedereen het meteen over “eerlijk” en tarieven heeft, maar niemand over de rouw-energie die er óók bij komt kijken: je zit net een ouder te begraven en dan ligt er ineens een fiscus-dossier op tafel met deadlines, taxaties en familiegedoe. Als je dan toch aan erfbelasting sleutelt, maak het menselijk: standaard uitstel zonder gezeur, één loket, en stop met die waarderingsstress rond spullen/kunst/bedrijfjes waar niemand cash van heeft. En ja, grote vermogens mogen best meer bijdragen, maar doe het zo dat het niet voelt alsof je in je slechtste week van je leven ook nog door een ambtelijke molen wordt getrokken.

Kijk, iedereen focust op “erfbelasting” maar de echte game is: zolang box 3 zo halfbakken blijft en je je vermogen in vastgoed/BV’s kunt parkeren, ga je met hogere tarieven alleen maar meer fiscalisten rijk maken. maak het progressief ok, maar koppel het dan aan het dichttimmeren van die vermogensroutes én stop met arbeid als melkkoe, anders is het weer lekker populistisch peilen en in de praktijk betaalt de middenmoot de risicopremie.