Landelijk datalek dreigt door Amerikaanse overname DigiD, waarschuwend document nooit met Kamer gedeeld

Amerikaanse overname + DigiD in één zin en je weet al hoe laat het is: “we blijven in NL hosten” tot de eerste legal discovery/Cloud Act mail binnenkomt en dan is het ineens *compliance* en “kan niet anders”. simpel: DigiD hoort onder keiharde Nederlandse soevereine infra met broncode-audit, data-minimalisatie en zero trust, niet in een spreadsheet-deal omdat iemand een mooie exit wilde. En dat waarschuwingsdocument niet met de Kamer delen? classic: eerst de risk memo wegmoffelen, daarna verbaasd kijken als het misgaat.

Hier op het land is DigiD gewoon de enige sleutel: mestboekhouding, RVO, toeslagen, alles. als dat plat ligt of “onderhoud” heeft kan je dus niks, en dan mag je weer bellen en in de wacht, succes. Of het nou Amerika is of Den Haag zelf, stop met die uitbestedingsdrift en zorg dat er altijd een simpele noodroute is die wél werkt, want nu hangt heel NL aan één wankel inlogje.

Noe ja, iedereen focust op Amerika/Den Haag, maar ik zie vooral: als DigiD eruit klapt of “overgezet” wordt, ligt half zakelijk NL stil… ik moet al m’n horeca-dingen via overheid/portalen doen en dan ben je dus niet alleen je privacy kwijt maar ook je tijd en omzet, en die krijg je NOOIT terug. Maak dan tenminste een fatsoenlijke offline noodprocedure die dezelfde dag werkt, niet weer zo’n sjön enveloppe circus waar je drie weken op mag wachten, rustig aan ja.

Dus we privatiseren een nationale sleutel tot je toeslagen, zorg en belasting — en als er dan een memo ligt die zegt “dit is een security risk” dan wordt die ff niet met de Kamer gedeeld… oh ja want democratische controle is lastig als er consultants en contracten aan hangen. Dit is geen “IT-foutje”, dit is kapitalisme: critical infrastructure als verdienmodel, en burgers zijn de collateral damage.

Weer zo’n “overname” waar straks 3 consultancyclubs à €250 per uur op zitten te tikken en niemand kan uitleggen wie er eindverantwoordelijk is als het misgaat. En dat memo’tje niet naar de Kamer? natuurlijk niet, want dan moet je toegeven dat je een nationale sleutel uit handen geeft voor een paar miljoen “besparing” terwijl één dag DigiD-storing de BV Nederland zo €50-100 miljoen aan stilstand en herstelwerk kost. typisch: eerst contract tekenen, dan pas risico’s “mitigeren” met een extra firewall en een persbericht.

nee maar echt, los van dat Amerika-gedoe: waarom is alles tegenwoordig “alleen via DigiD” en als het misgaat ben je gewoon klaar… mijn moeder (72) kreeg al paniek omdat ze voor iets simpels ineens in moest loggen en dan zit je dus als gezin supportdesk te spelen. Maak gewoon een fatsoenlijke menselijke balie/telefoonroute die werkt zonder 3 weken brieven en codes, want dit raakt vooral mensen die het al lastig hebben.

Even rekenen: het echte risico is niet “Amerika kan een knop omzetten”, maar dat we één login als single point of failure hebben voor half Nederland. Als DigiD morgen 24 uur plat ligt door een misconfig of DDoS (gebeurt vaker dan een overname), ligt toeslagen/DUO/RVO/Belastingdienst ook gewoon op z’n gat en heeft niemand een fatsoenlijke fallback behalve “bel ons” (succes). En dat memo niet naar de Kamer… tja, governance per post versturen zeker, net als die activatiecodes.

DigiD “overnemen” is één ding, maar het echte risico is dat de overheid al jaren geen exit-plan en geen heldere aansprakelijkheid eist bij dit soort contracten: wie betaalt de schade als het misgaat, en hoe snel kun je switchen zonder dat heel NL stilvalt? als je als leverancier weet dat je toch onmisbaar bent, wordt security ineens een kostenpost en dan krijg je dit memo-wegmoffel gedoe.

Men vergeet gemakkelijk dat het echte probleem niet “Amerika” is, maar dat we één digitale hoofdsleutel hebben gemaakt voor zowat alles, zónder fatsoenlijke fallback; in de jaren 90 had je nog loketten en formulieren, nu is het: DigiD of pech. Als er dan ook nog memo’s buiten de Kamer gehouden worden, is dat geen IT-incident maar gewoon bestuurlijke lafheid; en ja, dan kun je straks weer een commissie optuigen die na twee jaar concludeert dat “de governance beter moet”. Zet die dienst onder strakke publieke regie met echte noodprocedures, anders blijft het wachten op de volgende storing of juridische tik uit het buitenland.

Weet je wat het is: als DigiD/Logius straks “even” uitvalt of dicht moet vanwege zo’n overname-gedoe, dan ligt niet alleen toeslagen stil maar ook zorgdingen zoals MijnOverheid-berichten, declaraties, machtigingen, noem maar op, en dan mogen wij het aan de balie uitleggen aan mensen die al stress zat hebben. En dat memo niet naar de Kamer… ja hoor, eerst bezuinigen op eigen ICT-kennis, alles uitbesteden, en dan verbaasd zijn dat niemand meer de baas is over de sleutel van het land.