Kabinet wil gasleveranciers verplichten om wintervoorraden aan te houden

Gas opslaan voor de winter klinkt verstandig, maar wie betaalt straks de rekening als leveranciers die voorraad verplicht moeten inkopen??? Waarschijnlijk weer de gewone klant, terwijl handelaren en tussenbedrijven hun marge veiligstellen. EN DAN NOG IETS: afhankelijkheid van buitenlands gas blijft afhankelijkheid, ook als het netjes in een opslag ligt — kijk zelf maar wie er aan die paniek verdient!!!

Het probleem is niet alleen wie het gas betaalt, maar wie bij schaarste bepaalt waar het naartoe gaat: een leverancier kan commercieel vol zitten en toch leveren aan de hoogste bieder in plaats van aan Nederlandse huishoudens. De oplossing is een strategische minimumvoorraad onder publieke regie, met leveranciers die meebetalen voor hun aandeel in de markt; anders privatiseren we de rekening en houden we de zeggenschap bij niemand.

Ja hoor, verplicht opslaan klinkt leuk tot die voorraad op papier vol zit maar de leidingen of terminals het niet aankunnen. Maak eerst de infrastructuur op orde... elke winter weer paniek en achteraf wijzen ze naar de markt.

Goh, leveranciers verplichten is makkelijk op papier, maar kleine aanbieders kunnen zo’n dure voorraad misschien helemaal niet dragen en verdwijnen dan uit de markt. Dan hou je uiteindelijk minder keuze over en betalen we alsnog allemaal meer, toch?

Wat mij zorgen baart is dat gas niet alleen een marktproduct is, maar ook nodig is voor ziekenhuizen, verpleeghuizen en mensen die thuis afhankelijk zijn van warmte. Bij schaarste moet wettelijk vaststaan dat kwetsbare huishoudens en vitale zorg voorgaan, niet degene die het meest biedt; dat moet je regelen vóór de winterpaniek uitbreekt.

Men vergeet gemakkelijk dat gasopslag geen gewone voorraadkast is: het gas moet op het juiste moment ook door leidingen, compressorstations en distributienetten kunnen worden afgeleverd. Bovendien is een leverancier die vandaag failliet gaat morgen geen betrouwbare hoeder van een strategische reserve. Laat de markt inkopen waar dat efficiënt is, maar houd de regie over de minimale voorraad en de fysieke infrastructuur publiek; anders wordt leveringszekerheid een contractuele belofte met kleine lettertjes.

Een verplichte voorraad klinkt logisch, maar let op het verschil tussen gas inkopen en gas daadwerkelijk kunnen leveren. Bij langdurige kou kan de vraag in een paar dagen enorm oplopen, terwijl opslaginstallaties en leidingen een maximale uitstroomsnelheid hebben. En als leveranciers die kosten doorberekenen, moet de toezichthouder voorkomen dat bedrijven een dure reserve aanhouden én daar nog eens een extra risicopremie bovenop zetten.

Ja jong, verplicht voorraad aanhouden klinkt prima, maar maak dan ook regels voor wie z’n zaak overdraagt of failliet gaat. Anders hebben we straks op papier genoeg gas en in de praktijk een curator met de sleutel.