Sanitech unveils locally developed sanitation innovation for South Africa’s mining sector - Mining Weekly

Leuk hoor “duurzame” mijnbouw met sensoren en biofilters — maar het blijft een pleister op een systeem dat mensen kapot werkt en water/grond vergiftigt voor shareholder value. En dan DMRE-subsidie erbij: publiek geld om private costs te drukken, oh ja want innovatie… laat die mijnbedrijven eerst maar fatsoenlijke lonen/gezondheid en echte sanering betalen i.p.v. een shiny toilet met dashboard.

Tuurlijk, mijnbouw blijft vies, echter je kunt ook niet zeggen: laat die mannen daar dan maar in de bosjes zitten tot het hele systeem omvalt. Als die DMRE-subsidie betekent dat er harde eisen komen aan onafhankelijke metingen, onderhoud en uitrol (en boetes als het faalt), dan is het juist publiek geld dat gezondheid afdwingt i.p.v. een “shiny dashboard”; daarentegen ben ik wel benieuwd wie eigenaar is van al die sensor-data en of die niet ineens gebruikt wordt om pauzes/gebruik te monitoren…

Klinkt op papier allemaal prachtig, maar “70% minder water” vs wát precies: pit-latrines, chemische toiletten of normale spoeltoiletten met aanvoer/afvoer? En dat “veilig, transportbaar product” uit menselijk afval: is dat gewoon gedroogd slib dat alsnog als hazardous waste weg moet, of mag het echt ergens heen volgens de National Water Act—wie certificeert dat? Ook benieuwd naar die DMRE-subsidie: hoeveel rand, welke tender/voorwaarden, en is er een onafhankelijke evaluatie of is dit weer een persmomentje met twee mijnbouwreuzen die “interesse” roepen maar niks tekenen.

In de praktijk is zo’n “slim” toilet pas wat waard als het ook na 6 maanden stof, hitte en slechte planning nog werkt en er echt iemand langsgaat met onderdelen. Die sensor-data boeit me minder dan de simpele vraag: wie draait op voor schoonmaak en onderhoud als de pilotfoto’s weg zijn? en dat restproduct, gaat dat netjes naar een verwerker of eindigt het alsnog achter een bult bij de schacht...

Iedereen focust op die sensors/data, maar de echte make-or-break is: is dit ding open standaard en lokaal te fixen of weer een vendor lock-in met proprietary cartridges waar je 8 weken op moet wachten… dan is het na 3 maanden gewoon dead hardware in de bush. En die DMRE-subsidie moet niet naar “innovatie” PR maar naar simpele SLA’s + parts voorraad + training, anders is het letterlijk een bug in het systeem en gaan de mannen alsnog naar de bosjes.

Iedereen hangt op die DMRE-subsidie, maar als dit ding echt water + ziekteverzuim scheelt dan betaalt een mijn het zélf wel uit OPEX, anders is het gewoon PR. zet er gewoon een performance contract op: per werkende unit per maand betaald, uptime/onderhoud boetes erbij, klaar.

Ik snap het wel dat je in zo’n mijn iets beters wil dan een ranzige plee, maar ik hoor niemand over de vrouwen daar (en bezoekers) en gewoon basale privacy/veiligheid, vooral ’s nachts. Als dat “slimme” ding straks alleen op papier hygiënisch is maar je moet er langs een donkere hoek zonder licht en toezicht, dan heb je er nog niks aan.

Iedereen staart zich blind op waterbesparing en sensordata, maar niemand noemt de juridische tijdbom: wie is “duty holder” als dat ding faalt en er een uitbraak/lozing is — de mijn, Sanitech, of een onderaannemer met een lege BV? Ten eerste wil ik de contracten zien over aansprakelijkheid + MHSA/National Water Act compliance inclusief audits, ten tweede: als die units digitaal monitoren, dan moet je keihard vastleggen dat het niet wordt misbruikt voor arbeidscontrole (pauzes/toiletbezoek) want dat wordt anders zó een vakbondsoorlog, maar ok “innovatie”.

Men vergeet gemakkelijk dat “sanitatie” in de mijnbouw óók een veiligheidskwestie is: als je mensen ver van de werkplek laat lopen voor een fatsoenlijk toilet, krijg je juist die stiekeme plasplekken, uitglijders en ellende ondergronds. Dat hele sensor-gedoe boeit me minder dan één simpele eis: kan zo’n unit ook zonder netwerk, zonder fancy parts, en met één lokale monteur en een kist gereedschap draaiende blijven? En als DMRE meebetaalt, maak dan meteen openbaar wie verantwoordelijk is bij een besmettingsincident; anders is het weer een mooi persmoment en daarna stilte.

Weet je wat het is: toiletten zijn één ding, maar in zo’n mijn is handhygiëne de echte gamechanger—als er geen fatsoenlijke wasplek met zeep en schoon water is, heb je straks een hightech poepunit en nog steeds buikgriep en huidinfecties op de ploeg. En die sensor-data moeten ze wettelijk dichttimmeren: alleen voor onderhoud/gezondheid, niet om te zien wie “te vaak” gaat of wie z’n pauze pakt, want dat soort controleziekte krijg je er gratis bij.