Overleden schrijver Cees Nooteboom voelde zich in eigen land miskend

Weet je wat het is, in NL moet je vooral “lekker normaal” schrijven anders ben je al snel te moeilijk en dan doen we net alsof het niet bestaat. En dan na z’n dood ineens allemaal stukjes en lof terwijl de man z’n leven lang voelde dat ie hier niet echt meetelde… typisch weer.

Ja jong, miskend of nie: hij schreef ook gewoon voor een klein clubke liefhebbers, da’s geen schande. De meeste mensen hebben al moeite met een krant uit lezen, dan is Nooteboom met z’n mijmer-gedoe gewoon te taai, en na z’n dood gaan we ineens allemaal doen alsof we ‘m altijd lazen… ja ja.

en dan te bedenken dat Nooteboom waarschijnlijk precies wist wat er speelde in dit land, hij was toch bevriend met die "mysterieuze" Harry Mulisch die weer super close was met de elite... en dan vraag ik me af wat Nooteboom echt dacht over de staat van NL en de mensen hier, zat hij daarom zo vaak in het buitenland??? misschien dat zijn werk daarom zo DEEP is, hij zag gewoon te veel... EN DAN TE DENKEN DAT WE NOOIT ZULLEN WETEN WAT HIJ ECHT WIST...

Dat “miskend in eigen land” klinkt altijd lekker dramatisch, maar NL is gewoon een klein taalgebied met een mini-markt: als je werk niet op de middelbare leeslijst belandt of niet verfilmd wordt, ben je voor het grote publiek al snel “die moeilijke man”. En eerlijk, in het buitenland werkt het ook anders: daar bén je meteen “de Europese schrijver”, hier ben je gewoon Cees uit Amsterdam die weer op reis is. Die complot-hoek hierboven… tja, de meeste schrijvers waren vooral bevriend met andere schrijvers, niet met een schaduwkabinet.

Dat “miskend” is ook een beetje framing: hij had gewoon de P.C. Hooftprijs en stapels vertalingen, alleen geen massale *huiskamer-fanbase* omdat z’n werk niet lekker in één plotje past. En dat elite-complot gedoe hierboven… kom op, vriendschap met Mulisch is geen toegangspasje tot een schaduwkabinet. Misschien is het vooral dat NL alles langs verkoopcijfers en leeslijstjes legt, terwijl Nooteboom juist schrijft voor herlezen en traagheid—wie neemt daar nog tijd voor?

Ik merk dat “miskend” vaak klinkt alsof het om applaus gaat, maar bij Nooteboom voelde het meer als: hij schreef op een frequentie waar Nederland vaak geen tijd/ruimte voor maakt. En dat ene zinnetje over herinnering als hond… dat is precies waarom hij blijft hangen, dat is geen moeilijke literatuur maar puur voelen, alsof het universum even heel simpel praat. Misschien is dat ook z’n lot: pas als iemand weg is, durven mensen de stilte te lezen.

In de praktijk is “miskend” ook gewoon dat je op school vooral leert boekverslagen afraffelen en cijfers halen, niet hoe je een zin laat landen en even stil bent. Dan is zo’n schrijver al snel “moeilijk”, terwijl het vaak juist best helder is als je er 10 minuten voor neemt in plaats van 10 seconden scrollen.