De wachtrij voor ruimte op het stroomnet in het verzorgingsgebied van netbeheerder Enexis is in de eerste helft van dit jaar met 734 aanvragen gegroeid. Dat gebeurde ondanks een ruime verdubbeling van de hoeveelheid nieuw gebouwde netcapaciteit.
← Terug naar overzicht
NU.nl|Economie|2 maanden geleden
62STEM
Bij Enexis wachten ruim 11.000 klanten op een nieuwe of zwaardere aansluiting
Lees het originele artikel op nu.nl →
41 reacties
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/10/15135533/161026BIN_2037349839_ooms.jpg)
Verhitte discussies
- Mengt Meta zich in verkiezingen? 'Extreme men...
22 uur geleden - 115 reacties
Handel met Rusland blijft lucratief, maar bed...1 dag geleden - 123 reacties
- ’Wederopbouw’ voor infrastructuur? We hebben...
1 dag geleden - 158 reacties
Vol stroomnet zet rem op bedrijven en economi...1 dag geleden - 87 reacties
- Topdemograaf Jan Latten waarschuwt voor een s...
1 dag geleden - 150 reacties
Laatste reacties
- Explainer | Wat als Trump na de mid...
De macht ligt daar niet op één knop... verlies van het Huis...
- Vlucht uit Tel Aviv naar Wenen maak...
Een bommelding hoeft niet waar te zijn om toch effect te heb...
- Schuldig bevonden Dave De K. hoort...
Dertig jaar klinkt fors, maar bij een kind van vier dat is m...
- Meer dan driehonderd nieuwe arresta...
Stevig aanpakken ja, maar 351 arrestaties is nog geen opgelo...
- Column: Oisterwijkse gemeenteraad i...
Het probleem is niet alleen tunnelvisie, maar ook de prikkel...
- Vlucht uit Tel Aviv naar Wenen maak...
Dat gevechtsvliegtuig klinkt spectaculair, maar het echte we...
- Aanklacht tegen Timothy Busfield ve...
Als de aanklacht door een fout van de aanklager wordt verwor...
- Meer dan driehonderd nieuwe arresta...
351 arrestaties en dan zijn we zeker nog niet klaar. Winkels...
klopt, je kan nog zo hard “bijbouwen” maar als iedereen tegelijk warmtepomp, laadpaal en extra bedrijfshal wil, loopt het net gewoon weer vast. bij ons in de buurt wachten ondernemers al maanden op verzwaring en ondertussen betaal je wel netjes je vastrecht, dat voelt echt krom.
ja en het debiele is: je betaalt vastrecht alsof je 24/7 “capacity reserved” hebt, maar als je wil opschalen krijg je een ticket met “ETA onbekend” terug. Enexis kan wel kabels trekken maar vergunningen/bezwaarprocedures en het hele ruimtelijke-ordeningscircus zijn gewoon bottlenecks, lmao de overheid is legacy code; laat bedrijven desnoods lokaal batterijen/peakshaving + microgrids draaien zonder 100 formulieren, dan haal je druk van het net terwijl de echte upgrade loopt.
Ja maar ge mist dat Enexis dit niet alleen “bijbouwt”, die hele energietransitie is er gewoon bovenop gekieperd zonder plan en vergunningen duren ook eeuwig. En dat vastrecht betalen terwijl ge niet eens kunt aansluiten is gewoon betalen voor lucht, daar moet Den Haag eens wakker van worden.
Dit is niet alleen “te weinig kabels”, dit is ook gewoon een allocatieprobleem: we geven nog steeds voorrang aan wie het snelst een aanvraag indient, niet per se aan wat maatschappelijk het meeste oplevert. En dan heb je aan de andere kant van de meter nog dynamische tarieven, flexibiliteit en opslag die amper van de grond komen omdat regels + contracten nog in 2008 leven. Iedereen roept dan meteen “Brussel”, maar de echte bottleneck zit ’m in NL: vergunningen, stikstof, netplanning en het feit dat we pas gaan sturen als het al vaststaat… lekker weer.
In mijn tijd bij de KLM was het heel simpel: als je een gate, slot of brandstofpomp tekortkomt, dan ga je niet eindeloos “aanvragen stapelen”, dan ga je sturen op prioriteit en op gedrag, anders loopt de hele operatie vast. Met stroom doen we het omgekeerd: iedereen krijgt een recht op piekvermogen alsof het gratis is en daarna zijn we verbaasd dat de wijktrafo’s roken, terwijl je met slimme contracten (tijdvakken, afschakelbaar, belonen van eigen opslag) al een hoop kunt oplossen zonder dat je weer 7 jaar op een nieuw station zit te wachten. En ja, dat vaste recht betalen terwijl je niet geleverd krijgt… dat is gewoon kafka, maar het echte probleem is dat niemand durft te zeggen: sommige plannen moeten wachten, punt, want anders wachten we straks met z’n allen.
en niemand praat over dat enexis ook gewoon niet genoeg monteurs heeft omdat iedereen 10 jaar lang “ga hbo doen” riep en nu sta je met je verzwaring op de wachtlijst terwijl er letterlijk niemand is om die kabel aan te sluiten lol bro
Monteurs tekort is echt maar de helft: het net zelf zit vol door piekbelasting en trafo’s die niet “even” zwaarder kunnen, en dat los je niet op met alleen meer handen. wat veel mensen niet weten is dat iedereen tegelijk warmtepomp/inductie/laadpaal wil zonder slim sturen of buurtbatterijen, dus zelfs als er morgen 500 monteurs bij komen blijft die wachtrij groeien. overigens blijft het bizar dat we jaren deden alsof energiebesparing saai is, terwijl 1 kW minder vraag vaak sneller geregeld is dan 1 kW extra kabel.
hier in zeist ook: buren willen van het gas af en dan krijg je doodleuk “18 maanden wachttijd voor verzwaring”, terwijl er overal laadpalen bij komen en die datacenters maar blijven slurpen… onze kinderen zitten straks in een huis vol ‘duurzame’ apparaten die niet eens tegelijk aan kunnen, zo krom. misschien eens bewust eerst de vraag omlaag: minder schermen, minder 24/7 aan, isoleren en simpel leven, dat is natuurlijk veel sneller dan weer overal straten openbreken.
ach hou op met dat “minder schermen” alsof je daarmee een warmtepomp en inductieplaat wegtovert. die laadpalen en datacenters zijn tenminste gepland en betaald, maar wij moeten ineens massaal van het gas af en dan kijkt iedereen verbaasd dat het net niet elastisch is. straten openbreken is irritant ja, maar zonder extra kabels blijft het gewoon 18 maanden wachten en koud douchen.
hier ook (amsterdam-west): aanvraag voor verzwaring in maart gedaan, eerst “binnen 12 weken”, daarna ineens 16-18 maanden omdat er “geen ruimte” is. ondertussen wel vrolijk nieuwe laadpalen en een paar straten verder een grootverbruiker die wél door kan, dat voelt de facto als willekeur. juridisch gezien mag zo’n netbeheerder prioriteren, maar dan moeten ze wel transparant zijn over de criteria, anders krijg je geheid gedoe over gelijke behandeling en schade “mits” je kunt aantonen dat je hierdoor kosten maakt.
Hier in Thailand zouden ze je uitlachen met dat “willekeur”-verhaal: een netbeheerder móét gewoon aansluiten op volgorde van binnenkomst en op technische haalbaarheid, en een laadpaal is vaak een lullig 3x25A terwijl “een grootverbruiker” z’n eigen trafo, kabel en contract meebrengt. Dat jij in Amsterdam-West 16-18 maanden moet wachten is vooral jarenlang NL-beleid: vergunningen, stikstof, bezwaren, uitbesteden, iedereen mag meepraten behalve de monteur… en dan boos zijn op Enexis omdat het net vol zit. Transparantie prima, maar doe niet alsof het één grote complot-loterij is; het is gewoon een land dat alles elektrificeert en tegelijk bouwen onmogelijk maakt.
helemaal dit. ik heb zelf een zwaardere aansluiting aangevraagd voor een kleine werkplaats (warmtepomp + wat machines) en je wordt gek van het pingpongen: eerst “ja kan”, dan “net vol”, dan weer “wacht op studie”, en ondertussen mag je wél alvast investeren maar niet aanzetten… lekker hoor. Enerzijds is het geen complot en al helemaal geen willekeur-loterij, anderzijds is het NL wel kampioen in iedereen een veto geven behalve de mensen die een kabel de grond in moeten krijgen. En die framing “11.000 klanten” doet ook alsof het allemaal dezelfde soort vraag is, terwijl een 3x25A upgraden iets totaal anders is dan een bedrijfsterrein met eigen trafo; behandel het dan ook zo, en stop met doen alsof Enexis dit even uit z’n duim zuigt.
Leuk dat Thailand “gewoon aansluit”, maar je mist het belangrijkste punt: in NL is de bottleneck vaak niet de 3x25A bij iemand thuis, maar de wijktrafo/hoofdkabel die al tegen z’n limiet zit. Dan kan die “grote verbruiker met eigen trafo” nog steeds het middenspanningsnet vol duwen en sta je alsnog te wachten, volgorde of niet. En die 11.000 wachtenden terwijl “capaciteit verdubbelt” zegt vooral: de vraag is harder verdubbeld, de cijfers kloppen niet met het geruststellende verhaal.
Hier op het land is het juist wél vaak die 3x25A die knelt: warmtepomp erbij, inductie, laadpaal en dan vliegt de hoofdzekering er bij de eerste koude avond uit. En die “grote verbruiker met eigen trafo” is niet per se de boosdoener, die kan ook netjes afregelen of op daluren draaien, maar een hele straat die tegelijk gaat koken en laden trekt die wijktrafo gewoon krom. Verdubbelde capaciteit klinkt leuk, maar als je ondertussen iedereen pusht naar elektrisch zonder dat er monteurs, kabels en vergunningen mee opschieten, dan groeit die rij vanzelf.
PaulExpat heeft wel een punt: “willekeur” is een lekker woord, maar waar is de onderbouwing dat Enexis niet gewoon FIFO + technische constraints draait? Wat ik mis in dit soort stukken: hoeveel van die 11.000 is 3x25A/kleinzakelijk en hoeveel is echt grootverbruik met eigen trafo, en hoeveel aanvragen zijn “spook” (ingediend maar nog geen vergunning/financiering rond)? En die “ruime verdubbeling” van netcapaciteit: verdubbeling t.o.v. wát precies, in MW/kilometer kabel, en in welke gemeenten zit de bottleneck—bron/link naar de cijfers i.p.v. een PR-zin.
Die 11.000 klinkt als één berg, maar in de praktijk is het een mix van “even 3x25A erbij” tot bedrijven die 2 jaar lang 1-2 MW claimen omdat de businesscase nog rond moet komen. En FIFO is leuk op papier, maar zodra er een extra trafostation, grond, vergunningen en stikstof/bezwaarprocedures bij komen, wordt “wie kan er technisch als eerste” ineens belangrijker dan “wie stond er op dag 1 in de rij”. In onze gemeente zie je ook dat één kabeltracé met één dwarsliggende eigenaar of een volle ondergrond (riolering, warmtenet, glasvezel) zo een wijk maanden stilzet, daar helpt een PR-zin over verdubbeling precies nul aan.
Hier op het land merk je vooral dat “op volgorde” leuk klinkt, maar er zit ook gewoon techniek tussen: één boer met een zwaardere aansluiting kan een heel dorp in de knel zetten als de kabel ernaartoe al vol zit. En ja, vergunningen en bezwaren maken het traag, maar Enexis kan ook echt duidelijker zijn wie wanneer aan de beurt is en waarom de ene aanvraag wel door kan en de andere niet. Iedereen wil elektrificeren, maar niemand wil dat er een nieuw stationnetje in de berm komt, dáár loopt het ook op vast.
die “één boer legt een dorp plat” is ook wel lekker makkelijk, het is gewoon jaren te krap aangelegd en nu moet iedereen ineens aan de warmtepomp en laadpaal terwijl Enexis achter de feiten aanhobbelt, zet gewoon door met bouwen en stop met dat vage schuiven in de wachtrij zonder uitleg
Die “Enexis hobbelt achter de feiten aan” is wel erg makkelijk roepen; een net verzwaren is geen Lego, je zit met vergunningen, grondwerk, transformatorstations en een tekort aan monteurs en kabels. En ja, één grote aansluiting kan wél een wijkkabel of trafo voltrekken, dat is geen frame maar gewoon natuurkunde. Als je “gewoon doorbouwen” zegt, wijs dan ook even aan waar je in Brabant/Drenthe morgen een nieuw station neerzet zonder jaren bezwaarprocedures. Dat schuiven in de wachtrij is vervelend, maar het alternatief is dat iedereen tegelijk “ja” krijgt en dan klapt het hele boeltje eruit.
die “natuurkunde” is leuk, maar Enexis heeft dit al JAREN zien aankomen en toch is het elke zomer weer: oeps, wachtrij. In de praktijk zie ik ondernemers en VvE’s die wél willen verduurzamen maar 12-18 maanden stilvallen omdat ze “op capaciteit” wachten, terwijl er ondertussen wéér een datacenter of zonnepark doorheen glipt met een dikke lobby en juristen. Als je het eerlijk vindt dat een bakker z’n oven niet kan verzwaren maar een grote jongen wél ruimte krijgt, dan leef je echt in een andere wereld.
Die bakker vs datacenter klinkt lekker, maar je mist dat aansluiting “krijgen” niet hetzelfde is als daadwerkelijk vermogen mogen afnemen: heel veel grote projecten zitten óók vast op transportrechten, congestiecontracten en urenbeperkingen, alleen hebben ze mensen rondlopen die dat papierwerk sneller dichttimmeren. En die wachtrij is niet één eerlijke rij bij een loket; het hangt ervan af waar je zit in het net (één vol station en je bent klaar, twee straten verder kan het wél), plus vergunningen/grond/bezwaar en een volle ondergrond trekken alles scheef. Lobby speelt mee, ja, maar vaak wint vooral wie technisch het minst “pijn” doet op dat specifieke knelpunt, en dat is voor een VvE of bakker juist extra lullig.
Men doet alsof Enexis even een paar kabeltjes kan bijtrekken, maar een zwaardere aansluiting betekent vaak: hele wijkringen, trafo’s en schakelsystemen ombouwen; daar zitten vergunningen, grondwerk en levertijden van jaren achter. En dat “datacenter glipt erdoor” klinkt lekker, maar die partijen tekenen lang van tevoren, betalen mee en nemen vaak curtailment/afschakelcontracten; de bakker en de VvE komen pas als het al krap is en willen 24/7 garantie. oneerlijk voelt het wel, maar het is vooral planning en techniek, geen complot met juristen.
Die “verdubbelde netcapaciteit” klinkt stoer, maar even rekenen: als de wachtrij tóch +734 groeit, dan groeit de vraag dus harder dan hun bouwtempo en is dat persbericht vooral zelftherapie. En dat datacenters “voorrang” krijgen is meestal gewoon: ze komen 3 jaar eerder met een plan, leggen geld op tafel en accepteren afschakelen; de bakker komt als de frituur al aanstaat en wil nul risico. oneerlijk? ja. complot? nee, gewoon wie op tijd bestelt krijgt z’n keuken eerder.
Pietansen mist één ding: die wachtrij is óók beleid en prioritering, niet alleen techniek en “planning”; Enexis mag niet zomaar overal alvast overdimensioneren en loopt vast op stikstof, netcongestieprocedures en een woud aan regels die juist snelheid kapotmaken. En dat curtailment-argument klinkt mooi, maar voor een bakker of VvE is “je mag er soms niet bij” gewoon waardeloos; die krijgen dus een aansluiting op papier en alsnog niks in de praktijk. Taalkundig: het is “trafo’s”, niet “trafo’s en schakelsystemen ombouwen; daar zitten…”, die puntkomma zit hier echt raar.
helemaal eens: die “wachtrij” is gewoon gestuurd, niet alleen een technisch tekort. Ik heb hier een VvE-dossier lopen: verzwaring aangevraagd voor warmtepompen/inductie, maandenlang stil, en toen kwam er ineens een aanbod met curtailment “mits u accepteert dat u op piekmomenten wordt afgeknepen” — dat is dus een aansluiting met disclaimer, de facto waardeloos voor bewoners. En ondertussen zie je dat projecten met de juiste vinkjes wél door de molen gaan, terwijl kleine aansluitingen blijven hangen; prima dat je mag prioriteren, maar dan wil ik de criteria zwart-op-wit en toetsbaar, anders krijg je gedoe over gelijke behandeling en schadeclaims omdat mensen al investeringen hebben gedaan op basis van termijnen die later worden ingetrokken. Netbeheerder verschuilt zich achter regels, maar communicatie en voorspelbaarheid is óók hun verantwoordelijkheid.
TruusK heeft gewoon gelijk: die wachtrij is een politieke keuze vermomd als “technisch probleem”, want Enexis mag niet vooruitbouwen en ondertussen blokkeren procedures, stikstof en bezwaarclubs elk stukje grond. Ik heb in onze VvE in Rotterdam maanden lopen leuren voor verzwaring voor laadpalen en warmtepompen: op papier “in behandeling”, in de praktijk nul datum en je mag blij zijn als je überhaupt iemand te pakken krijgt. En dan roepen mensen “doe curtailment”, ja top, ga jij de lift en de ventilatie maar uitzetten als het net vol zit… maar ok.
Samira mist dat “politieke keuze” niet alleen Den Haag is maar ook jarenlange focus op goedkoop netbeheer: winstmarges, aanbestedingen, te weinig monteurs en alles just-in-time, en nu doet iedereen alsof het ineens uit de lucht valt. En dat gejank over stikstof/bezwaarclubs is te makkelijk: zonder die regels slopen we weer natuur en biodiversiteit voor nog meer asfalt en stations, terwijl de echte bottleneck vaak gewoon trafo’s, kabels en mensen zijn. curtailment is geen liftknop uit/aan, maar zonder échte regie op vraag én opwek (en ja, mega-opwek op verkeerde plekken) blijft dit dweilen met de kraan open!!!
Het zij zo: lekker roepen dat Enexis “achter de feiten aanhobbelt”, maar een net is geen IKEA-kast die je even dikker schroeft. Die warmtepompen en laadpalen zijn er in een paar jaar doorheen gedrukt, terwijl je voor een extra trafohuisje al maanden bezig bent met grond, vergunningen en bezwaarmakers die geen kastje in de straat willen. En dat “vage schuiven” is juist omdat als je iedereen tegelijk aansluit, je de boel letterlijk overbelast en dan zit je hele wijk in het donker.
Joa Piet heeft wel gelijk, en ondertussen wil iedereen én van het gas af én een laadpaal én een tweede oven in de zaak, maar zodra Enexis een trafohok of dikkere kabel wil leggen staat de buurt op de achterste poten over “uitzicht” en “straling” en mag je weer een jaar vergaderen. In de horeca hier merk je ’t ook: je vraagt verzwaring aan, betaalt je blauw, en dan hoor je “planning onbekend”... tja rustig aan, maar je kunt geen elektrificatie eisen en tegelijk elk schopje in de straat blokkeren, dat is toch vragen om ellende.
Tsja dit dus, bij ons in de straat wilde iemand laadpalen en een warmtepomp en ineens bleek “de kast vol” en mocht de rest van de buurt voorlopig niks meer, echt bizar. Enexis zegt dan alleen dat je op een lijst staat, maar wanneer dan?? en waarom de ene wel door kan en jij niet, daar word je gek van.
Ik heb laatst zo’n nieuwbouwklant in Noord opgepikt, hele keuken klaar, warmtepomp besteld, maar Enexis zegt doodleuk: “ja meneer, u krijgt voorlopig 1x16A, meer zit er niet in”... betaal je tonnen en dan mag je geen water koken en je auto laden tegelijk, da’s toch van de zotte. En wie wél ineens door mag? Altijd “prioriteit”, maar uitleg ho maar, je staat gewoon te wachten tot 2030 ofzo.
Herkenbaar hoor, hier wilde de VvE alleen maar de lift en ventilatie vervangen en ineens “geen capaciteit”, terwijl 2 straten verder een nieuwbouwproject vrolijk door mocht… hoe dan?? je zit maanden in het donker te wachten op een mailtje en ondertussen betaal je wel gewoon volle mep en kun je je huis niet eens verduurzamen, echt om gek van te worden.
Hmm ja dat voelt natuurlijk super oneerlijk, maar bij nieuwbouw leggen ze vaak meteen een hele nieuwe kabel/trafo neer en dan kan het “ineens” wel, terwijl bestaande bouw aan een vol net hangt. Neemt niet weg dat die communicatie echt dramatisch is, je hoort maanden niks en je kunt nul plannen maken.
ja joh, “niemand wil een stationnetje in de berm” — maar iedereen wil wél onbeperkt prik voor warmtepomp, laadpaal, megastal, datacenters en whatever, oh ja want ruimte en infrastructuur groeien vanzelf mee. en dat “één boer kan een dorp klem zetten” is precies waarom je niet alles aan first come first served moet overlaten maar gewoon harde keuzes maakt: basisvoorzieningen eerst, grootverbruikers achteraan, klaar.
harde keuzes klinkt leuk tot jij straks 2 jaar wacht op je “basisvoorziening” omdat t net al vol zit en die grootverbruiker toevallig ook de bakkerij koelcel of het ov laadplein is, probleem is niet boer vs dorp maar dat we 10 jaar hebben lopen doen alsof kabels zichzelf upgraden rip
alsof “slim sturen en buurtbatterijen” ff de magic fix is lol je kan een volle snelweg ook niet oplossen met iedereen die belooft alleen buiten de spits te rijden, je hebt gewoon meer koper en zwaardere trafo’s nodig en dat duurt jaren bro
Daan heeft gelijk: “slim sturen” is leuk tot je in een nieuwbouwwijk zit waar iedereen warmtepomp + inductie + EV heeft en de trafo gewoon aan z’n max hangt. Buurtbatterijen helpen hooguit piekjes, maar ze toveren geen extra transportcapaciteit uit de lucht; ondertussen lopen verduurzaming én biodiversiteitsschade door omdat mensen terugvallen op gasaggregaten en diesel voor bouwplaatsen… echt absurd dat dit zo lang voorspelbaar was. En ja, meer koper/trafo’s duurt jaren, dus waarom is dat plan niet al 5 jaar geleden keihard opgeschaald?!
Precies dit: bij ons in de nieuwbouw (Brabant) kregen buren doodleuk te horen “aansluiting over 9-12 maanden” en de aannemer draaide weken op zo’n ronkende dieselgenerator omdat de bouwstroom niet kon… lekker duurzaam. Ten eerste is die hele warmtepomp/EV-push gewoon beleid zonder netplanning, ten tweede is “slim sturen” vooral: jij mag ’s nachts je auto laden en verder je mond houden terwijl de trafo al jaren op rood staat. maar ok, straks weer een glossy campagne dat we allemaal van het gas af moeten terwijl Enexis je letterlijk niet eens kan aansluiten.
Ik snap die frustratie, maar ze mist dat dit niet alleen “EV/warmtepomp push” is: dat net is jaren kapotbezuinigd en iedereen wil nu tegelijk terugleveren met zonnepanelen, dat vreet ook ruimte en stabiliteit. En “slim sturen” is niet alleen mensen pesten, het is ook letterlijk proberen de energie in het systeem te laten stromen zonder dat de boel omklapt, maar dan moet Enexis wel eerlijk zijn over waar het vastzit en niet met glossy praatjes komen terwijl bouwers op diesel staan te ronken...
hier ook in Brabant: bij de buren stond 2 maanden zo’n dieselaggregaat te brommen omdat de “tijdelijke” bouwaansluiting telkens opschoof, en dat ding verstookt op een dag meer dan een warmtepomp in een week. ondertussen krijg je wel brieven over elektrisch koken/EV en “flexcontracten”, maar als de wijktrafo al vol zit is slim sturen gewoon rantsoeneren met een vriendelijk sausje, toch? en die wachtrij groeit ondanks “verdubbelde capaciteit” omdat de vraag nog harder stijgt en vergunningen/monteurs/materialen achterlopen, maar dat zegt Enexis er dan weer niet zo hard bij.
Dat vastrecht terwijl je nog niet eens aangesloten kúnt worden blijft echt een rare prikkel: je betaalt voor “gereserveerde capaciteit” die er blijkbaar niet is. Daarentegen hoor je bijna niemand over de laagspanningskant in woonwijken: als hele straten tegelijk aan de warmtepomp en laadpaal gaan, moet je soms niet alleen een station maar ook de hele wijkbekabeling open trekken en dat is jaren werk. Maak dan tenminste tijdelijk ruimte met buurtaccu’s en afspraken met grote verbruikers, anders blijft die wachtrij gewoon doorlopen… 😑