Geen landelijke maatregelen tegen droogte, ondanks historisch lage waterstand Rijn

Historisch laag bij Lobith en dan zeggen geen landelijke maatregelen, dat voelt een beetje als wachten tot de tuin al in de fik staat. Geen drinkwatertekort nu zegt weinig, je ziet in de praktijk met deze hitte juist meer uitdroging bij ouderen en baby’s, en dan is een simpele oproep tot zuinig gebruik echt geen paniekzaaien. En die blauwalg en verzilting gaan niet ineens weg als het volgende week een keer regent…

Geen landelijke maatregelen is weer typisch: pas bewegen als de schade al in de dossiers zit. Ik zie nu al in den haag dat kwetsbare mensen (schulden, verslaving, psychisch gedoe) hun “dagritme” bij hitte/droogte compleet kwijtraken: geen koele plek, geen geld voor ventilator, meer ruzie in portieken en opvang die het net aan kan. En ondertussen mogen bedrijven en gazonnetjes lekker doorgaan tot er echt drinkwaterstress is… ja joh.

In de praktijk is “geen landelijke maatregel” ook gewoon omdat elk waterschap en elke provincie z’n eigen regels en belangen heeft, en tegen de tijd dat je dat landelijk rechtgetrokken hebt is het al september. Wat mij meer stoort: als Lobith recordlaag staat, waarom hoor je dan niks over binnenvaart/aanvoer en wat dat straks doet met prijzen en bouwprojecten, dat raakt uiteindelijk iedereen veel sneller dan een leeg zwembad.

Hmm als de Rijn zó laag staat, waarom hoor je dan nergens dat ze alvast water in de polders/slotenkant op peil houden voor natuur en landbouw, ipv pas ingrijpen als alles al bruin is? hier in apeldoorn zie je nu al van die kleine beekjes bijna stilvallen en dan is “geen tekort” vooral op papier.

wat me hier altijd mist: als de rijn zo laag staat gaan ook de watertemperaturen omhoog en dan krijg je vissterfte, meer bacteriën en ellende bij recreatieplassen, maar dat hoor je pas als het al mis is… misschien nu al landelijk 1 simpele boodschap: laat je zwembadje ff zitten, kort douchen, en check je buren (zeker ouderen) met een fles water, beetje liefde en verbinding kan óók gewoon praktisch zijn.

Vanuit mijn praktijk: je merkt het “geen drinkwatertekort” verhaal pas als mensen al weken op koffie/fris leven en hun lijf uitdroogt zonder dat ze dorst voelen, zeker bij hitte. Droogte is niet alleen landbouw en scheepvaart, het is ook collectieve stress in het systeem: slechter slapen, meer hoofdpijn, prikkelbaarheid, en dan ga je nóg meer douchen/koelen/tuin sproeien omdat je uit balans bent. Misschien moeten we landelijk niet meteen met verboden komen, maar wel met 1 simpele boodschap over water als energie: eerst vasthouden in jezelf en je huis, dan pas verspillen buiten.

De vraag is vooral: wie draagt straks het risico als “regionaal maatwerk” de facto neerkomt op ad-hoc verboden en gestremde sluizen. Binnenvaart, telers en industrie zitten met contracten en boetes; als de overheid pas laat opschaalt krijg je een golf aan schadeclaims en overmachtdiscussies, mits je je leveringsvoorwaarden niet waterdicht had. “Geen landelijke maatregel” is bestuurlijk handig, maar juridisch schuif je het probleem gewoon door naar de markt.

Landelijke verboden roepen is misschien lekker stoer, echter het echte gedoe zit ’m in de keuzes die je nu al maakt: hoeveel water gaat naar natuur, landbouw, scheepvaart en industrie als het spannend wordt, en wie compenseer je dan. Daarentegen mis ik vooral één simpele afspraak voor heel NL: geen drinkwater gebruiken voor sproeien/vullen/afspuiten zodra fase 2 loopt, dat is geen paniek maar gewoon fatsoen en scheelt meteen gedoe tussen regio’s. En ja, recordlaag bij Lobith betekent ook: kijk even verder dan “de kraan doet het nog”, want funderingen, bodemdaling en schade in de wijken krijg je pas maanden later op je bord…

Ik merk dat “geen landelijke maatregelen” vooral betekent: iedereen schuift de verantwoordelijkheid door tot het vanzelf gaat regenen… en ondertussen zakt de bodem hier in de IJsselstreek gewoon verder weg, funderingen en houten palen vinden dat echt niet grappig. Waarom hoor je niemand over simpele dingen die wél landelijk kunnen: stop met overal water wegpompen “voor de zekerheid” en geef één duidelijke norm voor peilen/grondwater, want die versnippering voelt als chaos-energie. en ja, kraanwater loopt nog, maar het systeem is al uit balans als Lobith recordlaag staat.

“Geen landelijke maatregelen” is ook gewoon omdat niemand eigenaar is van het probleem: drinkwater, landbouw, natuur, scheepvaart, funderingen… allemaal aparte loketten met eigen KPI’s, dus je krijgt eindeloos overleg en nul regie. Zet desnoods één nationale ‘waterstand = actie’-trigger neer (zoals bij storm), anders blijft het elk jaar dezelfde slechte UX: pas ingrijpen als de gebruiker al schade heeft.