Nederland op weg naar miljoen arbeidsongeschikten

Even serieus, die “hoge uitkeringen” frame is te simpel maar doen alsof werkgevers alles dumpen op UWV is ook maar half: een burn-out is vaak gewoon jarenlang te veel leverage op te weinig mensen, en ja dan is WIA de exit liquidity. Tegelijk als werken netto amper meer oplevert door belasting/opvang/reiskosten dan is de prikkel echt bearish, dus pak vooral de loonkloof en re-integratie aan i.p.v. alleen te janken over die €1600.

Die “hoge uitkering” is echt zo’n Telegraaf-reflex: alsof mensen voor €1600 per maand even lekker gaan chillen terwijl je lijf of hoofd gewoon op is. Heb dit van dichtbij gezien: iemand wilde best 12-16 uur werken, maar bij UWV begon meteen het circus van formulieren, wachttijden en de angst voor terugvordering, dus ja dan kies je voor zekerheid, zekerheid, zekerheid. Enerzijds roept iedereen dat we handen tekortkomen, anderzijds maken we deeltijd re-integratie zo riskant en bureaucratisch dat je bijna dom bent als je het probeert. En werkgevers? die dumpen je na twee jaar ziekte vaak gewoon door naar “het systeem”, klaar ermee, volgende flexer erin.

Die €1600 “hoog” noemen is wel makkelijk scoren, maar de echte valkuil is dat mensen die een paar uur kúnnen werken meteen in een woud van herkeuringen, terugvorderingen en stress belanden. Maak deeltijd re-integratie gewoon stabiel en lonend, en zet werkgevers/arbodiensten harder aan het stuur, echter zonder goede begeleiding en werkplekken duw je mensen alleen maar van loket naar loket. En ja, misbruik moet je aanpakken, daarentegen de meeste mensen willen echt wel meedoen als het systeem niet tegen ze vecht.

In mijn tijd bij de KLM zag je ook wat er gebeurt als je regels zo maakt dat “niet vliegen” veiliger voelt dan weer instappen: dan krijg je vanzelf een systeem dat mensen vasthoudt, niet omdat ze lui zijn maar omdat elke stap terug naar werk een mijnenveld is van formulieren, herkeuringen en terugvorderingen. Een maat van me is na een burn-out half gaan werken en werd meteen behandeld alsof ’ie aan het frauderen was, maanden onzekerheid en gedoe, dus ja dan kiest iemand eieren voor z’n geld en blijft ie maar zitten in die uitkering. En ondertussen roept Den Haag dat er personeelstekort is… maak werken in deeltijd gewoon altijd lonend en stop met dat straf-regime, want zo duw je mensen het systeem in en dan staan we straks echt met een miljoen aan de kant.

Leuk dat “WIA deels doorlopen” en premiekorting zo lekker als Excel-oplossing klinkt, maar in de praktijk gaan werkgevers gewoon shoppen op risico: zodra iemand ook maar ruikt naar terugval is ie ineens “niet passend”, en dat uren-opbouwen wordt een administratieve hindernisbaan waar je eerder stress van krijgt dan herstel, maar goed blijf vooral doen alsof het probleem te weinig financiële prikkels zijn en niet dat we mensen kapot draaien en daarna verbaasd zijn dat ze niet meer terug in de molen willen.

ja hoor, “67+ en automatisering” en klaar… maar wie heeft dan die werkdruk zó opgefokt en al die vaste banen vervangen door flex en targets en managers op managers?? en waarom doen we alsof iedereen die uitvalt lui is, terwijl het zorgstelsel/ggz vastloopt en je maanden op hulp wacht tot je écht niet meer kan?? En dan?? Moet ik dat maar accepteren???

In de praktijk is die 1600 euro niet het probleem, het probleem is dat veel werk gewoon te zwaar of te gek wordt (rug, hoofd, stress) en dan kom je er bijna niet meer tussen met “licht werk”. Maar Sandra heeft wel een punt: maak het voor mensen veilig om deels te werken zonder meteen gezeik met herkeuringen en terugvorderingen, dan gaan er echt meer uren gemaakt worden. En werkgevers mogen ook wel eens voelen dat uitknijpen en flexen later gewoon WIA-premie en krapte terugbetaalt.

Die €1600 als “lokkertje” is wel erg makkelijk scoren; met de huidige huren en boodschappen is dat geen vetpot, en de meeste mensen zitten echt niet voor hun lol thuis. Maar SandraVG doet ook alsof het vooral aan werkgevers en prikkels ligt, terwijl vergrijzing, psychische ellende en een arbeidsmarkt vol tempo/targets óók gewoon harde oorzaken zijn; je kunt niet iedereen “duurzaam terugbrengen” als het werk zelf mensen sloopt. Maak re-integratie wel echt lonend en minder bureaucratisch, maar stop met dat morele vingertje alsof het allemaal profiteurs zijn.

Pietansen heeft deels gelijk: werkgevers schuiven het risico door en na 2 jaar is het “probleem” uit de boeken, dat is gewoon een perverse prikkel. Maar doen alsof €1600 geen prikkel is is ook naïef; als werken netto amper loont door toeslagen/lasten en je moet óók nog opvang en reiskosten betalen, dan kiest de markt voor de route met minste gedoe. Maak het financieel logisch: meer loont bij (deels) werken en hogere premie/boete voor werkgevers die mensen eruit laten vallen i.p.v. aanpassen.

Leuk betoog van TechBro_020, maar hij mist dat het óók aan de voorkant misgaat: mensen worden ziek gemaakt door werkdruk, flexcontracten en eindeloze targets, en dan roepen we achteraf dat ze “niet meer willen”. En dat gezeur over €1.600 “hoog”... probeer daar maar eens van te re-integreren als je therapie, aangepaste uren en een werkgever nodig hebt die niet bij het woord risico al wegduikt. Taalkundig nog: “prikkel” is zo’n net woord voor gewoon beknibbelen op zieke mensen.

nou zeg, “hoge uitkeringen” als verklaring is echt te makkelijk: als werken met je beperking je meteen stress geeft dat je gekort wordt of weer door zo’n keuringmolen moet, dan ga je het dus niet proberen, toch? en €1600 is echt geen vetpot, het probleem is dat passend werk en begeleiding gewoon ruk geregeld is bij veel werkgevers.

Klinkt mooi dat KLM-sprookje, maar 90% van de mkb-werkvloer heeft geen “sim/planning/training”-parkeerplaats klaarstaan en met loondoorbetaling + arbo + juristen is iemand aanpassen vaak gewoon negatief EV, dus werkgevers gaan rationeel risk-off. En die €1600 is geen luilekkerland, maar wel genoeg om de prikkel te slopen als je netto amper meer pakt met 32 uur gezeik en kans dat je hele WIA-dossier weer open gaat.

RickCrypto raakt ‘m: als je bij een paar uurtjes extra meteen toeslagen verliest en kinderopvang/OV moet voorschieten, dan voelt re-integratie als straf in plaats van herstel. Pak die marginale druk en rompslomp aan en maak deeltijd-WIA + werk echt simpel, echter ga niet doen alsof mensen “lekker thuis zitten” als ze met burn-out of chronische pijn al blij zijn dat ze de dag doorkomen. En werkgevers mogen ook wel wat meer verantwoordelijkheid nemen voor aangepast werk daarentegen wordt nu te vaak gezegd: succes bij het UWV.

Ingrid heeft gewoon gelijk: die “hoge uitkering” is een lekker Telegraaf-frame voor mensen die nog nooit 2 jaar in de ziektewet hebben gezeten met bedrijfsarts-bingo en een werkgever die vooral aan dossiervorming doet. En even rekenen: €1600 is bruto vaak, trek eigen risico/medicatie/therapie en je vaste lasten eraf en je “prikkel” is vooral stress. Bij ons op school zie ik collega’s half instorten door werkdruk en dan doen alsof ze het voor het geld doen… ja hoor.

Klopt dat “lekker thuis” frame is lui, maar je mist wel iets: die stijging komt ook omdat werk zélf zieker is geworden. Enerzijds heb je mensen die echt kapot zijn na twee jaar molen, anderzijds hebben we een arbeidsmarkt gebouwd op flex, targets en onderbezetting, en dan doen we verbaasd dat burn-out en chronische stress de WIA in duwen. En die €1.600… met huur, eigen risico, therapie en inflatie is dat geen vetpot, maar het echte taboe is dat werkgevers te makkelijk kunnen lozen en te weinig hoeven aan te passen; dáár zit de “prikkel”, niet bij de uitkering.