Maatregel risicoweging hypothecaire leningen banken loopt af

Juridisch gezien is dit gewoon: de tijdelijke “korting” op kapitaaleisen stopt, dus banken gaan de hogere kapitaalkosten doorprijzen of minder risico nemen. De facto raakt dat vooral starters en iedereen die nét tegen die LTV/inkomensnorm aan zit; bestaande hypotheken blijven meestal lopen, maar de nieuwe offertes worden strakker, mits DNB niet op het laatste moment weer een overgangsregime verzint. en ja, dan krijg je weer het bekende riedeltje dat het “voor stabiliteit” is, terwijl de markt het meteen in rente-opslagen en acceptatiebeleid terugziet.

Die 35%→50% risicoweging klinkt als “boekhoudkundig”, maar het is gewoon: meer eigen vermogen vastzetten per euro hypotheek, dus krediet wordt schaarser of duurder, punt. Wat ik mis in de discussie: dit kan ook de prikkel vergroten om hypotheken via niet-banken/verzekeraars of schimmiger constructies te duwen, en dan ben je het risico niet kwijt maar verplaatst. En eerlijk, als je woningmarkt alleen “stabiel” blijft dankzij een tijdelijke kapitaalkorting, is dat dan stabiliteit of uitstelgedrag??

Wat niemand noemt: dit is ook gewoon een timing/communicatie-probleem richting consumenten. Banken gaan vanaf sept/okt al “vooruitprijzen” omdat ze geen zin hebben in offertes die over de deadline heen vallen, dus je krijgt een mini-run op aanvragen en daarna ineens een dichtgedraaide kraan… slechte UX voor iedereen die net een nieuwbouwwoning met oplevering 2027 heeft.

Grappig hoe iedereen het meteen over starters heeft (terecht), maar dit is óók een machtsding in de keten: banken gaan hun balans “oppoetsen” en dan zie je ineens meer druk richting NHG, meer verplichte aflossing, meer standaardisatie, want alles wat afwijkt kost kapitaal en gedoe. Enerzijds heet het dan prudence en stabiliteit, anderzijds is het gewoon risicoselectie waarbij de middenklasse met flexcontract/zzp weer net te “rommelig” wordt, terwijl mensen met rijke ouders en overwaarde overal doorheen glijden glijden. En als je denkt dat dit de huizenprijzen echt gaat temmen: zolang schaarste beleid is (te weinig bouwen, te veel beleggersruimte, te trage doorstroming), blijft kredietbeleid vooral een filter wie er nog mee mag doen. Het concept “financialisering” is hier zo voelbaar: wonen is geen dak meer maar een balanspost, en jij mag alleen naar binnen als je in het spreadsheet past.

Altijd hetzelfde trucje: eerst maken ze krediet expres “goedkoop” met zo’n kapitaalkorting zodat de prijzen nog harder kunnen doorstijgen, en daarna doen DNB/banken alsof ze streng en verantwoordelijk zijn als de korting weer weggaat… en wie betaalt? niet de bank, maar de gewone koper. Ik heb in de zorg gezien hoe beleid “tijdelijk” heet maar ondertussen wel levens kapot stuurt; dit is gewoon weer sturing van bovenaf waar de burger de rekening van krijgt, en de banken lachen zich rot met hun recordwinsten!!!

Grappig dat iedereen doet alsof dit alleen “banken vs starters” is, maar dit gaat óók over klimaatrisico’s die totaal niet in die risicoweging zitten: huizen in overstromings- en hittegebieden blijven financieel behandeld alsof het allemaal even veilig is. Als je dan toch teruggaat naar “normaal”, neem dan meteen fysieke risico’s mee (water, funderingen, energielabel) anders blijf je een systeem bouwen dat biodiversiteit en ruimte sloopt en daarna verrast is als de schadeclaims exploderen...

Basel-III en “risicoweging” klinkt technisch, maar het is gewoon een meetopstelling: DNB draait aan de knop en ineens “bestaat” hetzelfde huis als meer risico op de balans, dus de prijs van geld klapt naar een andere uitkomst. kwantumfysica toont aan dat dit soort regels het gedrag van banken niet beschrijven maar creëren; je krijgt straks niet minder schulden, je krijgt andere verpakkingen (NHG, familie-schenkingen, constructies) omdat het bewustzijnsveld van de markt altijd de weg van de minste weerstand zoekt. en ondertussen blijft iedereen doen alsof risico een objectief getal is, terwijl het vooral een collectieve verwachting is die ze zelf opblazen met dit soort cyclische beleidshocuspocus.

Men vergeet gemakkelijk dat dit soort risicowegingen óók een prikkel zijn voor banken om creatief te worden met “hypotheek” als product: meer aflossingsvrij, meer tweede-lening-constructies, meer bundelen met consumptief krediet; alles om de kapitaaleis te omzeilen. DNB kan wel aan de knop draaien, maar zolang we in Nederland doen alsof huizenprijzen alleen een natuurverschijnsel zijn en niet ook beleid + fiscaliteit, blijft het dweilen met de kraan open. En let op: als de grote banken strakker worden, schuift het volume naar partijen met minder toezicht en minder depositobuffer; dan heb je stabiliteit op papier, maar niet per se in de straat.