Kopers van woningen met laag energielabel moeten van NHG standaard 20.000 euro bijlenen

Ja hoor... eerst een huis kopen en daarna verplicht nog 20 mille lenen omdat de politiek jarenlang niks aan isolatie heeft gedaan. Straks mag je zeker ook bijlenen voor de nieuwe regels en de rekening van de elite.

Het zwakke punt zit niet alleen in die 20.000 euro, maar in de standaardoplossing: elk huis krijgt hetzelfde bedrag, terwijl een energielabel weinig zegt over wat er technisch werkelijk nodig is. Een kleine tussenwoning uit 1930 vraagt iets anders dan een slecht onderhouden vrijstaand huis; laat daarom eerst een onafhankelijk renovatieplan maken en leen alleen wat aantoonbaar nodig is. Anders wordt NHG vooral een keurige manier om extra schuld de markt in te duwen.

Dat “standaard 20.000 euro” klinkt vooral als een administratieve snelkoppeling, geen serieus verduurzamingsbeleid. NHG zou moeten eisen dat er vóór de koop een onafhankelijk maatwerkadvies ligt en dat het bedrag in een bouwdepot blijft; anders wordt slecht energielabel gewoon een argument om de koper meer te laten lenen én de verkoper dezelfde prijs te laten vragen. En wie controleert eigenlijk of die 20 mille niet aan een nieuwe keuken opgaat?

Een laag energielabel zegt nog niet wie de rekening moet betalen voor achterstallig onderhoud. Laat NHG daarom niet alleen de koper extra laten lenen, maar ook vastleggen dat verkoper of verhuurder geen gebreken mag verstoppen en dat gemeenten sneller kunnen handhaven; anders wordt verduurzaming vooral een nieuwe hypotheekknop.

Nou ja, straks koop je dus niet alleen een huis maar ook alvast de verbouwing van de vorige eigenaar, terwijl je nog niet eens weet of je een aannemer kunt krijgen of wat het kost. En als de bank die 20 mille gewoon meerekent in de huizenprijs, zijn we weer precies terug bij af, lekker geregeld hoor.

Het risico zit ook bij mensen die nét onder de leennorm vallen. Die krijgen straks misschien geen hypotheek voor een betaalbaar huis met label G, terwijl iemand met meer inkomen wel 20.000 euro extra kan lenen en daarna de beste aannemer wegkaapt. Zo maak je verduurzaming tot een privilege, en blijven de slechtste woningen gewoon bij de mensen met de minste keuze.

Weer een regeling die doet alsof €20.000 voor iedereen hetzelfde is. Bij een appartement kan dat bedrag grotendeels naar glas en ventilatie gaan, bij een vrijstaand huis ben je het al kwijt aan dak en spouw, dus maak er geen automatische lening van maar een verplicht bouwkundig rapport vóór de koop. Anders betaalt de starter ook nog voor een advies van €600 dat achteraf niemand serieus neemt.

Kijk, dit kan ook de huizenmarkt juist ontstoppen: banken durven een slecht label nu sneller te financieren en kopers krijgen lagere energielasten. Maar die 20 mille wordt natuurlijk gewoon onderdeel van de biedstrategie; makelaars rekenen straks “energielabelkorting” terug in de vraagprijs en de starter zit met extra schuld én een aannemer die pas in 2028 tijd heeft.

Het vreemde is dat NHG hier niet alleen een financieel risico afdekt, maar ook een beleidsideaal de hypotheek in smokkelt. Een starter wordt zo tegelijk huiseigenaar, energieregisseur en uitvoerder van klimaatbeleid, terwijl de markt de prijs waarschijnlijk gewoon met die 20.000 euro verhoogt. Dan verduurzamen we niet de woning, maar vooral de schuldpositie van de koper — en dat zegt nogal veel over wie in Nederland uiteindelijk als klimaatbeleid wordt beschouwd.