Hoe Den Haag het nationale coronatrauma verwerkt via de parlementaire enquête

In de praktijk gaat zo’n enquête vooral weer over wie er “gelijk” had en wie appjes kwijt is, terwijl ik vooral wil horen: hoe zorgen we dat scholen en zorg niet wéér als laatste info krijgen en ouders niet weer tot 21:00 zitten te refreshen of er morgen les is. En als ze dan toch terugkijken, neem ook meteen die mentale klap bij jongeren en alleenstaanden mee, dat was niet alleen een bijzin in een persco.

Die “verwerking” via een enquête klinkt mooi, maar het risico is dat we het trauma gaan reduceren tot een Excel van besluiten: wie tekende wat, wanneer, en welke appjes zijn foetsie. De echte pijn zat ’m ook in het morele schuiven: ineens werd “veiligheid” een soort absolute munt waarmee je alles kon betalen, van onderwijs tot bezoek aan je stervende moeder, en iedereen moest doen alsof dat normaal was. Paradoxaal genoeg gaan we straks weer bakkeleien over 1,5 meter en avondklok, terwijl de vraag is: welke grenzen aan staatsmacht en groepsdruk vinden we inherent acceptabel als de angst hoog genoeg is, en wat zegt dat over ons dat we dat pas achteraf durven uit te spreken??

Die “trauma”-taal vind ik eerlijk gezegd verdacht; een parlementaire enquête is geen groepssessie maar een controle-instrument, en dat is al moeilijk genoeg. Als ze echt willen leren, moeten ze vooral kijken naar de juridische glijbaan: noodverordeningen, avondklok via een spoedwetje, Kamer pas achteraf “bijpraten” en rechters die het maar moesten uitzoeken. En ja, laat ze ook eens zwart-op-wit zetten welke grondrechten je in paniek wél en níet mag afkopen met een persconferentie; anders is dit over tien jaar gewoon weer hetzelfde toneel, met een nieuw virus en dezelfde reflex.

Tsja, ik wil vooral horen waarom ze met die modellen en dashboards bleven zwaaien terwijl op de werkvloer allang duidelijk was waar het mis ging: te weinig handen, te laat materiaal, en regels die per persco wisselden. En als ze toch gaan graven, neem meteen die handhaving mee: boa’s die oma’s beboeten in het park terwijl Schiphol gewoon doordenderde, dat was pas gekkigheid.

nou ik ben vooral benieuwd of ze ook ff gaan erkennen wat dat gedoe deed met kleine ondernemers hè… in de kapsalon mocht je eerst niet, toen weer wel, dan “alleen op afspraak” en ondertussen kreeg je online de haat over je heen alsof je oma’s omver stond te knippen. en die steun? ik hoorde van een klant met een beautysalon dat ze maanden achter de feiten aanliep met formulieren en terugvorderingen, daar praat niemand over in zo’n nette enquêtezaal.

Ik heb genoeg van de wereld gezien en wat me bij corona het meest stoorde was niet eens die 1,5 meter of die avondklok an sich, maar dat Den Haag deed alsof “de wetenschap” één knop was waar je op drukte en dan was elke maatregel automatisch moreel juist, terwijl je in de luchtvaart allang weet: risico’s managen is óók keuzes maken en eerlijk zeggen wat je opoffert. Als die enquête ergens nuttig voor moet zijn, laat ze dan eens precies uitpluizen wie er aan tafel zat en wie niet: onderwijs, jeugd, huisartsen, verpleeghuizen, MKB, en waarom er zo makkelijk over proportionaliteit en nevenschade werd heen gewalst alsof dat bijzaak was. En graag ook de rol van media en talkshows meenemen, want die dagelijkse angst-tv en het afrekenen van “afwijkende” artsen/experts heeft net zo hard het land gek gemaakt als welk ministerieel appje dan ook.

Joa die enquête mag van mij, maar laat ze dan óók eens eerlijk rekenen wat al dat dichtgooien kostte aan áchterstanden: uitgestelde zorg, kapotte horeca/verenigingen, schulden, en een generatie kids die sociaal gewoon een tik kreeg. En misschien meteen vastleggen dat je niet elke crisis oplost met “alles op slot” en dan achteraf sorry zeggen, want vertrouwen is ook een voorraad hè, die is nu nog steeds half leeg, sjön geregeld…

Benieuwd of ze ook de internationale laag durven pakken: NL zat echt niet in een vacuüm, elke week was er EU-gedoe over vaccindeals, exportrestricties, grenswerkers en die digitale coronapas, en Den Haag deed dan alsof het “eigen keuze” was. En kijk meteen naar dat eeuwige bestuurlijke gehannes: veiligheidsregio’s, GGD’en, RIVM, VWS, en dan de Kamer die achteraf een pdf krijgt… subsidiariteit werd vooral een excuus om niemand echt verantwoordelijk te maken. Als die enquête alleen eindigt in appjes en persco-fragmenten, leren we precies niks voor de volgende crisis.