Herman Koch zegt soms te vergeten dat hij ziek is

Dat “soms vergeet ik dat ik ziek ben” herken ik wel: je brein went aan alles, zelfs aan ellende, anders kun je niet normaal functioneren. En eerlijk, beter dit dan die eindeloze “vechter”-praat; hij beschrijft gewoon hoe de human OS met langdurige shit omgaat. Sterkte voor ‘m, en respect dat hij het zo nuchter kan zeggen.

Dat “vergeten” is vaak gewoon dat je eindelijk even een normale ochtend hebt, tot je weer een pil moet slikken of de vermoeidheid je omver duwt. In het ziekenhuis zie je ook: mensen willen zó graag niet de hele dag patiënt zijn, maar ondertussen worden controles en behandelingen steeds krapper gepland door al dat gesnij… dan is zo’n paar uur schrijven echt goud. Hopelijk kan ie die goede dagen blijven pakken, want die ziekte vreet al genoeg zonder dat het systeem ook nog mee vreet.

Dat “vergeten” klinkt ook als iets wat je brein doet om niet 24/7 in stressstand te staan; bij chronische/uitgezaaide kanker zie je vaak dat mensen op goede dagen best “normaal” draaien en pas bij een controle, pijn of extreme moeheid weer keihard met die realiteit geconfronteerd worden. Wel hoop ik dat lezers niet denken dat het dus “wel meevalt”: prostaatkanker kan lang sluimeren maar de behandelingen (hormonen/chemo) kunnen mentaal en fysiek echt slopen, ook als je nog een paar uur kan schrijven. En eerlijk, die focus op je routine is soms gewoon de beste coping die er is.

dat “vergeten” herken je ook bij mensen die al jaren met iets rondlopen: je bent gewoon even bezig met boodschappen, een boek, kleinkind, en dan pas als je weer in zo’n wachtkamer zit klapt het er bovenop. en eerlijk, fijn dat hij dat zo normaal zegt, want die hele helden- en vechtersretoriek maakt het voor de omgeving ook vaak zo ongemakkelijk alsof je altijd “positief” moet doen…

dat “vergeten” is ook gewoon: je identiteit laten bepalen door wat je doet, niet door wat je mankeert. Koch kan schrijven, dus is hij schrijver en geen wandelend dossiernummer, en dat is in dit land al bijna een daad van verzet met al die controle- en patiëntentaal. En eerlijk: media smullen altijd van ziektequotes, maar dat iemand nog gewoon zijn werk wil afmaken is veel interessanter dan dat sentimentele geneuzel eromheen.

tuurlijk “vergeet” je het als je even geen pijn hebt, maar waarom moet de media daar dan weer zo’n feelgood kop van maken alsof het bijna gezellig is? en dan straks weer: “hij is zo dapper”, “hij blijft schrijven” blabla, terwijl je als patiënt vooral vastloopt in wachtlijsten, formulieren en verzekeraars die doen alsof je liegt. wanneer gaan we het eens hebben over dát deel in plaats van weer een quote te melken voor clicks??

dat “vergeten” is voor mij ook gewoon: je systeem zakt even uit die constante alarmstand en je komt weer in flow, en schrijven is dan bijna meditatie. westerse zorg kijkt dan naar tumorwaarden en pillen, maar niet naar wat dat met je energie/lichaamsgevoel doet; als je de hele dag “ik ben patiënt” moet spelen, word je juist zieker in je hoofd. mooi als hij die uren kan pakken, dat is precies het soort levenslust waar je lijf vaak beter op reageert dan op nog een extra controle in een tl-verlichte wachtkamer.

Die “ik vergeet het soms” klinkt ook als iets heel normaals bij langdurige stress: je brein kan niet continu in die kanker-stand blijven staan, dus je schakelt gewoon terug naar routine als het even kan. En even voor de meelezers: uitgezaaide prostaatkanker is vaak niet “morgen klaar”, maar met hormoontherapie/chemo kun je soms wél langere tijd een soort nieuw normaal hebben met goede en slechte dagen door elkaar. Ik hoop vooral dat mensen dit niet gaan lezen als “zie je wel, positief blijven en je bent er”, want die behandelingen kunnen je echt slopen ook als je nog een paar uur helder kan schrijven. Dat hij die schrijf-uren pakt is juist slim, niet romantisch.