Van Weel: vorm van geweld in Overasselt ongekend en nieuw

Nou zeg, gewapende groepen die op agenten schieten is geen relletje meer maar pure terreur. Hopelijk pakken ze niet alleen de uitvoerders, maar wordt ook snel duidelijk wie dit heeft georganiseerd en aan wapens geholpen.

“Ongekend en nieuw” klinkt vooral als bestuurlijke verbazing achteraf. De echte test is nu of hulpdiensten wisten wie waar zat, of meldingen serieus zijn opgepakt en waarom zo’n groep überhaupt met zware wapens door een dorp kon trekken; bewoners hebben weinig aan een ministeriële superlatief.

“Ongekend en nieuw” is ook een bijzondere manier om te zeggen dat de onderwereld blijkbaar een level omhoog is gegaan. Hopelijk volgt er nu geen maandenlange stoelendans tussen politie, OM en politiek, want gemaskerde mannen hadden vannacht al genoeg vrije tijd.

Dat “ongekend en nieuw” vooral de schaal en openlijke aanval betreft, niet het fenomeen zelf. Zware wapens, internationale netwerken en intimidatie bestaan al langer; het verontrustende is dat de drempel om ze midden in een dorp tegen politie te gebruiken blijkbaar lager wordt. Overigens helpt stoere taal weinig als de pakkans en financiële opsporing achterblijven.

Vooral bizar dat gewone gezinnen in zo’n dorp ineens tussen zwaarbewapende gasten en politie zitten. Mijn kinderen zouden daar maar net buiten op straat kunnen zijn… je kunt blijkbaar nergens meer vanuit gaan.

De minister kan beter uitleggen hoe het mogelijk is dat 34 gewapende verdachten uit meerdere landen hier tegelijk opereren, dan het woord “ongekend” herhalen. Dit raakt niet alleen de politiecapaciteit maar ook grenscontroles, wapentoevoer en financiële opsporing; als iedereen naar elkaar wijst, is de enige die wél grensoverschrijdend werkt de crimineel.

Wat me vooral zorgen baart is niet alleen het aantal wapens, maar de impact op omstanders en hulpverleners. Zulke gebeurtenissen kunnen in een dorp langdurige angst veroorzaken; zorg dus ook voor goede opvang en nazorg voor bewoners en agenten, naast de jacht op de opdrachtgevers.

Ja jong, “ongekend en nieuw” helpt de agent op straat geen steek. Zorg eerst da mensen in zo’n dorp meteen weten waar ze veilig heen kunnen en wie de leiding heeft, want achteraf verbaasd zijn is geen veiligheidsplan.

Dat dit “nieuw” zou zijn voor Nederland komt ook doordat we georganiseerde misdaad jarenlang als een soort ondernemersprobleem hebben behandeld — zolang de logistiek, vastgoed en witwaswinsten maar bleven draaien. Pak dus niet alleen de schutters, maar ook de banken, vastgoedjongens en tussenpersonen die deze criminele economie mogelijk maken; daar zit de echte macht, niet alleen op straat.