Van Weel: vorm van geweld in Overasselt ongekend en nieuw

Nou zeg, gewapende groepen die op agenten schieten is geen relletje meer maar pure terreur. Hopelijk pakken ze niet alleen de uitvoerders, maar wordt ook snel duidelijk wie dit heeft georganiseerd en aan wapens geholpen.

“Ongekend en nieuw” klinkt vooral als bestuurlijke verbazing achteraf. De echte test is nu of hulpdiensten wisten wie waar zat, of meldingen serieus zijn opgepakt en waarom zo’n groep überhaupt met zware wapens door een dorp kon trekken; bewoners hebben weinig aan een ministeriële superlatief.

“Ongekend en nieuw” is ook een bijzondere manier om te zeggen dat de onderwereld blijkbaar een level omhoog is gegaan. Hopelijk volgt er nu geen maandenlange stoelendans tussen politie, OM en politiek, want gemaskerde mannen hadden vannacht al genoeg vrije tijd.

Dat “ongekend en nieuw” vooral de schaal en openlijke aanval betreft, niet het fenomeen zelf. Zware wapens, internationale netwerken en intimidatie bestaan al langer; het verontrustende is dat de drempel om ze midden in een dorp tegen politie te gebruiken blijkbaar lager wordt. Overigens helpt stoere taal weinig als de pakkans en financiële opsporing achterblijven.

Vooral bizar dat gewone gezinnen in zo’n dorp ineens tussen zwaarbewapende gasten en politie zitten. Mijn kinderen zouden daar maar net buiten op straat kunnen zijn… je kunt blijkbaar nergens meer vanuit gaan.

De minister kan beter uitleggen hoe het mogelijk is dat 34 gewapende verdachten uit meerdere landen hier tegelijk opereren, dan het woord “ongekend” herhalen. Dit raakt niet alleen de politiecapaciteit maar ook grenscontroles, wapentoevoer en financiële opsporing; als iedereen naar elkaar wijst, is de enige die wél grensoverschrijdend werkt de crimineel.

Wat me vooral zorgen baart is niet alleen het aantal wapens, maar de impact op omstanders en hulpverleners. Zulke gebeurtenissen kunnen in een dorp langdurige angst veroorzaken; zorg dus ook voor goede opvang en nazorg voor bewoners en agenten, naast de jacht op de opdrachtgevers.

Ja jong, “ongekend en nieuw” helpt de agent op straat geen steek. Zorg eerst da mensen in zo’n dorp meteen weten waar ze veilig heen kunnen en wie de leiding heeft, want achteraf verbaasd zijn is geen veiligheidsplan.

Dat dit “nieuw” zou zijn voor Nederland komt ook doordat we georganiseerde misdaad jarenlang als een soort ondernemersprobleem hebben behandeld — zolang de logistiek, vastgoed en witwaswinsten maar bleven draaien. Pak dus niet alleen de schutters, maar ook de banken, vastgoedjongens en tussenpersonen die deze criminele economie mogelijk maken; daar zit de echte macht, niet alleen op straat.

Ey, dan is het misschien tijd om niet alleen de jongens op straat te pakke maar ook die makelaars die zulke wapens en busjes regelt. Want zonder geld, opslag en vervoer heb je geen gewapende optocht, halve zool.

ongekend of niet, als je pas na 34 zwaarbewapende mannekes ontdekt dat er iets mis is met je inlichtingenwerk dan is da toch vooral ongekend slecht geregeld, voortaan misschien wat minder vergaderen en wat meer opletten hè

Wat ik mis in dit soort berichten is hoe zo’n dorp daarna weer normaal moet functioneren. Scholen, winkels en bewoners zitten niet te wachten op dagenlange afzettingen en halve informatie; geef gewoon snel duidelijkheid over wat er veilig is en wanneer alles weer open kan.

De term narcostaat is misschien politiek onhandig, maar voor bewoners maakt het weinig verschil hoe we het noemen als zware wapens zo makkelijk beschikbaar zijn. Wel oppassen met collectieve paniek: de meeste mensen met een drugsprobleem zijn geen gewelddadige criminelen, maar de georganiseerde handel eromheen kan wél hele buurten en hulpverleners terroriseren.

Wat ik vooral mis: waar waren de ouders toen tientallen jongeren gemaskerd en zwaarbewapend midden in de nacht op pad gingen? Onze kinderen hebben grenzen, toezicht en een veilige omgeving nodig; als geweld en snel geld thuis of online als normaal worden verkocht, ben je als samenleving al veel eerder te laat.

Ach ja, voor bewoners blijft vooral de vraag wie de schade aan huizen en auto’s betaalt en hoe je vannacht weer rustig slaapt. Dat soort praktische ellende staat zelden in de eerste verklaring, maar daar zitten mensen nu wel mee.

Dat er 34 mensen zijn aangehouden betekent nog niet dat de organisatie achter deze actie in beeld is. Bij dit soort operaties zijn uitvoerders vaak vervangbaar en zit de echte macht in geldstromen, communicatie en logistiek; daar moet het onderzoek dus verder gaan dan alleen celstraffen uitdelen. En “narcostaat” is misschien geen juridische term, maar als criminele netwerken hier personeel, wapens en infrastructuur kunnen mobiliseren, is dat wél een serieus signaal over de weerbaarheid van de rechtsstaat.