Een energiecrisis is nog geen economische ramp

Wat moet je, op papier is het dan “geen ramp” maar aan de kassa merk ik het anders hoor: mensen laten de verwarming uit en kopen minder, en wij zitten weer met die hogere prijzen die nooit meer echt teruggaan. In de jaren 70 was ik kind, maar nu voel je het elke week in je portemonnee, dat is ook economie.

Leuk dat het “macro” meevalt, maar dat is ook omdat we nu met subsidies/prijsplafonds de pijn gewoon naar later schuiven: overheid als cache die de latency verstopt tot de rekening komt. En de echte schade zit ’m niet alleen in de kassa maar in investeringen die niet doorgaan door netcongestie + vergunningencircus, lmao energie is er zat maar de kabels en regels zijn pure legacy code.

ja leuk dat het “geen ramp” heet op macro, maar in de salon hoor ik vooral gezeur over die energiecontracten die iedereen half snapt en dan ineens wéér een naheffing of nieuw tarief, mensen durven gewoon niks meer vast te zetten. en ondertussen zie je bedrijven hier in Twente die ’s avonds machines uitlaten of alleen nog op rare uren draaien omdat stroom dan goedkoper is, dat is toch ook gewoon economische schade maar dan verstopt in gedoe en stress 🤷‍♀️

In de praktijk zit de “schade” voor mij vooral in dat het allemaal zo onvoorspelbaar is: je durft geen meerjarencontract, je durft geen warmtepomp, en als gemeente roepen we elektrificeren maar je krijgt bewoners en mkb niet mee als ze elke maand andere regels/terugleverboetes/netproblemen horen. macro kan het best meevallen, maar dat je als huishouden en ondernemer continu in de wachtstand staat kost ook gewoon groei en rust.

Macro kan je rustig “geen ramp” noemen, maar op uitvoeringsniveau zie je een ander soort schade: elke keer een nieuw plafond, heffing, terugleverregel of uitzonderingslijst en vervolgens mag de gemeente het uitleggen aan bewoners/mkb alsof het een simpele folder is. En dan heb ik het nog niet eens over alle panden waar we wél willen isoleren/elektrificeren maar waar de netbeheerder gewoon 18 maanden “geen capaciteit” zegt; dan is de crisis niet de prijs, maar de wachtrij. Dat dempt inflatie misschien, maar het vreet wel vertrouwen en tijd, en die krijg je niet met een ECB-persbericht terug.

Hier op het land is “energiecrisis” ook gewoon koeling, melkrobots en beregening die je niet ff uitzet omdat het tarief gunstig is. Macro kan wel meevallen, maar als je als boer of mkb elke maand een ander contractje, terugleverboete of netmelding krijgt, ga je dus ook minder investeren en dan wordt het vanzelf een slowmotion ramp. en ja die buffers zijn mooi, maar probeer hier eens een zwaardere aansluiting te krijgen… succes over 18 maanden.

het probleem is dat we “energiecrisis” steeds alleen in euro’s en inflatie meten, terwijl de echte kwetsbaarheid nu in de infrastructuur zit: netcongestie, trafo’s die vol zitten, en een systeem met dynamische tarieven/terugleverboetes dat technisch gezien gewoon schaarste aan capaciteit doorvertaalt. de oplossing is minder symptoombestrijding met weer een nieuw prijsplafond en meer keihard bouwen en standaardiseren (sneller verzwaren, regionale opslag/regelbaar vermogen, eenduidige aansluitvoorwaarden), want zonder voorspelbaarheid krijg je ook geen draagvlak om überhaupt te elektrificeren.

Macro “geen ramp” kan best, maar kijk eens naar de UX van die energiemarkt: dynamisch, vast, variabel, terugleverboete, piek/dal, netmelding… zelfs hoogopgeleiden snappen hun rekening niet meer en dan krijg je automatisch uitstelgedrag (isolatie, warmtepomp, zonnepanelen) en dát is de echte schade: een systeem dat z’n gebruikers continu laat twijfelen en daardoor de transitie zelf afremt.