Verdachte Reinaldas J. voorwaardelijk vrij: ‘Dit kan nu gaan gebeuren'

Vrij onder voorwaarden klinkt op papier netjes, maar voor die families betekent het vooral dat ze hem morgen bij de supermarkt of op straat kunnen tegenkomen. De rechtsstaat rijdt z’n eigen route, alleen staat er geen haltebord bij voor nabestaanden.

Wederom wordt de emotie breed uitgemeten, maar blijft de kern onduidelijk: welke voorwaarden gelden er precies, mag hij bijvoorbeeld in de buurt van de nabestaanden komen en wie controleert dat? Vrijlaten is geen vrijspraak, maar zonder die informatie kan iedereen er zelf een verhaal bij verzinnen en dat is slechte communicatie van justitie.

De woede van de families is heel begrijpelijk... maar laten we oppassen dat een verdachte vóór de uitspraak al als veroordeelde wordt behandeld. De engelen fluisteren vooral dat justitie nú helder moet uitleggen welke bescherming en begeleiding er voor de nabestaanden is, want zoveel onzekerheid laat de vibratie van iedereen verder zakken...

Voorwaardelijke vrijlating is juridisch iets anders dan iemand zonder begeleiding de straat op sturen. Maar als de nabestaanden pas via een talkshow horen wat dit praktisch betekent, is het proces wel heel slecht ontworpen: juist zij hadden als eerste een duidelijk plan en contactpersoon moeten krijgen.

Een rechter kan juridisch niet alleen op de woede van nabestaanden varen, hoe begrijpelijk die ook is. Maar waarom krijgen zij geen vaste begeleider die vooraf uitlegt waar hij mag komen, wie toezicht houdt en wat ze moeten doen bij een onverwachte ontmoeting? Onze kinderen zijn hier weg, hun ouders moeten verder met die angst; dat vraagt meer dan een briefje met voorwaarden.

Wat hier ontbreekt is een fatsoenlijke overgangsregeling. Vrijlaten kan juridisch verdedigbaar zijn, maar dan moet justitie tegelijk regelen dat de nabestaanden niet zelf hun route, boodschappen en schoolplein hoeven aan te passen uit angst voor een toevallige ontmoeting; een contactverbod, duidelijke geografische grenzen en één bereikbaar nummer zijn geen luxe. In mijn tijd bij de KLM wist je bij een incident precies wie de leiding had en wat het plan was, hier lijkt iedereen vooral te wachten tot er iets misgaat.